Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

пятніца 6 верасень 2019

Сьцісла:

  • Такія мапы ў публічнай штодзённай прасторы недарэчныя
  • Многія краіны маглі б дэманстраваць суседзям падобныя мапы
  • Гэта першы крок на небясьпечным шляху, ён неабавязкова выклікае наступныя, але пачынаецца менавіта з гэтага

Гісторыя з электрычкай, упрыгожанай мапай з межамі міжваеннай Польшчы — ня першая і, напэўна, не апошняя такога кшталту. Былі падобныя гісторыі і ў Беларусі, калі фірма «Лідзкае піва» выпусьціла лінейку піва з мапай БНР, на якіх у складзе беларускай рэспублікі — часткі тэрыторыі сучасных Польшчы, Расеі, Украіны, Літвы.

Гэтак і на мапе на польскіх цягніках: у складзе Рэчы Паспалітай — землі, якія сёньня беларускія, украінскія, літоўскія.

Вялікай бяды ў гэтых польскіх «гістарычных» цягніках напэўна і няма. Ня варта ўпадаць у гістэрыку, уздымаць вэрхал, маўляў, ай-ай-ай, польскія паны ашчэрылі іклы на беларускую зямлю, імпэрыялізм, падрыхтоўка агрэсіі і гэтак далей. Гэта недарэчна. Але і мапы тыя на вагонах — недарэчныя, прынамсі, некарэктныя.

Тлумачэньне тут заўсёды аднолькавае: а што такога, гэта ж нашая гісторыя, вы не падумайце чаго, ніякіх тэрытарыяльных прэтэнзіяў ні да каго з суседзяў няма, на іх ніхто і не намякае.

Магчыма, гэтае тлумачэньне суб’ектыўна і шчырае. Але месца такім мапам — у школьных падручніках, у навуковых публікацыях, у музэях. Там яны ня тое што могуць быць — мусяць быць.

А вось у публічнай штодзённай прасторы...

Ну ўявім сабе цягнічок, які езьдзіць па Нямеччыне з мапай, на якой Нямеччына ўключае Эльзас. Ці брытанскі аўтобус з мапай, дзе старая добрая імпэрыя прадстаўленая такой, якой яна была — зь Ірляндыяй і Індыяй. Ці мапка, скажам, у маскоўскім мэтро з выявай межаў Расейскай імпэрыі, дзе ў імпэрыю ўваходзіць, прынамсі, і Варшава.

І з такімі ж «наіўнымі» тлумачэньнямі, «на блакітным воку»: а што такога, гэта ж нашая слаўная гісторыя, мы ж нічога такога ня мелі на ўвазе.

Але якой была б рэакцыя французаў, ірляндцаў, індусаў, палякаў на такія наглядныя гістарычныя напаміны? Дык кепскай была б ва ўсіх гэтых выпадках. Яна была б такой ня толькі адносна Расеі, якая зусім нядаўна, у Крыме, паказала, до чаго часам можа прыводзіць такая гістарычная настальгія. Аднак абурэньне выклікала б падобная «наглядная агітацыя» і з боку Нямеччыны, і з боку Вялікабрытаніі і з боку любой іншай краіны.

Чаму? Таму што гэта першы крок на вельмі кепскім і небясьпечным шляху. Ён неабавязкова вымагае ўсіх наступных. Але пачынаецца з гэтага. І спараджае сымэтрычныя адказы: на вашую мапу ў нас свая, дзе вашыя цяперашнія землі — гістарычна нашыя.

Дык вось ня варта гэтага рабіць гэты крок. Ня варта рабіць нікому — ні беларусам, ні палякам у прыватнасьці. Ня трэба будзіць дэманаў.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Афіцыйныя сьцягі Беларусі і Злучаных Штатаў

Нядаўні візыт у Беларусь дарадцы прэзыдэнта ЗША па нацыянальнай бясьпецы Джона Болтана актуалізаваў пытаньне, наколькі ЗША могуць уплываць на Беларусь, а Беларусь — на ЗША.

Ускосным паказьнікам гэтага ўзаемнага ўплыву зьяўляецца ўзаемны гандаль.

Таваразварот у гандлі Беларусі і ЗША ў 2018 годзе склаў 711 мільёнаў даляраў, таваразварот Беларусі з усім сьветам склаў летась 72,3 мільярды даляраў. Такім чынам на ЗША прыпала менш 1% зьнешняга гандлю Беларусі. ЗША не ўваходзяць нават у дзясятку самых буйных гандлёвых партнэраў Беларусі.

711 мільёнаў даляраў і 1% абароту — гэта мала ці шмат у параўнаньні з суседзямі?

Паводле абсалютных памераў таваразварот у гандлі з ЗША ўсіх суседзяў Беларусі ў 2018 годзе быў большым, чым у Беларусі. У Латвіі ён склаў 1.2 мільярды даляраў, у Літвы — 1.9 мільярдаў даляраў, ва Ўкраіны — 4 мільярды даляраў, у Польшчы — 13.3 мільярды даляраў, у Расеі — 25 мільярдаў даляраў.

Але гандаль са Злучанымі Штатамі ва ўсіх краінах-суседзях Беларусі быў ня толькі арытмэтычна большым за беларускі, але і складаў большую, чым у Беларусі, долю ў зьнешнегандлёвым абароце адпаведных краінаў: у Польшчы на гандаль з ЗША ва ўсім польскім зьнешнім гандлі прыпадала 2.5%, прыкладна столькі ж у Літвы — 2.6%, у Латвіі — 3.2%, у Расеі — 3.6%, ва Ўкраіны — 3.8%.

Варта адзначыць, што адносна РФ дзейнічаюць жорсткія амэрыканскія эканамічныя санкцыі, у Расеі дзейнічаюць контрсанкцыі адносна імпарту харчаваньня з ЗША. Пры гэтым эканамічныя санкцыі ЗША адносна
Беларусі замарожаныя з 2015 году. Аднак Расея паводле долі гандлю з ЗША ў сваім зьнешнегандлёвым абароце пераўзыходзіць ня толькі Беларусь, але і саюзьнікаў ЗША па NATO — Польшчу, Літву і Латвію.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG