Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

аўторак 1 кастрычнік 2019

Архіў
кастрычнік 2019
пан аўт сер чац пят суб няд
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3
Міністры замежных спраў Расеі і Беларусі Сяргей Лаўроў і Ўладзімер Макей

«Першапачатковыя прапановы, калі гаварыць па шчырасьці, прадугледжвалі ўключэньне нейкіх палажэньняў, якія былі абсалютна непрымальныя, у прыватнасьці, для беларускага боку», — заявіў міністар замежных спраў Беларусі Ўладзімер Макей у інтэрвію РБК наконт беларуска-расейскіх перамоў аб паглыбленьні інтэграцыі.

Гэта, мабыць, тое нямногае новае, што было ў інтэрвію. Усё астатняе — акцэнты, націскі на ўжо сказаным раней. Аднак і яны маюць значэньне, асабліва з улікам адрасата інтэрвію.

Гэты адрасат — расейская палітычная эліта. Адсюль і выбар выданьня, якому давалася інтэрвію — саліднае, памяркоўнае агенцтва, без шырокай усерасейскай папулярнасьці, але аўтарытэтнае для расейскага істэблішмэнту.

Што сказаў Макей у сваім інтэрвію?

  1. Беларусі расейская вайсковая база не патрэбная цяпер і была не патрэбная раней, дый Расеі яна без патрэбы.
  2. Збліжэньне Беларусі з Захадам (вяртаньне амбасадара ЗША, дамова аб спрашчэньні візавага рэжыму з ЭЗ) — ня "ўцёкі" Беларусі на Захад, а нармалізацыя адносінаў да таго ўзроўню, які Расея даўно мае.
  3. Былы амбасадар Міхаіл Бабіч быў салдафонам і шкодзіў двухбаковым адносінам.
  4. Беларусь у паглыбленай інтэграцыі не адмовіцца ад свайго сувэрэнітэту і не дапусьціць стварэньня ў саюзе наддзяржаўных органаў кіраваньня.
  5. Беларусь разьлічвае атрымаць дадатковую расейскую эканамічную дапамогу (кампэнсацыю за падатковы манэўр, прымальную цану на газ) да, а не пасьля падпісаньня праграмы далейшай інтэграцыі.

Ня ўсе названыя вышэй тэзісы міністар сфармуляваў у такой недыпляматычнай форме, аднак сэнс — менавіта такі.
Навошта было гэта паведамляць расійскаму істэблішмэнту? Рэч у тым, што, мяркуючы па ўсім, паміж крамлёўскімі «вежамі» няма згоды наконт беларускага праекту. Расея — не дэмакратыя, але і Пуцін — гэта псэўданім клубка розных, супярэчлівых інтарэсаў.

Тое, што афіцыйны Менск супраціўляецца самым радыкальным з гэтых інтарэсаў — гэта, безумоўна, важны фактар, фон расейскага ўнутрыэлітнага канфлікту. Але першасны гэты канфлікт сам па сабе.

Пра тое, што сытуацыя менавіта такая, сьведчыць і прызнаньне міністра наконт першапачатковых прапаноў па інтэграцыі, якія паходзілі ад Масквы. Зрэшты, і наконт гэтай заявы можна было здагадвацца.

Калі ў мінулым годзе прэм’ер Расеі Дзьмітры Мядзьведзеў прапанаваў паглыбіць інтэграцыю, рэалізаваць палажэньні дамовы аб стварэньні саюзнай дзяржавы, літаральна на наступны дзень Аляксандар Лукашэнка заявіў, што Беларусь ня мае намеру рабіцца часткай іншай дзяржавы. А з чаго раптам першая рэакцыя была менавіта такой? Мядзьведзеў жа, здаецца, нічога такога наўпрост не прапаноўваў? Наўпрост, можа, і не прапаноўваў, а не наўпрост — хто ведае? Ці не Мядзьведзеў.

Ну, а з другога боку, чаму Беларусь не прымусілі прыняць гэтыя прапановы? З прычыны пазыцыі як Лукашэнкі, гэтак і беларускага грамадзтва? Так, безумоўна. Але і таму, што, з аднаго боку, ёсьць дастаткова кансалідаваная пазыцыя Беларусі, а з другога — разнабой унутры расейскай уладнай эліты.

Гэта ня значыць, што нехта там — адэпт беларускай незалежнасьці. Проста розныя людзі там па-рознаму лічаць рызыкі і маюць розныя інтарэсы. Вячаслава Суркова і Міхаіла Бабіча падзяляе ня стаўленьне да Беларусі, Беларусь проста аказваецца адным зь сюжэтаў іх унутрырасейскай барацьбы за ўладу.

Ну, а што ж беларуская публіка? Калі ёй дэталёва паведамяць, якія інтэграцыйныя сюрпрызы ёй падрыхтаваныя? Хутчэй за ўсё, няхутка. У рамках лёгікі беларускай улады сярод беларусаў асаблівай разнадумнасьці якраз няма, а ў манэўрах паміж крамлёўскімі «вежамі» абнародаваньне праграмы інтэграцыі можа быць шкодным.

Бабіч вось у бытнасьць амбасадарам рэзаў праўду-матку (як ён яе разумеў), і вунь як усё нядобра абярнулася. Гэтак жа беларуская ўлада думае і наконт публікацыі праграмы: маўчаньне — золата.

Дарэчы, павучальна параўнаць цяперашнія інтэграцыйныя рухі з ранейшымі, з нагоды той самай саюзнай дзяржавы 20 гадоў таму. Тады якраз Лукашэнка імпэтна дамагаўся, каб саюз меў паўнамоцныя наддзяржаўныя інстытуты. Тады менавіта беларускі бок настойваў на апублікаваньні тэксту дамовы, было нават арганізавана нейкае публічнае яго абмеркаваньне. Тады Лукашэнка думаў пра тое, як запанаваць у Крамлі.

Цяпер яго думкі нашмат сьціплейшыя — ня страціць бы тое, што ёсьць. Таму паводзіны дакладна супрацьлеглыя тым, якія былі 20 гадоў таму.
Але ёсьць і пэўнае падабенства. І тады «абясшкоджваньне» дамовы адбылося ў выніку крамлёўскай «гульні тронаў».

Менавіта гэтай мэце цяпер і служыць інтэрвію Ўладзімера Макея РБК.

Перадрук з парталу TUT.BY

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Дэвід Гейл

Пра гэта сьведчыць заява, зробленая падчас візыту ў Менск намесьніка дзяржсакратара ЗША Дэвіда Гэйла. Ён абвясьціў, што ЗША вяртаюць свайго амбасадара ў Беларусь.

Насамрэч ЗША Беларусь і не пакідалі і не забывалі. Колішняя дзяржсакратарка ЗША Кандаліза Райс у свой час патлумачыла, чаму ў разгар вострага дыпляматычнага канфлікту ў 2008 годзе Амэрыка не прыпыніла дыпляматычныя адносіны — каб амэрыканскі сьцяг не спускаўся ў Беларусі.

Зь іншага боку, ініцыятарам зьніжэньня ўзроўню дыпляматычнага прадстаўніцтва быў менавіта беларускі бок, і беларускі ж бок вуснамі міністра замежных справаў Уладзімера Макея ў студзені сёлета выказаў гатоўнасьць зьняць абмежаваньні на колькасьць пэрсаналу амэрыканскай амбасады ў Менску, тады ж афіцыйны Менск прапанаваў вярнуць дыпляматычныя стасункі на ўзровень амбасадараў, а не часовых павераных.

Так што не прайшло і якіх 9 месяцаў ад прапановы Макея, як прыйшоў афіцыйны адказ — Вашынгтон прымае прапанову і гатовы аднавіць паўнацэнныя дыпляматычныя адносіны.

Зьвяртае на сябе ўвагу, што памочнік прэзыдэнта ЗША ў пытаньнях нацыянальнай бясьпекі Джон Болтан, які нядаўна наведваў Менск, падкрэсьліваў, што пытаньне пасольстваў — не пытаньне яго візыту. Іншымі словамі, што гэта ўжо па сутнасьці тэхнічнае пытаньне. Вось дэталі гэтага тэхнічнага пытаньня і прыехаў вырашаць Дэвід Гэйл.

Пра тое сьведчыць і пратакольная тонкасьць — госьць перадаў Аляксандру Лукашэнку вітаньне не ад прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа, а ад дзяржсакратара Майка Пампэа. Мэта місіі, прынамсі, фармальна, была непалітычнай, на палітычным узроўні ўсё вырашана раней.

Зьвяртае на сябе ўвагу, што спадар Гэйл, як і Болтан, заявіў пра падтрымку Амэрыкай незалежнасьці і сувэрэнітэту Беларусі, але ў адрозьненьні ад Болтана назваў традыцыйныя сфэры, у якіх ЗША чакаюць прагрэсу ад Беларусі — палітычнае разьвіцьцё, паляпшэньне ў сфэры правоў чалавека, дэмакратыі, эканамічны рост. Болтан, нагадаем, адным з галоўных пытаньняў у двухбаковых адносінах назваў нераспаўсюд зброі.

Ці то з сыходам Болтана з пасады крыху памяняліся прыярытэты, ці ўзровень намесьніка дзяржсакратара і яго цяперашняя місія — ня тыя, каб нават прыгадваць такую далікатную тэму.

Візыт Дэвіда Гэйла плянаваўся даўно. Аднак атрымалася цікавае супадзеньне — ён прыехаў на наступны дзень пасьля таго, як расейскі «Коммерсант» апублікаваў інфармацыю пра зьмест праграмы паглыбленай інтэграцыі Беларусі і Расеі. Супадзеньне аказалася дарэчным: ня тое, што Амэрыка можа ў агляднай пэрспэктыве стаць альтэрнатывай Расеі, але супрацьвагою некаторым яе занадта амбітным праектам адносна Беларусі можа і стаць.

Праўда, амэрыканскі госьць ад падобных дэклярацыяў устрымаўся па пазначаных вышэй прычынах. Калі яго папярэднік Уэс Мітчэл летась казаў пра Беларусь, як пра фарпост супраць расейскага нэаімпэрыялізму, то Дэвід Гэйл як раз падкрэсьліваў, што Вашынгтон прымае і паважае геапалітычны выбар Беларусі — «мы не патрабуем ад Беларусі выбіраць паміж Усходам і Захадам».

Дзіўна было б патрабаваць і нават прапаноўваць іншае падчас фактычна тэхнічнай місіі.

Важную палітычную заяву зрабіў падчас перамоваў Лукашэнка, выказаўшыся наконт ракетаў сярэдняй і малой далёкасьці. Ён выказаў вельмі беларускую радасьць з нагоды заяваў Расеі і Паўночнаатлянтычнага альянсу, што бакі не зьбіраюцца разьмяшчаць ракеты гэтага тыпу ў Эўропе. Абы вайны не было. І дадаў — «Мы ніколі ня будзем такія ракеты разьмяшчаць на тэрыторыі Беларусі, каб не ўскладняць абстаноўку». І яшчэ дадаў — «Калі гэта не пагражае нашай бясьпецы». Тым самым даўшы магчымасьць што Вашынгтону, што Маскве ацэньваць сказанае як заўгодна.

Усё як бы наагул віртуальна, калі (і пакуль) ні Захад, ні Ўсход не зьбіраюцца ставіць ракеты ў Эўропе. Але рашэньні могуць быць і перагледжаныя. І тады гэтае «ніколі» можна прачытаць, як сапраўды ніколі — у сэнсе, што нават калі Захад такія ракеты паставіць, а Расея захоча паставіць таксама, і менавіта ў Беларусі, дык вось на гэта — ніколі, нават у гэтым выпадку.

Ну а можна прачытаць і дадатак — што пагражае бясьпецы Беларусі, у ёй вызначае вядома хто. Так што гэта такі лёгкі пас краіне, якую прадстаўляў спадар Гейл, але і напамін дарагому саюзьніку, што ўсё мае сваю цану.

Ацэньваючы візыт Дэвіда Гэйла, ня варта ні прымяншаць, ні перабольшваць яго значэньне. Прыгожы сымбаль, Амэрыка паўнацэнна вяртаецца ў Беларусь. Калі гэта адбудзецца практычна, заяўлена не было. Магчыма, да наступнага візыту высокага госьця з Вашынгтону.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG