Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Што мяняецца на беларускіх межах?


 «Што мяняецца на беларускіх межах?»
пачакайце

No media source currently available

0:00 0:16:39 0:00
Наўпроставы лінк

Беларусь пераглядае свае падыходы да арганізацыі аховы мяжы з краінамі Эўразьвязу. Ці ўдасца шантажаваць Эўропу? Наколькі мэтазгодныя зьмены ў памежным кантролі? Чаму міністар транспарту Літвы ня раіць езьдзіць у Расею празь Беларусь?



Удзельнікі: шэф-рэдактар газэты «Наша Ніва» Андрэй Дынько і палітоляг Юры Чавусаў.

Ці ўдасца шантажаваць Эўропу?


Валер Карбалевіч: «Прадстаўнікі Памежнага камітэту заяўляюць, што ў адказ на эўрапейскія санкцыі Беларусь пераглядае свае падыходы да арганізацыі аховы мяжы з краінамі ЭЗ. Беларусь пагражае, што ўжо ня будзе гэтак пільна сачыць за нелегальнымі мігрантамі, якія імкнуцца ў краіны Эўразьвязу. Паведамляецца, што памежнікаў пачалі перамяшчаць зь межаў з краінамі ЭЗ на беларуска-ўкраінскую мяжу. Ці напалохае гэта Эўропу?»

Андрэй Дынько: «Давайце разьдзелім два аспэкты. З гледзішча ўнутраных інтарэсаў Беларусі гэта вельмі пазытыўныя зьмены. Эўропа багатая ня толькі таму, што лепш працуе, але і — не марнуе грошы на абы-што. Тая сыстэма памежнага кантролю, якая была — гэта марнаваньне грошай на абы-што. Таму мы маем жывое пацьверджаньне старой прымаўкі: няма той бяды, якая б на дабро ня выйшла. Бяда з гэтым канфліктам з Эўропай, але ў выніку зэканомім трохі грошай.

Другі аспэкт: дачыненьні з ЭЗ. Ня думаю, што Эўропа рабіла стаўку на беларускіх памежнікаў. У іх свая сыстэма кантролю. Акрамя мяжы зь Беларусьсю, ЭЗ мае мяжу з Украінай, Альбаніяй і інш. І там усё нармальна. Таму ня думаю, што ЭЗ будзе ў крыўдзе на гэтыя дзеяньні Беларусі».

Юрый Чавусаў: «Я таксама бачу ў гэтай праблеме два вымярэньні. Адно — кароткачасовае, зьвязанае з тым дыпляматычным крызісам, які цяпер адбываецца паміж Беларусьсю і ЭЗ. Цяпер Менск спрабуе намацаць адчувальныя для Эўразьвязу пункты, якія б не былі зьвязаныя з унутрыпалітычнымі працэсамі ў Беларусі (палітвязьні, дэмакратызацыя і інш.). Беларускае кіраўніцтва імкнецца наладзіць дыялёг з ЭЗ па пытаньнях, якія ня тычацца ўнутрыпалітычных працэсаў. Цяпер бакі выкладаюць на стол прадметы для гандлю.
Беларуска-літоўскай мяжы гістарычна ніколі не было. І не павінна быць. Кіраўніцтва Беларусі, магчыма, несьвядома, робіць гістарычна справядлівую рэч.

Другое вымярэньне — доўгатэрміновае, геапалітычнае. Беларуска-літоўскай мяжы гістарычна ніколі не было. І не павінна быць. Кіраўніцтва Беларусі, магчыма, несьвядома, робіць гістарычна справядлівую рэч. Яно не ўмацоўвае гэтую жалезную заслону, а спрабуе паказаць ЭЗ магчымасьць больш лібэральнага памежнага рэжыму. Але гэта будзе патрабаваць увядзеньня нейкага кантролю на беларуска-расейскай мяжы. Можа, гэта падштурхне Брусэль да адмовы ад такой жорсткай мяжы паміж Беларусьсю і краінамі ЭЗ і да жаданьня перасунуць гэтую мяжу далей на Ўсход. Магчыма, і Расея будзе ў гэтым зацікаўленая, хто ведае?»

Наколькі мэтазгодныя зьмены ў памежным кантролі?


Карбалевіч: «Сп. Дынько, вы закранулі важную тэму. Магчыма, і сапраўды насьпелі перамены ў памежным кантролі. Справа ў тым, што мяжа Беларусі з Польшчай у пляне памежнага кантролю засталася такой, якой яна была ў часы СССР. Савецкія памежнікі сачылі, каб празь мяжу не прайшлі шпіёны ці дывэрсанты. А навошта цяпер такі кантроль? Ці ёсьць пагроза міграцыі ў Беларусь з Захаду? Навошта, як у савецкія часы, абмяжоўваць праезд у памежную зону, навошта калючы дрот і інш.?»

Дынько: «Вы зачапілі асабіста блізкую для мяне праблему. Мая родная вёска знаходзіцца на самай мяжы, хаты стаяць за 100–200 мэтраў ад калючага дроту. Мы малыя зьбіралі шчаўе з-пад гэтага дроту.
Калі так было ў СССР, то і мы па інэрцыі робім тое ж. І на гэта ідуць вялізныя грошы.

Гэта тыповыя прыклады, як шмат у нашым грамадзтве робіцца па інэрцыі. Калі так было ў СССР, то і мы па інэрцыі робім тое ж. І на гэта ідуць вялізныя грошы. Нагадаю, што рэжым памежнай зоны быў лібэралізаваны пару гадоў таму. Але і цяперашні рэжым ніхто не выконвае».

Чавусаў: «Рэфармаваньне памежнага кантролю, як і ўсіх сілавых структураў, вельмі патрэбна нашай краіне. Бо сілавікі маюць занадта шмат палітычнай вагі. Але памежнае лобі ў кіроўных элітах Беларусі сёньня вельмі моцнае. Таму ня думаю, што яны будуць зьмяншаць уплыў свайго ведамства. Хутчэй, спроба палітычнага выкарыстаньня праблемы памежнага кантролю — гэта сьведчаньне ўзмацненьня памежнага лобі ў кіраўніцтве краіны.

Лукашэнка выкарыстоўвае гэтую тэму для ціску на ЭЗ ня першы раз. Яшчэ ў 2003 годзе ён пагражаў, што ня будзе стрымліваць гэтую хвалю мігрантаў у Эўропу. І польскі часопіс „Впрост“ выйшаў з вокладкай, на якой было напісана „Навала Лукашэнкі“, то бок вялікая колькасьць мігрантаў, якіх беларускі лідэр пускае ў Эўропу.

ЭЗ можа выкарыстаць гэтую тэму ў рамках заяўленага Эўразьвязам праекту „Дыялёг для мадэрнізацыі“, каб зьмяніць памежны кантроль дзеля выгады і Эўразьвязу, і Беларусі».

Дынько: «Дарэчы, шантажызм вельмі ня любяць у Эўропе. Гэта не ўласьціва для эўрапейскай палітычнай культуры. Эўрапейцы гэта ўспрымаюць як праяву кепскага тону».

Беларусь зрабіла больш жорсткім кантроль літоўскіх перавозчыкаў


Карбалевіч: «Міністар транспарту і камунікацый Літвы Элігіюс Масюліс сьцьвярджае, што Беларусь зрабіла больш жорсткім кантроль за літоўскімі перавозчыкамі пасьля пагрозаў з боку Расеі. Магчыма, гэта наступствы сяброўства Беларусі ў Мытным саюзе?»

Дынько: «Гэта частка новых эканамічных войнаў з Расеяй. РФ спрабуе зарабіць цяпер нават на дробных пытаньнях. Вось толькі завяршылася авіяцыйная вайна. Расея дамагалася права на адзін лішні рэйс. Гэта ж не вялікія грошы. І ў гэтым пытаньні зь літоўскімі перавозчыкамі таксама бачны расейскія камэрцыйныя інтарэсы. Беларусь схіляецца пад дыктатам Масквы. Бо існуе поўная залежнасьць ад Расеі».
Расейскі капітал імкнецца кантраляваць тое, што дэ-юрэ павінна яму належаць згодна з падпісанымі Лукашэнкам пагадненьнямі.

Чавусаў: «Гэта наступства інтэграцыі Беларусі ў Эўразійскі зьвяз. Па меры разьвіцьця гэтай інтэграцыі нас будзе чакаць шмат падобных нечаканасьцяў. Беларусь робіцца часткай расейскай эканамічнай прасторы. Расейскі капітал імкнецца кантраляваць тое, што дэ-юрэ павінна яму належаць згодна з падпісанымі Лукашэнкам пагадненьнямі.

У Беларусі яшчэ ёсьць магчымасьць даць задні ход, дэзавуіраваць негатыўныя геапалітычныя наступствы беларуска-расейскай эканамічнай інтэграцыі. Эўразьвяз павінен імкнуцца ня толькі да дэмакратыі ў Беларусі, але і да таго, каб Беларусь засталася эўрапейскай у геапалітычным пляне. ЭЗ павінен у дачыненьнях з Расеяй камбінаваць палітычныя ўмовы і санкцыі з эканамічнымі магчымасьцямі для Беларусі».

Дынько: «ЭЗ імкнецца да гэтага. Але няма палітычнай волі ў Менску. Пры павароце на Захад спачатку стане трохі горш, каб потым стала лепш. Ёсьць боязь гэтага пераходу».

Чавусаў: «Цяпер ва ўмовах ізаляцыі Беларусі адсутнічае камунікацыя паміж кіроўнымі коламі Беларусі і ЭЗ. Таму існуе непаразуменьне. ЭЗ заяўляе пра намер дапамагчы Беларусі ў правядзеньні прыватызацыі. А кіраўнік адміністрацыі прэзыдэнта Макей кажа, што Эўропа зьбіраецца прыватызаваць нашы прадпрыемствы».

Глядзець камэнтары (2)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG