Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Звольненыя ў Беларусі гісторыкі пачынаюць працу ў Варшаўскім унівэрсытэце


Варшаўскі ўнівэрсытэт, галоўная брама. Фота зь Вікіпедыі

Варшаўскі ўнівэрсытэт, галоўная брама. Фота зь Вікіпедыі

«Шкада, што ўлады аслабляюць беларускія ВНУ», — заявіў Свабодзе звольнены з Гарадзенскага ўнівэрсытэту гісторык Вячаслаў Швед, які атрымаў «навуковы прытулак» у Варшаве.

У бліжэйшую суботу ў Варшаўскім унівэрсытэце ўрачыста адкрыецца Цэнтар беларускіх дасьледаваньняў.

Новы цэнтар мае на мэце даць магчымасьць працаваць і разьвівацца беларускім навукоўцам, якія з палітычных прычынаў ня могуць праводзіць незалежныя навуковыя дасьледаваньні ў Беларусі. У вялікай ступені цэнтар арыентаваны на навукоўцаў з Гародні, якіх апошнім часам пазвальнялі з працы.

Усяго тут будуць працаваць 10 беларускіх гісторыкаў — 9 гарадзенцаў і адзін мянчук.

Як адзначыў у інтэрвію Свабодзе кіраўнік Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў, доктар гістарычных навук Аляксандар Краўцэвіч, новая структура — ня толькі дасьледчая, але і дыдактычная:

Аляксандар Краўцэвіч

Аляксандар Краўцэвіч

«Мы плянуем разьвіваць адразу некалькі функцыяў: выкладаньне на факультэце Ўсходніх дасьледаваньняў у Варшаўскім унівэрсытэце і працу над гістарычнымі тэмамі, слаба распрацаванымі ў Беларусі».

Звольнены ў 2013 годзе з Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Янкі Купалы прафэсар, аўтар «Гродназнаўства» Вячаслаў Швед ствараў праект Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў разам з Аляксандрам Краўцэвічам.

Ён сказаў Свабодзе, што ад моманту звальненьня ня мог уладкавацца ні ў школу, ні ў ВНУ: дырэктары наймалі з задавальненьнем, але пасьля прыходзіла распараджэньне ад кіраўніка аблвыканкаму, каб Шведа ня бралі на працу.

Вячаслаў Швед

Вячаслаў Швед

«Я думаю, што гэта добры праект, які дасьць магчымасьць для разьвіцьця ня толькі звольненым выкладчыкам. У цэнтры будзе гадавы часопіс — можна будзе публікавацца. Таксама ў цэнтры можна будзе займацца індывідуальнымі праектамі, афіцыйна атрымліваць гранты на дасьледаваньні. Вядома, кепска, што нас звальняюць і такім чынам аслабляюць беларускія ВНУ. Але мы ўсе знаходзімся ў Беларусі і працуем на карысьць Беларусі. У пэрспэктыве думаем пра тое, каб такі цэнтар існаваў і ў нашай краіне. На жаль, пакуль такой магчымасьці няма», — адзначыў навуковец.

Нягледзячы на тое, што Цэнтар беларускіх дасьледаваньняў будзе працаваць пры Асяродку вывучэньня Ўсходняй Эўропы Варшаўскага ўнівэрсытэту, навуковыя распрацоўкі, зробленыя там, будуць унёскам у беларускую, а ня польскую гістарычную навуку, лічыць Вячаслаў Швед:

«Напрыклад, мой праект прадугледжвае стварэньне энцыкляпэдыі гісторыі Гародні, а ў праекце Аляксандра Краўцэвіча — напісаньне падручнікаў, у якіх будзе выкладзеная гісторыя Беларусі, Расеі, Украіны, Літвы, Польшчы зь беларускай пэрспэктывы. Мы будзем імкнуцца да аб’ектыўнасьці ў сваіх працах, будзем пазьбягаць навешваньня ярлыкоў. Але Беларусь будзе ў цэнтры дасьледаваньня — роля беларусаў, уплыў на суседнія краіны, кантакты з замежнымі дзяржавамі. Важна, што мы не закрываемся, не адгароджваемся ад іншых гісторыкаў Беларусі, не супрацьпастаўляем сябе ім. Наадварот — мы хочам, каб нашымі напрацоўкамі маглі карыстацца ва ўсіх ВНУ Беларусі. Гэтым мы хочам дапамагчы беларускай гістарычнай навуцы».

Вячаслаў Швед распавёў, якім чынам будзе арганізаваная праца беларускіх гісторыкаў у Цэнтры беларускіх дасьледаваньняў:

«Гэта будзе адбывацца завочна. Раз на месяц мы будзем выяжджаць у Варшаўскі ўнівэрсытэт, але большасьць часу будзем знаходзіцца ў Беларусі. Таксама зможам сустракацца тут, у Горадні, — амаль усе дасьледчыкі жывуць у адным горадзе, гэта зручна».

Яшчэ адна ўдзельніца Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў — гарадзенскі гісторык Іна Соркіна, звольненая з унівэрсытэту імя Янкі Купалы ў 2014 годзе.

Іна Соркіна дасьледуе гістарычную ўрбаністыку і гісторыю мястэчак Беларусі.

Іна Соркіна

Іна Соркіна

«Пасьля звальненьня я ўжо атрымала калясальную падтрымку з боку акадэмічнай супольнасьці Польшчы — удзел у гадавой стажыроўцы імя Льва Сапегі. Стварэньне Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў — таксама велізарная дапамога з боку варшаўскіх калегаў. Спадзяюся, што там мы будзем мець магчымасьць працягнуць свае навуковыя дасьледаваньні».

Дасьледчыца спадзяецца, што, апроч навуковай дзейнасьці ў межах Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў, беларускія гісторыкі будуць мець магчымасьць выкладаць свае спэцкурсы:

«Стварэньне гэтага цэнтру зьвязанае з выкладаньнем. Апроч таго, у Варшаўскім унівэрсытэце немагчыма працаваць, увогуле не выкладаючы студэнтам. Толькі пакуль невядома, каму мы будзем выкладаць — палякам ці беларусам. Вядома, было б вельмі добра нейкім чынам згуртаваць усіх беларусаў, якія навучаюцца ў Варшаўскім унівэрсытэце, і запрасіць іх на нашыя праграмы».

Іна Соркіна, як і Вячаслаў Швед, лічыць, што праца беларускіх дасьледчыкаў у межах Цэнтру беларускіх дасьледаваньняў будзе разьвіваць беларускую гістарычную навуку. Але падкрэсьліла, што спэцыфіка працы ў Варшаўскім унівэрсытэце будзе вымагаць пошуку тэмаў, зьвязаных з польска-беларускімі дачыненьнямі.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG