Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

Ілюстрацыйнае фота ©Shutterstock

— Бачыш сусьліка? — Не. — І я ня бачу. А ён ёсьць.

З кінастужкі ДМБ

Камэра Вільсана — гэта такі геніяльна просты прыбор, прыдуманы брытанскім фізыкам, які за вынаходніцтва атрымаў Нобэля.

Гэта проста скрыня, напоўненая перагрэтай парай. Калі ў камэру запускаюць элемэнтарную часьцінку, яна іанізуе атамы пары, вакол іонаў пара кандэнсуецца і ўтвараецца трэк, сьлед, візуальна бачны.

Аналёгія на першы погляд мудрагелістая, але мне падаецца зьмястоўнай.

Што такое нацыянальная ідэя, ці ёсьць яна ў беларусаў, як яе пабачыць, памацаць? Наўпрост — ніяк. Як і тую элемэнтарную часьцінку. Што можна ўбачыць — дык гэта сьлед, трэк. Аналёгія тым больш плённая, што па траекторыі сьледу ў камэры Вільсана, па яго шырыні і іншых парамэтрах, можна зрабіць (і навукоўцы робяць) пэўныя высновы пра характарыстыкі самой часьцінкі — пра яе энэргію, імпульс і накірунак руху.

Сьляды беларускага нацыянальнага

Гэтая аналёгія, падаецца, задае правільны ракурс погляду на праблему. Вось, скажам, за якія дваццаць гадоў беларусы, перайшлі з назвы сваёй краіны на расейскай з Белоруссия на Беларусь. Перайшлі ня ў выніку нейкага асабліва гвалту, прымусу, і прычым перайшлі амаль пагалоўна.

Дык гэта нацыянальная ідэя і ёсьць? Не, гэта яе сьлед, прычым сьлед, які можна ўбачыць і нават цяжка не ўбачыць. І гэта сьлед менавіта «элемэнтарнай часьцінкі» пад назвай «нацыянальная ідэя», а не якой іншай. З чаго інакш мільёны людзей, разумных і ня надта, тых, хто за Лукашэнку, і тых, хто супраць, тых, хто за Расею, і тых, хто за Эўропу, зьмянілі сваю звычку ў называньні сваёй краіны?

Насамрэч, такіх сьлядоў вельмі шмат. Вось ня надта хочуць беларускія гастарбайтары ў Расеі там заставацца назаўжды, прынамсі, у меншай ступені хочуць, чым нібыта куды больш апантаныя нацыянальнай ідэяй армяне ці ўкраінцы. Ня надта хочуць, бо дом — там, у Беларусі. Яны нават можа так і ня скажуць наўпрост, яны кажуць гэта сваімі масавымі паводзінамі.

Ці банальнае заўзеньне за беларускую каманду. Так, калі сваёй каманды ў спаборніцтве няма, то многія заўзеюць за расейцаў. Але калі гуляюць і расейцы, і беларусы, то заўзеюць за беларусаў, у тым ліку і супраць расейцаў. А чаму, «мы ж рускія людзі, такія ж, як расейцы», як кажуць з высокіх трыбунаў? Такія ж, ды не зусім, атрымліваецца. І ізноў жа — сьлед, паводзіны мільёнаў людзей.

Ёсьць яшчэ шэраг прыкладаў, і вельмі яскравых, але, так бы мовіць, нэгатыўнага кшталту, калі сьлед нацыянальнай «элемэнтарнай часьцінкі» — не такі, як у «часьцінак» іншай прыроды.

Эканаміст Павал Данэйка нядаўна ў перадачы на Эўрарадыё распавёў пра гутарку з крымскім таксістам у 2010 годзе, падчас тагачаснага выбарчага змаганьня Віктара Януковіча і Юліі Цімашэнкі. На пытаньне Паўла пра выбары яго суразмоўца адказаў: «А што мне яны? Абодва хахлы». Да падзеяў 2014 году было 4 гады.

Вось не ўяўляю сабе падобную рэпліку з вуснаў беларускага грамадзяніна ў Беларусі: «А што мне Лукашэнка і Мілінкевіч (ці Лукашэнка і Някляеў, ці Лукашэнка і Пазьняк) — абодва бульбашы». Маўляў, яны мне чужыя і я ім чужы. Грамадзянін можа быць колькі заўгода чыстакроўным этнічным расейцам, палякам ці ўкраінцам, але ў Беларусі ён так не скажа і нават не падумае. І гэта — яшчэ адзін сьлед. Тое, што так не бывае, што так ня можа быць у Беларусі.

Ці ўжо самае простае — дранік. Усе суседзі іх у прынцыпе ядуць, але ні для каго дранік ня ёсьць тым, чым ёсьць для беларусаў. А для беларусаў ён ёсьць тым, чым ёсьць.

Пра тое, чаго няма

Ну так, некаторых прыкметаў, якія ёсьць у іншых нацыяў і якія вызначаюць іх менавіта як нацыі, у беларусаў няма ці яны слаба выражаныя. Вось гаворыць уся нацыя на адной мове — дык гэта... Дарэчы, а што гэта? Нацыянальная ідэя? Не, гэта не яна.

Аўстрыйцы гавораць на адной мове з немцамі, а швэйцарцы — на чатырох, а ірляндцы — на мове колішніх заваёўнікаў. Дык тады адзіная мова — гэта што? А таксама сьлед. Адна з праяваў адзінства. Якая можа быць, але яе можа і ня быць, яе адсутнасьць ня сьведчыць пра адсутнасьць гэтага адзінства, якое наўпрост не ўбачыш і не памацаеш.

Дарэчы, тое самае тычыцца і таго, што часам называюць нацыянальнай ідэяй у блізкіх і далёкіх суседзяў беларусаў, маўляў, вось у іх ёсьць, а ў нас, занядбаных, няма. Размова ідзе пра нацыянальную ідэю як, так бы мовіць, тэкст, лёзунг.

Але насамрэч і гэта — не яна. А гэта... ну вы здагадаліся што. Якія «Свабода, роўнасьць, братэрства» ці «Масква — трэці Рым» — хіба самі па сабе гэтыя наборы словаў і нават ідэі, якія стаяць за імі, і яднаюць адпаведна французаў і расейцаў? Праўда? А безь іх разьбегліся б, жыхар Кале лічыў бы чужым яму жыхара Марсэлю, жыхар Смаленску — жыхара Ўладзівастоку? А не лічылі б, я мяркую. А так — ну сапраўды, формулы звонкія. Паколькі яны запальваюць мільёны, то сьлед выразны, «тлусты», заўважальны, гэта паказьнік моцы адзінства. Але гэта не яно само па сабе.

Дабрабыт — не нацыянальная ідэя

Адна заўвага крыху ўбок - ужо да ўласна беларускіх спрэчак. Вось што ня можа быць нацыянальнай ідэяй і нават яе сьледам, дык гэта дабрабыт, эканамічнае квітненьне. Не, добра калі гэта ёсьць, кепска — калі няма, але да нацыянальнай ідэі гэта калі і мае дачыненьне, то вельмі ўскоснае і апасродкаванае. Ёсьць у сьвеце нацыі заможныя і бедныя, ёсьць пасьпяховыя і ня надта. Але і бедныя, і ня надта заможныя — таксама ж нацыі.

Да таго ж дабрабыт — рэч такая, ён у руках ня адно ўрадавых чараўнікоў, але і Бога. Вось, скажам, Амэрыка. Ну так, у прынцыпе яе нацыянальная ідэя дакладна не палягае ў беднасьці і галечы, нічыя ў гэтым не палягае. А дабрабыт... Абрынулася амэрыканская эканоміка ў гады «Вялікай дэпрэсіі», трахнула яе ў 2008-2009 гадах — дык што, амэрыканцы нацыяй перасталі быць? Не, засталіся. Зараз Вэнэсуэла курчыцца ў сутаргах эканамічнай катастрофы. Дык яны ўжо ня нацыя? Лухта.

Ды і нават са станоўчымі прыкладамі — сёньня так, заўтра гэтак. Вось была шмат гадоў «фішкай» Эстоніі — краіна, дзе вынайшлі Skype. Ну і дзе зараз той Skype? Адыходзіць, выходзіць з моды, з ужытку. Дык што — эстонцы перасталі быць нацыяй?

З суадносінамі націдэі і дабрабыту — як са спартовым заўзеньнем. Добра, калі свая каманда перамагае, кепска — калі прайграе, калі «прадзьмувае» літаральна ўсё, што можна, дык і сапраўды ўжо ня надта ёсьць імпэт за яе заўзець. Але ў прынцыпе за сваю каманды заўзеюць не таму, што яна — абавязкова каманда пераможцаў. Як калі. Спартовае, як і любое іншае, шчасьце зьменлівае. Але заўзеюць за сваіх, таму што яны свае. І ў перамогах, і ў паразах.

Гэтак і з дабрабытам. Добра, калі ён ёсьць, ну пагаджуся, што ў гэтым выпадку ён спараджае пэўны сьлядок ( у межах маёй аналёгіі), спараждае гонар за сваё, за сваіх. Але ня ён ёсьць прычына і чыньнік уяўленьня пра сваё і сваіх, як такога.

Мая прапанова — прынамсі зважаць, не заплюшчваць вочы на насамрэч шматлікія «тлустыя» сьляды, масавыя і выразныя праявы беларускага нацыянальнага ў «камэры Вільсана» сучаснасьці, разумець, што гэта сьляды менавіта нацыянальнага, а ня нечага іншага. І можа не так ужо пераймацца, што ў беларусаў няма такіх сьлядоў, як у іншых нацыяў, і не рабіць з гэтага выснову, што нацыі няма. Такіх сьлядоў няма, іншыя ёсьць.

Бачыш нацыянальную ідэю? — Не. — А яна ёсьць!

Аляксандар Лукашэнка і Ўладзімір Пуцін

Як казаў герой кінастужкі «Ронін», былы спэцслужбіст: «Калі сытуацыя выглядае сумнеўнай, то сумневаў няма». Правіла, можа, і не ўнівэрсальнае, але, здаецца, дарэчнае для разуменьня вялікага інтэрвію беларускага кіраўніка, у якім ён тлумачыў вынікі сваёй сустрэчы з прэзыдэнтам Расеі Ўладзімірам Пуціным.

Далёка ня кожную сваю сустрэчу з расейскім калегам беларускі кіраўнік так падрабязна і з такой жарсьцю тлумачыў, далёка ня кожны раз так горача абвяргаў вэрсіі і чуткі, якія спарадзіла сустрэча.

Але крыніцай многіх вэрсіяў і чутак пасьля сустрэчы былі найперш уласныя заявы і крокі самога Лукашэнкі, зробленыя як перад сустрэчай, гэтак і пасьля яе. І іх ён як раз і не патлумачыў.

«Родны барбар»

Падчас гутаркі ў Сочы з Лукашэнкам Пуцін паведаміў, што ўвечары ён і ягоны госьць будуць мець спартовую праграму, прэсавы сакратар расейскага прэзыдэнта Дзьмітры Пяскоў давёў, што абодва лідэры пойдуць паглядзець спаборніцтва па самба. Пуцін на спаборніцтва прыйшоў, Лукашэнка – не. Той самы Пяскоў пасьля расказаў, што беларускі госьць меў «свае пляны» на той вечар. Якія – невядома. Якія пляны маглі быць у чалавека ў адпачынку, публічна запрошанага прэзыдэнтам суседняй краіны на супольнае мерапрыемства?

Нейкія напэўна маглі быць, але больш гэта нагадвала дэманстрацыю, дэмарш. Можа, не было ні тым, ні другім, але менавіта гэта патрабавала тлумачэньня. Тое, што сказаў на гэты конт Лукашэнка ў інтэрвію беларускаму тэлебачаньню, не гучала пераканаўчым. Наўрад ці гаспадар сустрэчы паставіўся абыякава да адсутнасьці госьця на мерапрыемстве, публічны анансаваным менавіта як супольнае.

Аднак гэта па вялікім рахунку - сьвецкія цырымоніі. Але было і зусім нясьвецкае.

Пару тыдняў таму беларускі кіраўнік заявіў пра «барбарскія» паводзіны расейцаў у межах Эўразійскага саюзу. Той самы Пяскоў дыпляматычна назваў гэтыя словы паказьнікам «шурпатасьцяў» у двухбаковых адносінах саюзьнікаў.

Варта адзначыць, што ў адносінах паміж саюзьнікамі ў іншым аб'яднаньні – у NATO – шурпатасьцяў таксама хапае. Дастаткова прыгадаць мытную «вайну» ЗША з ЭЗ, нападкі прэзыдэнта Трампа на Нямеччыну за яе ўдзел у «Паўночным патоку-2». Магчыма, Ангела Мэркель сама сабе таксама лічыць паводзіны заакіянскага партнэра «барбарскімі». Аднак яна, хоць і не называе Трампа «родным чалавекам», але пры гэтым усё ж устрымліваецца ад шчырых канстатацыяў наконт «барбарства» амэрыканцаў.

Прычым, тут нават няважна, як ставіцца да беларуска-расейскай інтэграцыі і саюзьніцтва: некаму яны падабаюцца, некаму – не. Але мяркую, што і адным і другім у большасьці падаецца дзіўным, калі камунікацыя на найвышэйшым узроўні адбываецца як дзявочая варажба на рамонку: «Плюне – пацалуе, да сэрца прыжме – к чорту пашле».

Здаецца, або адно або другое. Здаецца, калі ўжо захацелася, узьнікла патрэба нешта тлумачыць пра двухбаковыя адносіны, дык трэба было тлумачыць менавіта гэтую нестыкоўку – як той, хто пару тыдняў таму абвяшчаўся «барбарам», сёньня ізноў стаў «родным чалавекам»? Наш родны барбар? Прычым гэта ў прынцыпе вырашальная задача, Лукашэнка мог сказаць – ну пагарачыўся, эмацыйны я вось такі, мы ж браты, брата і далёка можна паслаць, ён зразумее і мо нават і пойдзе. Але не сказаў. Значыць,Пуцін - чалавек можа і родны, але і заява пра «барбарства» не касуецца, за яе не выбачаюцца.

Нафта і ўсё астатняе

Іншыя аспэкты «разьвейваньня падазрэньняў і плявузганьня» таксама хутчэй умацоўвалі іх. Лукашэнка і падчас сустрэчы ў Сочы, і падчас інтэрвію паўтараў, як мантру – новых праблемаў у двухбаковых стасунках не ўзьнікае. Новых у параўнаньні з чым, зь якім часам? З днём напярэдадні сочынскага саміту? Можа быць. Але ў апошнія тыдні, за апошні месяц сталі здабыткам галоснасьці пляны (ці чуткі пра пляны) Расеі скараціць пастаўкі ў Беларусь нафты, а таксама зьнізіць узровень крэдытнай падтрымкі.

Лукашэнка ў інтэрвію беларускаму тэлебачаньню тлумачыў, што пытаньні крэдытаў і газу ў Сочы «не абмяркоўваліся, рашэньні па гэтых пытаньнях прынятыя і павінныя выконвацца». Добра, а як?

Ён сказаў, што летась у красавіку была вырашаная спрэчка па газе, якая цягнулася ўвесь 2016 год. А формула вырашэньня, паводле Лукашэнкі, была зьвязаная і з нафтай, у выніку ў сувязі з ростам цэнаў на нафту Беларусь атрымала і дадатковыя даходы, на якія цяпер квапіцца Расея.

Усё гэта цалкам магчыма. Магчыма, і трактоўка спрэчкі, якая прагучала з вуснаў Лукашэнкі, цалкам слушная. Але ёсьць і другі бок, расейскі, які можа мець зусім іншы погляд на праблему. Ужо лібэралы там, як сказаў Лукашэнка, хочуць гэтыя дадатковыя прыбыткі Беларусі вярнуць у расейскі бюджэт, ці кансэрватары, ці сацыялісты-ўтапісты, ці ўрад альбо прэзыдэнт. Гэта па вялікім рахунку няважна. Важна адно – Пуцін з аргумэнтамі свайго беларускага калегі пагадзіўся?

А вось пра гэта Лукашэнка не сказаў нічога. І гэта ж цікава не адно тым, хто лічыць, што беларусы – тыя самыя расейцы, і не адно тым, каму Расея – арда, барбары, пагроза. Але і беларускім гаспадарнікам, дырэктарам заводаў, бюджэтнікам – дык колькі бязмытнай нафты Беларусь будзе атрымліваць? Дамоўленасьць ёсьць? Прычым, калі б яна была, то формула зь неабходнасьцю была б кампраміснай, вынікам узаемных саступак. Але расказ Лукашэнкі быў пра тое, як ён бачыць праблему. Выдатна, гэта важна, але тое, што ён ужо пасьля перамоваў выкладаў выключна пазыцыю беларускага боку, сьведчыць хутчэй пра тое, што зьдзелка, згода дасягнутая не была.

Пра тое самае сьведчыць і заява, што нафту і газ у Сочы наагул не абмяркоўвалі, бо гэтыя праблемы былі вырашаныя раней. Калі, кім? Паведамлялася, што раней, яшчэ да зьмены ўраду ў Беларусі, віцэ-прэм'еры двух урадаў Уладзімер Сямяшка і Дзьмітры Козак абмяркоўвалі пытаньне так званай «ператаможкі» і расейскіх нафтавых прэтэнзіяў да Беларусі. Але хіба яны вырашылі пытаньне? Нешта пра гэта не паведамлялася.

Можа і вырашылі. Але пра гэта Лукашэнка нічога не сказаў у сваім доўгім інтэрвію, збудаваным у стылі таннага выкрыцьця «а насамрэч». Дык што насамрэч з прэтэнзіямі Расеі па нафце? Усё вырашана, кампраміс дасягнуты? Праўда? Калі і які?

Што да крэдытаў, то Лукашэнка ў інтэрвію сам сказаў, што Беларусь не атрымала два траншы Эўразійскага фонду разьвіцьця на агульную суму 400 мільёнаў даляраў, хоць разьлічвала на іх і паводле пляну мусіла іх атрымаць. Кіраўнік краіны сказаў – хіба гэта грошы? Ну так, бываюць і большыя. Але пытаньне з гэтымі «капейкамі» неяк вырашанае, гэтыя «капейкі» ўсё ж прыйдуць і калі? Адказу не прагучала ў доўгім інтэрвію, у якім, як чакалася, адказ будзе менавіта на такога кшталту пытаньні.

Лукашэнка доўга, красамоўна і з імпэтам казаў пра тое, што цікава, але ня надта, але не казаў пра тое, што сапраўды важна. Калі, як распавёў Лукашэнка, ён з Пуціным абмяркоўвае асабістыя тэмы, ну можна парадавацца за іх шчырасьць. Але калі яны не абмяркоўвалі нафтавыя тупікі і грошы, на якія Беларусь разьлічвала, але не атрымала, а абмяркоўвалі ўласныя інтымныя пытаньні, дык якое ад таго каму шчасьце?

Шпіён нумар 100

Ну і нарэшце – пасол Міхаіл Бабіч. Тут, я не выключаю, вэрсія, выкладзеная Лукашэнкам, не зусім далёкая ад ісьціны. Але часткова. Што ён пэўны час таму абмяркоўваў па тэлефоне з Пуціным кандыдатуру пасла – цалкам можа быць і хутчэй за ўсё так і было. Але яго расказ пра тую гутарку выглядаў сьмешным. Паводле Лукашэнкі, ён пытаўся, ці давярае Пуцін Бабічу, ці будзе Бабіч паважаць Беларусь. А якім мог быць іншы адказ, акрамя станоўчага – ды не, хачу прызначыць да цябе паслом невядомага мне мужыка, які ў труне бачыў тваю Беларусь?

І таксама камічная заява: ды выпадкова Пуцін сустрэўся з Бабічам пасьля саміту ў Сочы. Ну Пуцін сустрэўся з прызначаным паслом РФ пасьля прызначэньня. У прынцыпе гэта расейская (і ня толькі) традыцыя кіраўнікоў дзяржаваў – сустракацца з паслом у важную краіну пасьля прызначэньня. Так што калі нешта і было выпадковасьцю, дык гэта прызначэньне пасла ў Беларусь менавіта пасьля сустрэчы Пуціна з Лукашэнкам, а ня гутарка прэзыдэнта Расеі з новапрызначаным паслом.

Але мяркую, што і гэта не было выпадковасьцю. Як мінімум «родны чалавек» Пуцін сканструяваў сытуацыю, каб усе падумалі, што менавіта ў Сочы Лукашэнка пагадзіўся на кандыдатуру Бабіча падчас асабістай размовы. І можа і ўламаў яго Пуцін на прызначэньне менавіта там. Каго пераканаюць тлумачэньні Лукашэнкі? Гэта ня СМІ пра гэта «наплявузгалі», гэта Пуцін так сфармаваў сытуацыю. Нашто «родны чалавек» так зрабіў – гэта пытаньне да яго, а зусім не да СМІ.

Што да мяне, дык я не лічу, што прызначэньне Бабіча, незалежна ад таго, наколькі афіцыйны Менск быў супраць, кардынальна паўплывае на двухбаковыя стасункі. Хаця б таму, што гэта не расейскі стыль – рэалізоўваць жорсткія, «калючыя» сцэнары праз пасольствы. І ў Грузіі ў 2008 годзе, і ва Ўкраіне ў 2014 годзе менавіта пасольствы ніякай асаблівай ролі не адыгрывалі. У расейцаў іншы стыль. Перафразуючы назву знакамітага раману Грэма Грына «Ціхі амэрыканец», падобныя апэрацыі рыхтуюць і робяць «ціхія расейцы» і яны, як правіла, не пасольскія.

Зразумела, лепш было б, калі б новым паслом Расеі ў Беларусь прызначылі карʼернага дыплямата ці чыстага гаспадарніка. У Міхаіла Бабіча спэцслужбісцкі, сілавы «хвост» сапраўды ёсьць і ён спараджае пэўныя перасьцярогі. Але ня надта вялікія, як на мой погляд. Прызначылі б паслом, скажам, Вячаслава Суркова (пра што пэўны час таму былі чуткі) ці, напрыклад, дзейнага кіраўніка ФСБ Аляксандра Бортнікава, гэта сапраўды быў бы сыгнал – мала вам, беларусам, не падасца. Такія прызначэньні і сапраўды былі б пэўным знакам. А Бабіч... А што Бабіч?

У сваіх мэмуарах былы прэзыдэнт ЗША Джордж Буш-старэйшы пераказвае забаўны дыялёг. У 1970-я гады ЗША прызначылі паслом у Іран былога дырэктара ЦРУ Рычарда Гэлмса. Пасьля прызначэньня на дыпляматычным прыёме ў Тэгеране савецкі пасол спытаў іранскага высокапастаўленага дыплямата, як Іран ставіцца да таго, што Вашынгтон паслаў паслом шпіёна нумар 1. Іранец адказаў дасьціпна і зьедліва: «Яны праявілі да нас павагу, СССР паслаў нам паслом шпіёна нумар 100, Ваша Эксцэленцыя». Пікантнасьць байкі ў тым, што Джордж Буш- старэйшы сам быў прызначаны паслом у КНР, перад тым быўшы дырэктарам ЦРУ.

Тое, што спадар Бабіч – не чужы чалавек расейскім спэцслужбам, дык гэта не сакрэт, і дзіўна было б, калі б было інакш. Мяркую, што ім ня быў бы чужы любы расейскі пасол. Ну так, справа ў нюансах, у дэталях. Тут як раз з Лукашэнкам можна пагадзіцца – вялікай бяды ад Бабіча ня будзе, можа нават будзе нейкая карысьць .

«И не друг, и не враг, а так»

Але ў астатнім...У чым быў сэнс гэтага працяглага інтэрвію? Што Беларусь не ўступае ў вайну з Расеяй? Ну так, хутчэй за ўсё не. Пасварацца правадыры – дык памірацца потым. Колькі разоў тое было. Але на гэтай стадыі – хутчэй пасварыліся, чым памірыліся. Пра тое сьведчыць і самы факт інтэрвію, тое, што спатрэбілася тлумачыць, што вайны няма, і тое, што Лукашэнка не палічыў патрэбным тлумачыць у інтэрвію-тлумачэньні тое, што як раз тлумачэньня і патрабавала.

А так – ну няпростыя цяпер адносіны і паміж краінамі, і паміж асабіста іх кіраўнікамі. Няпростыя ня значыць катастрафічныя, ня значыць, што заўтра прыедуць «зялёныя чалавечкі», ня значыць, што такім «зялёным» будзе новы пасол Бабіч.

Але няпростыя. І «дыпляматыя скандалу» – фірмовы прыём Лукашэнкі – магчыма, гэтым разам ня надта спрацуе. Але тут яго нават цяжка папракаць – працавала ж раней. Чаму ён мусіць мяняцца?

Пэўным тэстам будзе анансаваная Лукашэнкам сустрэча ў пашыраным складзе кіраўніцтваў дзьвюх краінаў, якую, паводле яго, прапанаваў Пуцін. Функцыянальная патрэба такой сустрэчы тлумачыцца хіба жаданьнем гаспадара Крамля «памацаць» новага прэмʼера Беларусі Сяргея Румаса. Але ў любым выпадку калі такая сустрэча адбудзецца ў бліжэйшым часе, гэта будзе сьведчыць пра тое, што вастрыня двухбаковых адносінаў можа і залагодзіцца. Ну а калі не адбудзецца, дык і не, магчыма, яны і надалей будуць абвастрацца.

Да якой ступені? Наўрад ці да найвышэйшай. «Плюне-пацалуе» – насамрэч вельмі адэкватнае апісаньне дынамікі, тактаў стасункаў двух «заклятых саюзьнікаў». Так было гадамі, так ёсьць, магчыма, так і будзе. Хаця ўсё калісьці адбываецца ўпершыню. І колькасьць супярэчнасьцяў некалі (неабавязкова цяпер або ў хуткім часе) можа паводле Гегеля перарасьці ў якасьць кардынальна новых двухбаковых стасункаў.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG