Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

нядзеля 21 ліпень 2019

Уладзімір Зяленскі падчас галасаваньня на парлямэнцкіх выбарах, 21 ліпеня 2019

Вядомыя вынікі нацыянальнага экзыт-полу па выніках парлямэнцкіх выбараў ва Ўкраіне. Паводле яго, па партыйных сьпісах у Вярхоўную Раду праходзяць 5 партыяў, Прапрэзыдэнцкая партыя «Слуга народу», «Апазыцыйная плятформа «За жыцьцё!»» кума расейскага прэзыдэнта Віктара Медзьведчука партыя папярэдняга прэзыдэнта Пятра Парашэнкі «Эўрапейская салідарнасьць», партыя Юліі Цімашэнкі «Бацькаўшчына» і партыя ўкраінскага музыкі Сьвятаслава Вакарчука. Разам гэтыя партыі набралі 78.2%.

Але паводле галасаваньня па партыйных сьпісах разьмяркоўваецца толькі палова мандатаў Вярхоўнай Рады. Галасы, адданыя за партыі, якія сабралі менш за 5%, будуць пераразьмеркаваныя на карысьць 5 пераможцаў. Падлікі паказваюць, што з «партыйнай» паловы мандатаў Рады «Слуга народу» атрымаў 56%, «За Жыцьцё» — 15%, «Эўрапейская салідарнасьць» — 11%, «Бацькаўшчына» — 10%, «Голас» — 8%.

56% «Слугі народу» паводле партыйных сьпісаў — гэта больш за чвэрць ад агульнага складу Рады. Гэта шмат, але далёка ад большасьці.

Вырашальнае значэньне мае галасаваньне па мажарытарных акругах. Магчыма, там перавага «Слугі народу» будзе менш пераканаўчай. За гэта гаворыць тое, што на гэтых выбарах яўка была даволі нізкай, яна ніжэйшая, чым была на сёлетніх прэзыдэнцкіх выбарах, і ніжэйшая, чым была на папярэдніх парлямэнцкіх выбарах у 2012 годзе і ў 2014 годзе. Асноўны электарат «Слугі народу» — моладзь, моладзь ня надта схільная галасаваць. Як той казаў, прыліў падымае ўсе лодкі. Калі яўка высокая, голас моладзі больш чутны і важкі. Нізкая яўка — не на карысьць «Слугі».

Галоўная інтрыга выбараў — ці набярэ «Слуга народу» агулам больш за 50%, ці зможа партыя стварыць аднапартыйны ўрад.

Прэзыдэнт Уладзімір Зяленскі даў зразумець, што не зьбіраецца аддаваць партфэль прэм’ера ніводнаму зь лідэраў канкуруючых партый, якія прайшлі ў Раду.

Ён сказаў, што прэмʼерам мусіць стаць новы чалавек, гуру эканомікі. Ён праз коску абʼяднаў усіх, хто не падыходзіць пад гэтае вызначэньне — і Пятра Парашэнку, і Юлію Цімашэнку, і Сьвятаслава Вакарчука.

На думку экспэртаў нават калі «Слуга народу» не набярэ арытмэтычнай большасьці, партыі прасьцей дамовіцца з парай дзясяткаў незалежных мажарытарных дэпутатаў, чым утвараць кааліцыю зь іншымі партыямі і ахвяраваць дзеля кааліцыі міністэрскімі партфэлямі, а тым больш партфэлям прэмʼера. Гэта пацьвердзіла і сёньняшняя заява Зяленскага пра тое, што ён ня бачыць у фатэлі прэмʼера нікога зь лідэраў партыйных фракцыяў у Радзе.

Кааліцыя пераможцы зь іншымі партыямі магчымая, але на ўмовах пераможцы — прадметам гандлю могуць быць пасады старшыняў камітэтаў Рады, магчыма, другасных міністэрскіх партфэляў. Але ключавыя пасады, уключна з прэмʼерам і сьпікерам Вярхоўнай Рады, пераможцы, гледзячы па ўсім, возьмуць сабе.

Лёс кааліцыі, створанай у папярэднім складзе Рады ў 2014, сьведчыць пра тое, што кааліцыі ва ўкраінскай палітыцы — рэч рызыкоўная.

Але калі «Слуга народу» набярэ агулам істотна менш, чым 50%, кааліцыя непазьбежная. Гледзячы па сёньняшніх рэпліках Зяленскага, найбольш прыдатным партнэрам ён лічыць самую малую фракцыю — партыі «Голас».

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Уладзімір Пуцін і Аляксандар Лукашэнка падчас цырымоніі закрыцьця ІІ Эўрапейскіх гульняў у Менску, чэрвень 2019

Амэрыканскае інфармацыйнае агенцтва Bloomberg паведаміла пра пляны Крамля і Пуціна на бліжэйшыя пяць год. Паводле інфармаваных крыніц агенцтва, праект аб’яднаньня зь Беларусьсю ўжо неактуальны.

Сьцісла

  • Расейскія мэдыі дружна пачалі абмяркоўваць варыянт з Пуціным — прэм’ерам пасьля 2024 году
  • Пераарыентаваліся нават Тэлеграм-каналы, якія «мачылі» Беларусь і пераконвалі ў непазьбежнасьці аб’яднаньня
  • Варыянт вырашэньня «праблемы-2024» праз аб’яднаньне зь Беларусьсю быў прадметам крамлёўскай «гульні тронаў»
  • Расея можа скараціць дапамогу Беларусі, але не настолькі, наколькі скараціла б, калі б працягвала прымушаць да «паглыбленай інтэграцыі»

Паводле Bloomberg, пляны Крамля на час пасьля 2024 году цяпер палягаюць у тым, каб Уладзімір Пуцін стаў прэм’ерам з пашыранымі паўнамоцтвамі і лідэрам «Адзінай Расеі». Пры гэтым агенцтва адзначае, што «намаганьні, накіраваныя на тое, каб пераканаць лідэра суседняй Беларусі пайсьці на зьліцьцё з Расеяй, якое дазволіла б Пуціну стаць кіраўніком аб’яднанай дзяржавы, пацярпелі няўдачу».

Bloomberg як «Правда» часоў СССР

Само па сабе паведамленьне хай сабе і аўтарытэтнага і дасьведчанага агенцтва не азначае, што адпаведная зьмена плянаў сапраўды адбылася. Але ёсьць ускосныя сьведчаньні таго, што паведамленьне Bloomberg можа адпавядаць рэчаіснасьці. Расейскія СМІ і інтэрнэт-рэсурсы пачалі горача абмяркоўваць гэты праект «зваротнай ракіроўкі», вяртаньня ў 2008 год, у часы зьмены Пуціна на Мядзьведзева ў Крамлі.

Але хіба ня больш паказальнай стала зьмена рыторыкі Тэлеграм-каналаў кшталту «Бульбы престолов», «Трикотажа», «Восточного притворства» і іншых, якія апошнія месяцы ўпарта пераконвалі публіку ў тым, што аб’яднаньне непазьбежнае і Лукашэнка будзе вымушаны здацца.

Цяпер яны гэтак жа дружна канстатуюць, што пляны імклівага паглынаньня Беларусі крыху скарэктаваныя. Не, працягваюцца развагі пра тое, што Расея корміць няўдзячную Беларусь, што Лукашэнку на прэзыдэнцкіх выбарах яшчэ пакажуць «кузькину мать», што Беларусь пазбавяць усёй дапамогі і тады беларусы ўсьвядомяць, каму яны абавязаныя сваім дабрабытам.

Але ўсё гэта гаворыцца без ранейшага імпэту і ўпэўненасьці. Нібыта па камандзе, нібыта публікацыя Bloomberg — установачны артыкул у савецкай «Правде». Можа і па камандзе, а можа недурныя людзі проста разумеюць, куды вецер дзьме.

Інтэграцыя зь Беларусьсю — стаўка ў крамлёўскай «гульні тронаў»

Дарэчы, і раней людзі, дасьведчаныя ў крамлёўскія гульнях, казалі, што варыянт з вырашэньнем «праблемы-2024» празь аб’яднаньне зь Беларусьсю — толькі адзін з магчымых, гэты варыянт адстойвае толькі адна з крамлёўскіх «вежаў» у вострай канкурэнцыі зь іншымі вежамі і іх варыянтамі.

Менск сапраўды, як мог, адбіваўся ад прапановаў «непрыязнага паглынаньня», зацягваючы, забалбочваючы перамовы аб «паглыбленьні інтэграцыі». Гэта можа і не дапамагло б, калі б гэты варыянт быў асноўным, магістральным.

Але ён ня быў такім, а быў адным зь сюжэтаў, ставак крамлёўскай «гульні тронаў». Менск дастаткова актыўна брыкаўся, каб забясьпечыць перамогу іншай крамлёўскай групоўцы зь іншымі, менш экзатычнымі і рызыкоўнымі сцэнарамі транзыту ўлады ў 2024 годзе.

У Расеі апошнім часам то звышсакрэтная падлодка патоне, то журналісту падкінуць наркату, а потым даводзіцца вызваляць, то яшчэ якая трасца з халерай ідзе ня так, як меркавалася і плянавалася. Прымушэньне суседняй краіны да аб’яднаньня — задача як мінімум тэхнічна складаная. І ня так можа пайсьці шмат што. Варыянт ракіроўкі з новым або тым самым Мядзьведзевым — значна больш надзейны і не абцяжараны рызыкамі.

Гэта, дарэчы, ня значыць, што беларускі варыянт адкінуты канчаткова і назаўжды. Да 2024 году часу яшчэ шмат, і гульня тронаў яшчэ ня скончылася. Але інтэнсіўнасьць ціску на Беларусь у кірунку паглыбленьня інтэграцыі напэўна істотна зьменшыцца.

Беларусь выбрала другі пункт «ультыматуму Мядзьведзева»

Гэта нават і ня будзе выглядаць як псыхалягічная капітуляцыя Масквы. Мядзьведзеў у сьнежні летась насамрэч прапановаў Беларусі выбар: паглыбленьне інтэграцыі за «пернікі» альбо захаваньне цяперашняга ўзроўню інтэграцыі і скарачэньне патоку «пернікаў». Беларусы проста выбралі другі з прапанаваных Масквой варыянтаў.

Пры гэтым скарачэньне патоку «пернікаў» цяпер можа і ня быць такім ужо драматычным. Гэта было даволі эфэктыўным сродкам прымушэньня да аб’яднаньня, пакуль Крэмль рабіў стаўку на гэта.

Калі стаўку вырашылі рабіць на іншае, то і імпэт адбіраць «пернікі» зьмяншаецца. «Пернікі» ж ня тое, каб зусім ужо бясплатныя. Беларусь можа і ня робіць усяго, чаго ад яе хацела б Расея, у абмен на «пернікі». Але яна многага ня робіць, чаго Расея не хацела б, каб яна рабіла. А гэта мае пэўную каштоўнасьць. Прынамсі, папярэднія 27 гадоў Расея ж аказвала Беларусі дапамогу, бачачы ў гэтым нейкі свой інтарэс, наўрад ці толькі разглядаючы «пернікі» як аванс за будучае аб’яднаньне. Ну дык гэты інтарэс нікуды ня зьнік.

Чарговая «вайна» дарагіх саюзьнікаў сканчаецца тым самым, чым і папярэднія.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG