Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

субота 3 жнівень 2019

Архіў
студзень люты сакавік красавік травень чэрвень ліпень жнівень верасень кастрычнік лістапад сьнежань
жнівень 2019
пан аўт сер чац пят суб няд
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Затрыманьне ўдзельніка пратэсту ў Маскве, 3 жніўня 2019

Пратэсты, якія адбываюцца ў Маскве — гэта, апроч іншага, аргумэнт у беларускіх спрэчках наконт байкоту і ўдзелу ў несапраўдныя выбарах.

Сьцісла:

  • Што можа даць удзел у выбарах? Вось тое, што зараз адбываецца ў Маскве
  • У Расеі народнае незадавальненьне выплюхваецца шмат дзе і ў разнастайных формах
  • Выбары ў Масгардуму сталі адно нагодай, а не прычынай пратэстаў
  • Байкот такой нагодай ня стаў бы дакладна
  • Тое, што адбываецца ў Маскве — хутчэй за ўсё не расейскі Майдан. Але гэта зрух у грамадзкіх настроях і паводзінах

Чакаецца, што на наступным тыдні Аляксандар Лукашэнка падпіша ўказ аб выбарах у Палату прадстаўнікоў. Якія выбары ў Беларусі — усім добра вядома. І што можа даць удзел у такіх «ня выбарах»? А хіба маскоўская Дума мае больш уладных паўнамоцтваў, чым беларуская Палата прадстаўнікоў, хіба апошнія выбары Дзяржаўнай думы РФ не далі стэрыльны парлямэнт?

Што можа даць удзел у выбарах? Вось тое, што зараз адбываецца ў Маскве. Чаму нерэгістрацыя апазыцыйных і незалежных кандыдатаў вывела на вуліцы тысячы масквічоў, якія не пабаяліся дубінка і аўтазакаў? Так атрымалася, у гэтым выплюхнулася народнае незадавальненьне. Яно там шмат у якіх формах выплюхваецца: і ў «сьмецьцевых» пратэстах у шэрагу гарадоў, і ў паразах на некаторых губэрнскіх выбарах «Единой России», і ў хваляваньнях у Дагестане наконт мяжы з Чачнёй.

Ну а ў самой Маскве зусім нядаўна падобным дэтанатарам пратэсту стала справа журналіста Івана Галунова, арыштаванага па сфальсыфікаванай справе аб наркотыках.

Усе сюжэты, нагоды, нібыта не зьвязаныя паміж сабой. Але і зьвязаныя. Раней многія з падобных злоўжываньняў ніякіх асаблівых пратэстаў не выклікалі. Таму падаецца, што і зараз гэта ў большай ступені менавіта нагоды. Як у Высоцкага «да дело в общем не в гусях, а все неладно».

Вось гэтае адчуваньне ўзьнімае расейцаў, а не самыя нагоды, якія раней цярпелі ці на якія нават не зважалі.

Ну зарэгістравалі б гэтых кандыдатаў — і што? Хіба былі гарантыі, што іх абяруць? А нават абралі б, то што б яны ў маскоўскай Думе зьмянілі б? Ды так, ніякіх гарантыяў няма. Але сфакусавалася пачуцьцё несправядлівасьці, «няладнасьці» тамтэйшага жыцьця на гэтым чыньніку.

А калі б апазыцыя байкатавала гэтыя выбары ў Маскоўскую думу? Ну прынамсі такой нагоды для пратэстаў не было б. Байкот тысячы людзей на вуліцы Масквы ня вывеў бы дакладна.

Але гэта тычыцца і Беларусі. Шанцаў на электаральнай перамогу што расейская, што беларуская сыстэма практычна не даюць. Але ёсьць шанец на збой мэханізму, на нечаканую рэакцыю грамадзтва на тое, з чым раней мірыліся.

Ці адбудзецца гэта сёлета ўвосень у Беларусі? Ніякіх гарантыяў, зразумела, няма. Варта адзначыць, што няма і такога суквецьця разнастайных пратэстаў па ўсёй краіне, як апошнім часам у Расеі.

Але нечаканасьці здараюцца часам і ў адзіночку. У Беларусі няма чыньніка «крымнаш», які ў Расеі гуртуе людзей вакол улады.

І размова не ідзе пра Майдан. Зусім ня факт, што яна зараз ідзе пра гэта і ў Маскве. Хутчэй не. Хаця варта заўважыць, што і на Майдане людзі не былі ўпэўненыя ў перамозе.

Але зрух у грамадзкіх настроях і ў паводзінах грамадзтва ў Расеі і прынамсі ў Маскве навідавоку. Адным з чыньнікаў гэтага стаў удзел апазыцыі ў маскоўскіх выбарах.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Беларуска-расейская мяжа

Уладзімер Дзялендзік проста выказаў вельмі распаўсюджаныя, напэўна нават даміноўныя ўяўленьні, якія ёсьць і сярод эліты, і сярод народу: «Што Пуціну перашкаджае проста сябраваць? Калі ласка ж, мы супрацоўнічаем, давайце жыць, працаваць, межы вашыя мы абараняем, на адной мове размаўляем».

Сьцісла:

  • Уладзімер Дзялендзік проста выказаў вельмі распаўсюджаныя ўяўленьні, якія ёсьць, і сярод эліты і сярод народу
  • Матывацыя — дык мы ж беларусы, мы ж асобныя, што тут яшчэ тлумачыць?
  • Ня выключана, што на рашучасьць Дзялендзіка выказаць свае погляды паўплывалі сямейныя абставіны бізнэсоўца — досьвед зяця-каталёнца
  • Бачаньне сьвету: Лукашэнка — гаспадар, без гаспадара нельга, ні ў бізнэсе, ні ў краіне, калі б ня ён, невядома яшчэ, што было б з незалежнасьцю
  • Дзялендзік — люстэрка беларускай эвалюцыі
  • Паводле Рэнана нацыя — штодзённы рэфэрэндум
  • На гэтым «штодзённым рэфэрэндуме» такія, як Уладзімер Дзялендзік, і «галасавалі» за незалежнасьць гэтыя 28 гадоў

Зьдзівіла форма

Інтэрвію выдатнае і вельмі цікавае, павучальны досьвед беларускага пэрыяду першапачатковага назапашваньня капіталу 90-х, ацэнкі калегаў па бізнэсе.

Але, у адрозьненьні ад іншых, мяне зусім не зьдзівіў зьмест выказваньняў героя інтэрвію наконт незалежнасьці і расейскіх інтэграцыйных заляцаньняў. Форма — крыху зьдзівіла. Сярод чыноўнікаў і буйных бізнэсоўцаў не прынята так выразна і рэзка выказвацца на гэтыя тэмы.

Але, па сутнасьці, Уладзімер Дзялендзік проста выказаў вельмі распаўсюджаныя, напэўна нават даміноўныя ўяўленьні, якія ёсьць і сярод эліты, і сярод народу: «Што Пуціну перашкаджае проста сябраваць? Вось вы мне адкажыце — што перашкаджае? Што, трэба Савецкі Саюз стварыць зноў? Што, трэба, каб мы ў складзе Расеі былі? Калі ласка ж, мы супрацоўнічаем, давайце жыць, працаваць, межы вашыя мы абараняем, на адной мове размаўляем».

І без асаблівых культурніцкіх складанасьцяў, без глыбокіх развагаў пра нацыянальную ідэю, нават са спалучэньнем рэвэрансаў на адрас беларускай мовы і канстатацыяй — «на адной мове размаўляем».

Зь немудрагелістай такой матывацыяй — дык мы ж беларусы, мы ж асобныя, што тут яшчэ тлумачыць? Але гэтая матывацыя даволі цьвёрдая.

Бізнэсовец не гаворыць нават, што без Расеі беларусы будуць жыць багацей. Ён кажа пра тое, што за незалежнасьць магчыма давядзецца дорага заплаціць, і гэтую цану варта заплаціць.

І пры гэтым — ані каліва непрыязі да Расеі, адчуваньня яе чужасьці. Наадварот, глыбокая сувязь з Расеяй, пачынаючы зь першага, абсалютна шалёнага досьведу бізнэсу з прыежджым піцерцам.

Не чужы, але да мяжы

Ня выключана, што на рашучасьць Дзялендзіка выказаць свае погляды паўплывалі сямейныя абставіны бізнэсоўца. Досьвед зяця-каталёнца — асабістая датычнасьць да апантанай барацьбы за сваю незалежнасьць іншага народу. Але наўрад ці гэта вырашальны момант. Падштурхнуць да шчырых выказваньняў — магло, але адпаведныя погляды не ўзьнікаюць ад замежнага досьведу, хай сабе і ўспрынятага празь сям’ю.

Ну і пры гэтым — цалкам лукашыст. Залежнасьць айчыннага буйнога бізнэсу ад улады — рэч агульнавядомая. Але хваласьпевы Дзялендзіка на адрас вышэйшага начальства — неабавязкова спроба дагадзіць і ўлесьціць. Такое бачаньне сьвету: Лукашэнка — гаспадар, без гаспадара нельга, ні ў бізнэсе, ні ў краіне, калі б ня ён, невядома яшчэ, што было б з незалежнасьцю.

А спытаў бы яго журналіст НН — дык Лукашэнка ж і паставіў пад пагрозу незалежнасьць, мяркую, што бізнэсовец знайшоў бы, што адказаць. Добра пашытую тэорыю не абвяргаюць ніякія факты, яна іх адаптуе і пераінтэрпрэтоўвае.

Люстра эвалюцыі

Погляды Ўладзімера Дзялендзіка насамрэч вельмі тыповыя, ён, перафразуючы клясыка, пэўнае люстэрка беларускай эвалюцыі.

За 28 гадоў беларускай незалежнасьці яна захавалася, а Лукашэнка з рэстаўратара СССР ператварыўся ў незалежніка не адно дзякуючы самаахвярным змагарам за незалежнасьць. Але хіба ня ў першую чаргу дзякуючы такім вось Дзялендзікам.

Знакаміты францускі філёзаф Эрнст Рэнан у ХІХ стагодзьдзі пісаў, што нацыя — гэта штодзённы рэфэрэндум, рашэньне грамадзтва жыць разам і асобна ад іншых.

Вось на гэтым «штодзённым рэфэрэндуме» такія, як Уладзімер Дзялендзік, і «галасавалі» за незалежнасьць гэтыя 28 гадоў.

Ну і з уладай у нечым падобна. Зараз бізнэсовец Дзялендзік — не вясковая бабуля з пачатковай адукацыяй. Пасьпяховы чалавек, дасягнуўшы калі не ўсяго, то многага ў жыцьці, сваёй працай. А Захаду зусім не чужы, цяпер ужо і па сямейных абставінах. І таксама — калі б Лукашэнку падтрымлівалі адно вясковыя бабулі і мэханізатары, а не ў тым ліку і такія, як Дзялендзік, дык і не кіраваў бы прэзыдэнт краінай 25 гадоў.

Быць настолькі тыповым — гэта ўнікальнасьць.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG