Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Юры Дракахруст

Аляксандар Лукашэнка выступае на пасяджэньні Асноўнай групы Мюнхенскай канфэрэнцыі па бясьпецы, 31 кастрычніка 2018

Пасяджэньне Асноўнай групы Мюнхэнскай канфэрэнцыі па бясьпецы (МКБ) у Менску несумненны посьпех беларускай дыпляматыі. Праўда, ранг гэтага пасяджэньня ніжэй, чым сама канфэрэнцыя ў баварскай сталіцы, але раней афіцыйнаму Менску ня сьніўся і такі.

Цэнтральнай падзеяй пасяджэньня стаў выступ прэзыдэнта Аляксандра Лукашэнкі, а ў ім — прапановы па ўрэгуляваньні крызісу ва Ўкраіне. Пра гэта Лукашэнка казаў і на нядаўнім Форуме рэгіёнаў Беларусі і Ўкраіны, на пасяджэньні Асноўнай групы МКБ ён дэталізаваў свае прапановы.

Самыя важныя пункты мірнага пляну:

  • Ускласьці на Беларусь «адказнасьць за забесьпячэньне міру ва ўсходніх рэгіёнах Украіны і кантроль на расейска-ўкраінскай мяжы»;
  • Правесьці на Данбасе выбары пры «суправаджэньні» Беларусі, «зыходзячы з разуменьня таго, што гэтыя рэгіёны зьяўляюцца неадʼемнай часткай Украіны».


Аднак гэтыя самыя важныя пункты ўяўляюцца і самымі сумнеўным у сэнсе рэалізуемасьці.

Украіна дамагаецца ўласнага кантролю і над усім Данбасам, і над мяжой. Для яе беларускі кантроль мяжы — гэта амаль тое ж самае, што расейскі кантроль. Тое ж адносіцца і да «суправаджэньня» Беларусьсю выбараў у Данбасе. Гэта так, нават калі ня ўлічваць агульнавядомую «празрыстасьць» выбараў у самой Беларусі.

Тое, што Ўкраіну ня ўражваюць беларускія прапановы, было відавочна па рэакцыі ўкраінскага боку падчас Форуму рэгіёнаў Беларусі і Ўкраіны. Украінскія прадстаўнікі зрабілі выгляд, што не пачулі прапановы гаспадара форуму.

Аднак прапановы Менску наўрад ці даспадобы і Расеі. Згодна з расейскай інтэрпрэтацыяй Менскіх пагадненьняў кантроль над мяжой павінен быць перададзены Кіеву (а не каму б там ні было), але толькі пасьля прымірэньня ў Данбасе, як яно бачыцца Маскве. Зь іншага боку, у Крамлі наўрад ці падзяляюць меркаваньне, што рэгіёны Данбасу, не кантраляваныя Кіевам, «зьяўляюцца неадʼемнай часткай Украіны».

Іншымі словамі, мірны плян Лукашэнкі для Ўкраіны — гэта нешта накшталт Васюкінскага шахматнага турніру Астапа Бэндэра з «12 крэслаў». Хутчэй за ўсё, гэта разумее і сам прэзыдэнт Беларусі. Зрэшты, як і ў Бэндэра, героя культавага савецкага рамана, мэта Лукашэнкі — зусім не практычная рэалізацыя яго амбіцыйных прапаноў.

Яго мэта — абнавіць свой імідж міратворцы, які істотна пабляк у выніку як рашэньняў Менскага пасяджэньня Сыноду РПЦ, так і заяваў як расейскіх чыноўнікаў, так і яго ўласных, наконт адказу на дзеяньні і пляны дзеяньняў NATO.

Ну а тут Беларусь зноў абвяшчае, што яна за мір, што яна гатовая яго дамагацца. А не атрымаецца – дык не атрымаецца. А ў каго атрымліваецца? А ўражаньне зрабіць можа і атрымаецца. Ну і перад расейцамі абгрунтаваць сваё нежаданьне ісьці цалкам у фарватэры іх палітыкі. Мір – гэта не сынонім перамогі Расеі.

Рэакцыя на мірны плян Лукашэнкі для Ўкраіны паказвае абмежаваньні, якія мае славутая «шматвэктарнасьць» зьнешняй палітыкі Беларусі. Вэктараў можа і шмат, але прырода іх — розная. Беларусь знаходзіцца ва ўсіх мажлівых саюзах з Расеяй, усе яны ў большай ці меншай ступені юрыдычна абавязваючыя іх удзельнікаў, і Беларусь у тым ліку. Падабаецца гэта каму-небудзь ці не, але Беларусь — вайсковы, палітычны і ўсялякі іншы саюзьнік Расеі.

Зь іншага боку, ні ЭЗ, ні ЗША, ні Кітай — ніякія не саюзьнікі Беларусі. З аднымі зь іх адносіны лепей, зь іншымі — горш, але ўсе гэтыя адносіны, па сутнасьці, без абавязаньняў.

Таму ўся шматвэктарнасьць выяўляецца (калі выяўляецца) у паўтанах: Беларусь робіць выгляд, што яна як бы не зусім саюзьнік, не ва ўсім саюзьнік Расеі, і пры гэтым яна як бы саюзьнік іншых блізкіх і далёкіх суседзяў.

Дасягаецца гэтае ўражаньне разнастайнымі жэстамі — вось правялі Форум рэгіёнаў Беларусі і Расеі, а неўзабаве пасьля — такі ж форум з украінцамі. Вось прыехаў амэрыканскі дыплямат, памочнік дзяржсакратара ЗША Уэс Мітчэл — яму гаворыцца, што Беларусь гатовая стаць «самым надзейным, сумленным і шчырым партнэрам» ЗША.

Некаторы час таму Мітчэл заявіў, што «нацыянальны сувэрэнітэт такіх краін, як Украіна, Грузія, нават Беларусь — гэта заслон супраць расейскага нэаімпэрыялізму».

Краіна, якая знаходзіцца з Расеяй у АДКБ, ЭАЭС і саюзнай дзяржаве, у ролі заслоны супраць «расейскага нэаімпэрыялізму» — гэта, вядома, прыгожа. Але гэта азначае, што ў Вашынгтоне гатовыя гуляць у гульню, якую прапануе Менск. А ў Менску прымаюць пас. Заслона — дык заслона, не пытаньне. Для Расеі — яе фарпост. Чаму б паралельна ня пабыць і заслонай ад яе?

Усе гэтыя манэўры не азначаюць, што Беларусь разарве сувязі з Расеяй, зьменіць геапалітычны курс на процілеглы. На гэта наўрад ці разьлічваюць і ў Вашынгтоне. Рэальныя зьмены могуць тычыцца нюансаў: могуць быць адноўлены паўнавартасныя дыпляматычныя адносіны, могуць быць зьнятыя, а не замарожаныя, як цяпер, санкцыі, ЗША могуць аказаць уплыў на МВФ у сэнсе больш добразычлівага стаўленьня фонду да Беларусі.

Адпаведна і Менск можа зрабіць некалькі крокаў насустрач Амэрыцы. Ня надта шырокіх, але прыкметных.

Геапалітыка пераважае над усімі астатнімі тэмамі і сюжэтамі. Сьвет калі не набліжаецца да прорвы, то, у любым выпадку, ня робіцца больш бясьпечным. У такой сытуацыі ўнутраная будова «фігур» на «вялікай шахматнай дошцы» — ня самы важны фактар.

Хітрыя саюзьнікі і партнэры — зусім не навіна ў сусьветнай палітыцы, вопыт адносін з падобнымі гульцамі ёсьць і ў Захаду, і ў Расеі, і ў Кітаю.

І зь Беларусьсю гульня будзе працягвацца.

Перадрук з парталу TUT.BY

Акцыя БРСМ «ВЛКСМ Перазагрузка» ў ПалесДУ

Цікава, каму прайшло ў галаву сьвяткаваць у Беларусі стагодзьдзе ВЛКСМ з такой помпай і шумам? І справа нават не ў спрэчнасьці (вельмі мякка скажам) юбіляра. На нечый погляд і 3 ліпеня — ня самая ўдалая дата ў якасьці Дня незалежнасьці. Але яна афіцыйная, яна сьвяткуецца штогод, паводле пэўнага пратаколу. У круглыя даты — больш шырока, але сьвяткуецца і ў іншыя.

А тут, як той казаў, ні з пушчы ні з поля. 90-ю гадавіну камсамолу сьвяткаваць не прыходзіла ў галаву, ці якую 97-ю.

Камсамольскае сьвята міністра-камуніста

Не выключаю, што гэта — аргумэнт у спрэчках, ці значаць нешта міністры і іншыя высокапастаўленыя чыноўнікі. Міністрам адукацыі ў Беларусі ўжо пэўны час кіраўнік Камуністычнай партыі Ігар Карпенка. Так, ён такі ж выканаўца вярхоўны волі, як і любы быў бы на яго месцы. Але на сёе-тое і выканаўцы ўплываюць. Магчыма, быў бы міністар не такім аматарам Леніна, дык і сьвяткаваньне было б больш сьціплым.

Пацьверджаньнем маёй думкі зьяўляецца той чыньнік, што сьвяткаваньне ішло пераважна па лініі ўстановаў адукацыі, а не, скажам, заводаў ці якіх іншых дзяржаўных прадпрыемстваў. Далі б каманду, дык паставілі б па стойцы «зважай» і іх. Але не далі. Бо лянота. Карпенку тое карцела, ну дык ён і напінаўся.

Але напэўна, гэта не адзіная прычына. Пра тое сьведчыць сустрэча Аляксандра Лукашэнкі з прадстаўнікамі сёньняшніх нашчадкаў камсамолу — БРСМ. У тым жа рэчышчы — нядаўні выступ кіраўніка дзяржавы перад моладзьдзю ў Гародні.

«Не прэзыдэнцкая справа ў планшэт пальцамі тыкаць»

Прычына такой увагі — напэўна ў адчуваньні, што ўлада губляе моладзь (калі наагул яе некалі мела). Тут справа нават не ў ідэйнай, а ў культурнай прорве.

У Лукашэнкі ўвесь лад яго думак прасякнуты вясковым досьведам. Гэта нават не ў папрок. Проста Беларусь — даўно гарадзкая краіна. І што моладзі той вясковы лад?

Памятаю, некалі гадоў таму, калі прэзыдэнтам у Расеі быў Дзьмітры Мядзьведзеў, Лукашэнку спыталі: А вы карыстаецеся пляншэтам, іншымі гаджэтамі? Ён адказаў: Не прэзыдэнцкая гэта справа туды пальцамі тыкаць, вось у мяне Коля гэтым займаецца.

Так, менавіта. Для Колі Лукашэнкі гэта ўжо неад’емная частка жыцьця, для яго бацькі — нешта недарэчнае. Ну дык і з усёй моладзьдзю ва ўлады такі, найперш стылёвы, культурны разрыў. У дзяржавы манаполія на ТБ, амаль манаполія на друкаваныя выданьні. Але праблема ў тым, што моладзь усё менш карыстаецца гэтымі мэдыя, яе стыхія — інтэрнэт, сацыяльныя сеткі. А хто там вядзе рэй? Ну прынамсі ня толькі дзяржава.

Трэба нешта рабіць. А што? Беларуская ўлада ня толькі немаладая, але і олдскульная, старамодная ў сваіх густах. Вось у гады нашай маладосьці камсамол жа быў о-го-го. Ленін кепскае не прыдумаў бы. Ну дык і трэба аднавіць, адрадзіць, працавала ж тады.

«Комиссары в пыльных шлемах»

Насамрэч не працавала ўжо і тады, у гады юнацтва кіраўніка дзяржавы. Тут цікавая эвалюцыя. Беларуская ўлада дагэтуль зь любой нагоды апэлюе да досьведу Другой сусьветнай. І гэта як раз не пазбаўлена рацыі, гэта сапраўды адна з каштоўнасьцяў грамадзтва, народу, і не адно прапаганда іх мацуе.

Але іншым, хіба ня менш важным, слупом савецкай прапаганды была рэвалюцыя і грамадзянская вайна. Зьнікла, выпарылася, выпусташылася ўшчэнт. Гэты другі слуп зьнік амаль імгненна, адразу ж пасьля краху камунізму. Таму што насамрэч, у душах, абрынуўся задоўга да 1992 году, зьнік у 70-х-80-х гадах.

Камсамольскія мэтады і формы работы з моладзьдзю. ВІДЭА
пачакайце

No media source currently available

0:00 0:01:04 0:00

Як і камсамол. Які тады стаў ужо насамрэч школай абсалютнага, неабсяжнага цынізму. Яшчэ ў 60-я Булат Акуджава сьпяваў пра «комиссаров в пыльных шлемах». І гэта было шчыра. Празь якіх 10 гадоў гэта выклікала адно зьедлівую ўсьмешку: Вам, уладзе, дарослым, трэба тыя «пыльныя шлемы» — дык я пяць разам надзену, абы не перашкаджалі мне жыць маім жыцьцём, рабіць карʼеру, нечага дасягаць.

Гэта ўжо тады было так. Машына часу пад назвай БРСМ калі і можа вярнуць у мінулае, то не ў жахлівае, але і энтузыястычнае пострэвалюцыйнае мінулае, у якія 20-я гады, а ў «блаславёныя» часы «дарагога Леаніда Ільіча».

Камсамол як магільшчык камунізму

Гэта бачна па тых дэталях, якія зараз робяцца вядомымі пра сёлетняе сьвяткаваньне юбілею ВЛКСМ. Рэакцыя моладзі, зацягнутай на гэтыя мерапрыемствы — як жа вы дасталі са сваім камсамолам. А выходны дадуць, а залік аўтаматам паставяць, а зьніжку дадуць? Горны, гальштукі, дзядуля Ленін, БАМ, цаліна — якое дачыненьне да гэтага адстою маем мы, гэта яны ўсёрьʼёз прапануюць нам, зь інтэрнэтам, адкрытымі межамі, прыватным бізнэсам?

І гэта не апазыцыя, не дэклярацыя іншых ідэйных каштоўнасьцяў. Гэта ўцёкі ў прыватнасьць, у спажываньне, у свае справы — дзядзі і цёці, вы нас і праўда трымаеце за дурняў? Не, калі трэба, дык калі ласка, мы паскачам у вашым цырку. Шкада хіба? Але верыць, што гэта сьвятая містэрыя... Гыгы.

Мяркую, што спробы адрадзіць камсамол хоць у якой форме ня тое, што не ўмацуюць рэжым. Як бы не наадварот. Варта прыгадаць, што ў 80-я-90-я менавіта камсамольцы сталі першапраходцамі яшчэ савецкага і постсавецкага капіталізму, ён вырас зь безьлічы разнастайных структурак кшталту НТТМ пры камітэтах камсамолу. Камсамольцы той эпохі ў пэўным сэнсе і сталі галоўнымі магільшчыкамі камунізму.

Раздаць БРСМу аўтаматы

Ну і зараз яно прыкладна тое самае. І ня толькі ў Беларусі. У Расеі таксама, хаця там, здавалася б, усё рабілася і робіцца больш сучасна і больш тонка. Але вось натрапіў днямі на інтэрвію Захара Прылепіна, вядомага расейскага пісьменьніка, аднаго з адэптаў «рускага сьвету», які сам ваяваў у Данбасе на баку сэпаратыстаў. Дык ён казаў, што бачыў там нямала расейцаў-добраахвотнікаў, але ніводнага прадстаўніка створаных Крамлём моладзевых рухаў — «Наши», «Идущие вместе» і г. д.

А Лукашэнка абяцае нават раздаць аўтаматы брсмаўцам у выпадку, калі, барані Бог, нешта здарыцца. Яны ўжо наваююць. Прылепіна б хоць паслухалі.

Ну а абяцаныя ўладныя паўнамоцтвы юным брсмаўцам прыдадуцца. Яны і так зʼарыентаваныя на карʼеру, на тое, каб да тых паўнамоцтваў дарвацца як раней. Атрымаецца раней — тым лепш.

У чаканьні беларускага Квасьнеўскага

Іронія гісторыі палягае ў тым, што суседнюю Польшчу ў NATO і Эўразьвяз прывёў прэзыдэнт-былы камсамолец Аляксандар Квасьнеўскі. Змагаліся за гэта, гінулі, пакутвалі іншыя. А прывёў ён. І паўнамоцтвамі скарыстаўся. За «круглым сталом» з апазыцыяй у 1989 годзе ён сядзеў па ўладны бок, быўшы міністрам камуністычнай Польшчы.

Хто ведае, можа адзін з тых брсмаўцаў, які сёньня ловіць кожнае слова Лукашэнкі і ладзіць сьвяткаваньне камсамольскага юбілею, некалі прывядзе Беларусь у NATO і Эўразьвяз.

Гэта прынамсі выглядае значна больш імаверным, чым паўстаньне жалезных моладзевых батальёнаў, гатовых ахвяраваць сабой у імя правадыра.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG