Ці Марш нацыяналістаў у Гайнаўцы зьняважыў беларусаў і прапагандаваў фашызм? Ацэнкі разышліся

08 кастрычнік 2018, 14:43

Рэгіянальная пракуратура ў Беластоку спыніла сьледзтва ў справе сёлетняга маршу ў Гайнаўцы, арганізаванага польскімі нацыяналістычнымі групоўкамі ў памяць Рамуальда Райса «Бурага», адказнага за забойствы мірнага беларускага насельніцтва на Беласточчыне ў 1946 годзе.

Пра гэта паведаміла Gazeta Wyborcza, адзначаючышы, што рашэньне аб спыненьні сьледзтва неправамоцнае і апэляцыю супраць гэтага рашэньня падаў амбудсмэн Польшчы Адам Боднар.

Гэтак званы «Трэці марш у памяць выклятых жаўнераў» прайшоў Гайнаўкай 24 лютага. Галоўным героем маршу, якога трэці год запар ушаноўвалі польскія нацыяналісты, быў Рамуальд Райс «Буры», камандзір антыкамуністычнага падпольля, які ў студзені і лютым 1946 году спаліў некалькі вёсак зь праваслаўным беларускім насельніцтвам на Гайнаўшчыне, забіваючы або палячы жыўцом каля сямі дзясяткаў чалавек.

Польскія нацыяналісты і іх праціўнікі ў Гайнаўцы

За грамадзкім парадкам сачыла паліцыя. Існавала небясьпека, што могуць адбыцца сутыкненьні паміж нацыяналістамі ды іхнымі праціўнікамі, актывістамі руху «Грамадзяне Рэспублікі Польшчы». — 1/23 За грамадзкім парадкам сачыла паліцыя. Існавала небясьпека, што могуць адбыцца сутыкненьні паміж нацыяналістамі ды іхнымі праціўнікамі, актывістамі руху «Грамадзяне Рэспублікі Польшчы».

2/23 Большасьць удзельнікаў абедзьвюх акцыяў складалі прыежджыя.

3/23 Арганізатарамі шэсьця нацыяналістаў былі ONR (Нацыянальна-радыкальны лягер) і «Ўсяпольская моладзь».

Удзельнікі шэсьця крычалі лёзунгі «Вялікая хрысьціянская Польшча», «Буры, Буры, наш герой», «Нацыянальная Гайнаўка», «Раз сярпом, раз молатам чырвоную галоту». — 6/23 Удзельнікі шэсьця крычалі лёзунгі «Вялікая хрысьціянская Польшча», «Буры, Буры, наш герой», «Нацыянальная Гайнаўка», «Раз сярпом, раз молатам чырвоную галоту».

7/23 Як зазначаюць назіральнікі, аховы акцыі было ня менш, чым удзельнікаў.

Жанчына з тэлефонам падпявае сьпеву ўдзельнікаў акцыі:  «А на дрэвах замест лісьця вісець будуць камуністы» — 8/23 Жанчына з тэлефонам падпявае сьпеву ўдзельнікаў акцыі: «А на дрэвах замест лісьця вісець будуць камуністы»

Вайсковыя рэканструктары.  «Глядзі, Буры пайшоў», — камэнтавалі іх шэсьце мясцовыя жыхары. — 11/23 Вайсковыя рэканструктары. «Глядзі, Буры пайшоў», — камэнтавалі іх шэсьце мясцовыя жыхары.

12/23 «Кельцкі крыж» на адным са сьцягоў.

Праціўнікі шэсьця з руху «Грамадзяне Рэспублікі Польшчы». — 14/23 Праціўнікі шэсьця з руху «Грамадзяне Рэспублікі Польшчы».

Ад шэсьця нацыяналістаў іх аддзяляла паліцыя. Праціўнікі шэсьця крычалі «Буры — ня наш герой», «Нацыяналізм лечыцца». — 15/23 Ад шэсьця нацыяналістаў іх аддзяляла паліцыя. Праціўнікі шэсьця крычалі «Буры — ня наш герой», «Нацыяналізм лечыцца».

17/23 Сутыкненьняў паміж удзельнікамі акцыяў не адбылося. Аднак паліцыя затрымала некалькі ўдзельнікаў контраманіфэстацыі.

19/23 «Ідуць, ідуць, нацыяналісты», — скандавалі ўдзельнікі шэсьця.

21/23 Акцыя нацыяналістаў скончылася ў Гайнаўскім доме культуры паказам фільму пра Рамуальда Райса.

22/23 Мэмарыял ахвяраў вайны ў Гайнаўцы. А 12.00 гадзіне там адбылася жалобная акцыя ў памяць пра ахвяраў Рамуальда Райса. У ёй узяў удзел лідэр польскай левай партыі Razem Адрыян Зандбэрг.

Пасьля маршу амбудсмэн Адам Боднар абвінаваціў яго ўдзельнікаў у публічнай прапагандзе дзяржаўнага фашысцкага ладу і зьнявазе праваслаўнага насельніцтва Гайнаўкі ды падаў фармальную скаргу ў пракуратуру. Боднар зьвярнуў увагу, што ўдзельнікі маршу несьлі сымбалі, якія асацыююцца з прапагандай фашызму і расізму: кельцкія крыжы і «мёртвыя галовы».

Паводле пракурора Караля Радзівановіча зь Беластоку, які кіраваў сьледзтвам у гэтай справе і прыняў рашэньне аб яго спыненьні, «Буры» быў «неадназначнай» постацьцю, якая, нягледзячы на забойствы мірнага насельніцтва, змагалася за незалежнасьць Польшчы. Паводле Радзівановіча, усхваленьне гэтай асобы удзельнікамі маршу ня сьведчыць, што яны ўсхваляюць ягоныя забойствы беларусаў.

ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА:

Зянон Пазьняк дамагаецца забароны маршаў шавіністаў у Гайнаўцы

Паводле ж Боднара, нацыяналістычныя выкрыкі ў Гайнаўцы, дзе жывуць беларусы, і прэзэнтацыя фашысцкіх сымбаляў мелі адназначна варожы характар ў адносінах да нацыянальнай меншасьці у горадзе. Ягоная апэляцыя будзе разглядацца на гэтым тыдні.

Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Сачыце за абнаўленьнямі

Ці Марш нацыяналістаў у Гайнаўцы зьняважыў беларусаў і прапагандаваў фашызм? Ацэнкі разышліся

Польскія нацыяналісты і іх праціўнікі ў Гайнаўцы

Зянон Пазьняк дамагаецца забароны маршаў шавіністаў у Гайнаўцы

Тэмы гэтага артыкулу