Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

панядзелак 2 верасень 2019

Афіцыйныя сьцягі Беларусі і Злучаных Штатаў

Нядаўні візыт у Беларусь дарадцы прэзыдэнта ЗША па нацыянальнай бясьпецы Джона Болтана актуалізаваў пытаньне, наколькі ЗША могуць уплываць на Беларусь, а Беларусь — на ЗША.

Ускосным паказьнікам гэтага ўзаемнага ўплыву зьяўляецца ўзаемны гандаль.

Таваразварот у гандлі Беларусі і ЗША ў 2018 годзе склаў 711 мільёнаў даляраў, таваразварот Беларусі з усім сьветам склаў летась 72,3 мільярды даляраў. Такім чынам на ЗША прыпала менш 1% зьнешняга гандлю Беларусі. ЗША не ўваходзяць нават у дзясятку самых буйных гандлёвых партнэраў Беларусі.

711 мільёнаў даляраў і 1% абароту — гэта мала ці шмат у параўнаньні з суседзямі?

Паводле абсалютных памераў таваразварот у гандлі з ЗША ўсіх суседзяў Беларусі ў 2018 годзе быў большым, чым у Беларусі. У Латвіі ён склаў 1.2 мільярды даляраў, у Літвы — 1.9 мільярдаў даляраў, ва Ўкраіны — 4 мільярды даляраў, у Польшчы — 13.3 мільярды даляраў, у Расеі — 25 мільярдаў даляраў.

Але гандаль са Злучанымі Штатамі ва ўсіх краінах-суседзях Беларусі быў ня толькі арытмэтычна большым за беларускі, але і складаў большую, чым у Беларусі, долю ў зьнешнегандлёвым абароце адпаведных краінаў: у Польшчы на гандаль з ЗША ва ўсім польскім зьнешнім гандлі прыпадала 2.5%, прыкладна столькі ж у Літвы — 2.6%, у Латвіі — 3.2%, у Расеі — 3.6%, ва Ўкраіны — 3.8%.

Варта адзначыць, што адносна РФ дзейнічаюць жорсткія амэрыканскія эканамічныя санкцыі, у Расеі дзейнічаюць контрсанкцыі адносна імпарту харчаваньня з ЗША. Пры гэтым эканамічныя санкцыі ЗША адносна
Беларусі замарожаныя з 2015 году. Аднак Расея паводле долі гандлю з ЗША ў сваім зьнешнегандлёвым абароце пераўзыходзіць ня толькі Беларусь, але і саюзьнікаў ЗША па NATO — Польшчу, Літву і Латвію.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Станіслаў Зась у сядзібе Бюро Нацыянальнай Бясьпекі Польшчы, Варшава

Сустрэча Станіслава Зася ў Варшаве з Джонам Болтанам і кіраўнікамі радаў бясьпекі Ўкраіны і Польшчы — спосаб ціску Менску на Маскву.

Сьцісла:

  • Сустрэча Станіслава Зася ў Варшаве з Джонам Болтанам і кіраўнікамі радаў бясьпекі Ўкраіны і Польшчы — спосаб ціску Менску на Маскву
  • У сьвятле хуткіх перамоваў у межах «нармандзкай чацьвёркі» Маскве зараз нязручна рэзка рэагаваць на крок Менску, каб не псаваць вобраз міралюбнай Расеі
  • У прасоўваньне кандыдатуры Зася на пасаду генсека АДКБ было ўкладзена столькі высілкаў, што мяняць рашэньне з прычыны яго візыту ў Варшаву не выпадае

Сакратар Савету бясьпекі Беларусі Станіслаў Зась сустрэўся ў Варшаве з дарадцам прэзыдэнта ЗША па нацыянальнай бясьпецы Джонам Болтанам і кіраўнікамі Радаў бясьпекі Польшчы і Ўкраіны.

Мяркую, што мала хто чакаў такога кроку, ходу афіцыйнага Менску. Болтан толькі што пакінуў Менск пасьля працяглых перамоваў з Аляксандрам Лукашэнкам. Здавалася б, бакі возьмуць паўзу, каб зрабіць наступны крок. Зь іншага боку, некалькі дзён таму МЗС Беларусі паведаміў, што Лукашэнка ветліва адхіліў запрашэньне ў Варшаву на цырымонію гадавіны пачатку Другой усясьветнай вайны, а Беларусь на ёй будзе прадстаўленая на самым нізкім узроўні, на ўзроўні пасла. Дарэчы, хадзілі чуткі, што ў Варшаву паедзе альбо прэм’ер Румас альбо сьпікер Савету Рэспублікі Мясьніковіч. Не, пасол і не вышэй. Кропка.

А вось і не. І заваяваны ўзровень кантакту з ЗША быў адразу ж працягнуты, учора Болтан размаўляў з Лукашэнкам, а сёньня — зь іншым, даволі высокапастаўленым беларускім чыноўнікам. Ну і адхіленьне запрашэньня атрымліваецца як бы і не зусім грубым адхіленьнем, хай і не на саму цырымонію, але з нагоды яе, у сувязі зь ёй у Варшаву прыехаў і спадар Зась, і намесьнік міністра замежных справаў Алег Краўчанка.

Чаму гэта адбылося, што такога мог сказаць Зась Болтану, чаго не сказаў яму два дні таму Лукашэнка? Можа і нічога. Але атрымаўся сымбалічны жэст.

І на адрас палякаў: маўляў, вы ж разумееце сытуацыю, першая асоба, каб не пакрыўдзіць Пуціна, прыехаць не магла. Ды і другая. Але каб пагаварыць у кулюарах прыедуць сурʼёзныя людзі. І Менск не пабаіцца накіраваць іх у Варшаву для размовы з амэрыканскім «ястрабам».

Разам з тым, гэта і сыгнал Маскве. Так бы мовіць, калі вы з намі ня хочаце па-харошаму, то і мы можам па-плахому. Насамрэч гэта звычайная тактыка Лукашэнкі: у адказ на праблемы ў палітыка-эканамічнай сфэры ён пераводзіць іх у чыста палітычную.

Гэтак было ў 2016 годзе, у разгар газавых спрэчак, калі Беларусь раптам адмовілася падпісаць падатковы кодэкс ЭАЭС, гэтак было ў 2009-м, у разгар малочнай «вайны», калі Лукашэнка байкатаваў саміт АДКБ. Тады не рабіліся жэсты ў бок Захаду, зараз зроблены.

Але сутнасьць тая самая: мы можам зрабіць вам палітычную непрыемнасьць.

Прычым момант і форма абраныя надзвычай удала. Гэта, безумоўна, выкліча моцнае раздражненьне, а тое і шаленства ў Маскве. Але а што рабіць? Ня выключана, што Лукашэнка ў тэлефоннай размове з Пуціным нават узгадніў візыт Зася ў Варшаву.

А што сказаць супраць? Толькі што Лукашэнка сам горда адмовіўся туды ехаць, маўляў, сябрам і супольнай памяці пра вайну ня здрадзім. Ну а Зась так, па справах паехаў, мо пляны ворагаў Расеі выведаць. Ну і палякі — суседзі ўсё ж, трэба ж неяк падтрымліваць адносіны.

Акрамя таго, улічаны агульны кантэкст. На парозе — абмен вязьнямі паміж Украінай і Расеяй. Ён мусіў адбыцца ў пятніцу, але выглядае, што бліжэйшым часам ён усё ж адбудзецца. І гэта стане козырам Пуціна на верасьнёўскай сустрэчы «нармандзкай чацьверкі» ў Парыжы, маўляў, бачыце, якая Расея добрая і лагодная. І тут скандаліць з бліжэйшым саюзьнікам, разбураць вобраз белай і пухнатай Масквы ну ніяк не выпадае. Хацелася б, і зло бярэ. Але нельга. З Украінай, Францыяй і Нямеччынай гульня куды больш важная. Вылаяўся напэўна Пуцін матам пра сябе, але менавіта зараз ня час нешта рэзкае рабіць.

Пікантнасьці сытуацыі надае той чыньнік, што Станіслаў Зась — без пяці хвілінаў генэральны сакратар АДКБ. І едзе ў Варшаву да ворагаў, з расейскага пункту гледжаньня. Але і тут, як той казаў, расклад, баценька. Колькі высілкаў прыклала тая ж Расея, колькі выкручвала рукі армянскаму прэмʼеру Ніколу Пашыньяну, каб прапхнуць кандыдатуру Зася на пасаду генсека. І як зараз казаць — прэч Зася, ня будзе ён генсекам. . Дык відавочна, што ён чалавек вайсковы, дысцыплінаваны: загадалі сустрэцца з Болтанам — сустрэўся. Сустрэўся б і з чортам, калі б загадалі.

Але эфэкт дасягнуты. Вось менавіта беларус, без пяці хвілінаў генсек АДКБ, сустракаецца ў Варшаве з галоўным вашынгтонскім «ястрабам» і польскім і ўкраінскім галоўнымі сілавікамі. І нічога ня зробіш.

Ну зробіш, зразумела. Напрыклад, кампэнсуеш падатковы манэўр. Ці яшчэ што-небудзь добрае Беларусі зробіш. Вось на тое і намякнулі паездкай Зася ў Варшаву і яго тамтэйшымі сустрэчамі.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG