https://www.svaboda.org/z/21113 Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа - міжнародная мэдыйная арганізацыя, якая перадае навіны і інфармацыю для краінаў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Каўказу, Сярэдняй Азіі, Расеі, Блізкага Ўсходу і Балканаў. Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа - міжнародная мэдыйная арганізацыя, якая перадае навіны і інфармацыю для краінаў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Каўказу, Сярэдняй Азіі, Расеі, Блізкага Ўсходу і Балканаў. false be Copyright 2013 - Радыё Свабода, RFE/RL, Inc. 60 Thu, 16 Apr 2026 21:19:39 +0300 Радыё Свабода Радыё Свабода svaboda.org radiosvaboda@gmail.com episodic Выгуляць і прагуляць, брамнік і нападнік, кутні і карны — беларускія спартовыя словы. https://www.svaboda.org/a/30765743.html https://www.svaboda.org/a/30765743.html Tue, 04 Aug 2020 14:59:00 +0300 Вінцук Вячорка Выгуляць і прагуляць, брамнік і нападнік, кутні і карны — беларускія спартовыя словы. 00:06:48 full Беларускі «капец» — слова шматзначнае, часам высокага стылю. Беларусы занесьлі яго і ў Расею, дзе яно стала жарганізмам. А ці ведаюць сучасныя гараджане слова «гамон»? https://www.svaboda.org/a/30739193.html https://www.svaboda.org/a/30739193.html Tue, 21 Jul 2020 13:02:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускі «капец» — слова шматзначнае, часам высокага стылю. Беларусы занесьлі яго і ў Расею, дзе яно стала жарганізмам. А ці ведаюць сучасныя гараджане слова «гамон»? 00:20:41 капец, гамон full „Добры дзень!“, „Вітаю!“ — самыя пашыраныя і нэўтральныя формулы вітаньня. А ці слушна па-беларуску вітацца „Добрай раніцы“, „Дабранак“, „Прывітаньне“? https://www.svaboda.org/a/dobraj-ranicy/30733068.html https://www.svaboda.org/a/dobraj-ranicy/30733068.html Fri, 17 Jul 2020 11:30:00 +0300 Вінцук Вячорка „Добры дзень!“, „Вітаю!“ — самыя пашыраныя і нэўтральныя формулы вітаньня. А ці слушна па-беларуску вітацца „Добрай раніцы“, „Дабранак“, „Прывітаньне“? 00:06:33 прывітаньні, моўны этыкет, добрай раніцы full Бо „ў Крэве” – гэта „дзе“, а „ў Крэва” – „куды“. Гэтаксама — „Закон Рэспублікі Беларусі“. Свае ж словы, не чужаземныя. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/sklaniajma-taponimy/30724239.html https://www.svaboda.org/a/sklaniajma-taponimy/30724239.html Mon, 13 Jul 2020 20:23:00 +0300 Вінцук Вячорка Бо „ў Крэве” – гэта „дзе“, а „ў Крэва” – „куды“. Гэтаксама — „Закон Рэспублікі Беларусі“. Свае ж словы, не чужаземныя. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:50 тапонімы, канцылярыт, скланеньне тапонімаў full Продкі прыстасоўвалі кірыліцу да нашае мовы: стварылі некалькі літараў і сучаснае аблічча гэтага альфабэту. Бо сапраўдны аўтар «Пятроўскай» рэформы азбукі — беларус Капіевіч. https://www.svaboda.org/a/30702040.html https://www.svaboda.org/a/30702040.html Thu, 02 Jul 2020 10:53:00 +0300 Вінцук Вячорка Продкі прыстасоўвалі кірыліцу да нашае мовы: стварылі некалькі літараў і сучаснае аблічча гэтага альфабэту. Бо сапраўдны аўтар «Пятроўскай» рэформы азбукі — беларус Капіевіч. 00:06:40 full Як правільна — «Каваль мае хату» ці «Ў каваля ёсьць хата»? У двух выразах крыецца рознае стаўленьне да прыватнай уласнасьці. Апошні варыянт — з расейскае мовы. https://www.svaboda.org/a/30689930.html https://www.svaboda.org/a/30689930.html Thu, 25 Jun 2020 12:35:00 +0300 Вінцук Вячорка Як правільна — «Каваль мае хату» ці «Ў каваля ёсьць хата»? У двух выразах крыецца рознае стаўленьне да прыватнай уласнасьці. Апошні варыянт — з расейскае мовы. 00:07:00 full Пра бел-чырвона-белы сьцяг над Крымам ды беларускія тапонімы на каталёнскай мапе сьвету XIV стагодзьдзя. https://www.svaboda.org/a/30675724.html https://www.svaboda.org/a/30675724.html Wed, 17 Jun 2020 14:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Пра бел-чырвона-белы сьцяг над Крымам ды беларускія тапонімы на каталёнскай мапе сьвету XIV стагодзьдзя. 00:12:05 Atles català full У беларускіх шапавалаў і старцаў былі таемныя мовы. А ў крымінальным арго Расеі мноства беларусізмаў — хата, куток, канаць, мастак, халява і малява. Адкуль яны там? https://www.svaboda.org/a/30660813.html https://www.svaboda.org/a/30660813.html Tue, 09 Jun 2020 12:19:00 +0300 Вінцук Вячорка У беларускіх шапавалаў і старцаў былі таемныя мовы. А ў крымінальным арго Расеі мноства беларусізмаў — хата, куток, канаць, мастак, халява і малява. Адкуль яны там? 00:13:33 full Выраз «Будзь мужыком» па-беларуску азначае зусім ня тое, што ў расейскіх фільмах і крымінальным жаргоне. Лепш яго не ўжываць. Гістарычна беларусы — і сяляне, і шляхта, і мяшчане. https://www.svaboda.org/a/30648433.html https://www.svaboda.org/a/30648433.html Tue, 02 Jun 2020 15:07:00 +0300 Вінцук Вячорка Выраз «Будзь мужыком» па-беларуску азначае зусім ня тое, што ў расейскіх фільмах і крымінальным жаргоне. Лепш яго не ўжываць. Гістарычна беларусы — і сяляне, і шляхта, і мяшчане. 00:06:50 мужык, мужик, стылістыка full У нашых прозьвішчах пад уплывам польскай мовы мянялі націск — з Калавýра рабіўся Калáур, з Таўкачá — Толкач. Расейскі стандарт з Машэры зрабіў Машэрава, Лáпу і Кýксу перапісалі на нескланяльных Лапо і Куксо. https://www.svaboda.org/a/30634939.html https://www.svaboda.org/a/30634939.html Tue, 26 May 2020 15:18:00 +0300 Вінцук Вячорка У нашых прозьвішчах пад уплывам польскай мовы мянялі націск — з Калавýра рабіўся Калáур, з Таўкачá — Толкач. Расейскі стандарт з Машэры зрабіў Машэрава, Лáпу і Кýксу перапісалі на нескланяльных Лапо і Куксо. 00:13:22 прозьвішчы full А каторы палец завецца пярсьцяк? А вышнік — якая фігура ў шахах? Пра свойскія назвы пальцаў і зубоў, шахматаў і картаў. https://www.svaboda.org/a/30620869.html https://www.svaboda.org/a/30620869.html Tue, 19 May 2020 16:11:00 +0300 Вінцук Вячорка А каторы палец завецца пярсьцяк? А вышнік — якая фігура ў шахах? Пра свойскія назвы пальцаў і зубоў, шахматаў і картаў. 00:06:49 тэрміналёгія, зубы, шахматы, Замкнёныя лексычныя групы, шахі, пальцы full Жывая беларуская мова «разбаўляе» галоснымі гукамі канцавыя зьбегі зычных — дзеля зручнасьці вымаўленьня ды мілагучнасьці. І ў агульных словах (дзёран, горан, літар, мэтар), і ў імёнах ды назвах (Аляксандар, Зьміцер, Клецак). https://www.svaboda.org/a/30605799.html https://www.svaboda.org/a/30605799.html Mon, 11 May 2020 15:49:00 +0300 Вінцук Вячорка Жывая беларуская мова «разбаўляе» галоснымі гукамі канцавыя зьбегі зычных — дзеля зручнасьці вымаўленьня ды мілагучнасьці. І ў агульных словах (дзёран, горан, літар, мэтар), і ў імёнах ды назвах (Аляксандар, Зьміцер, Клецак). 00:06:34 вымаўленьне, мілагучнасьць, артаэпія, арфаэпія, устаўныя галосныя full Бяскрыўдны канчатак роднага склону ў 1933 годзе стаў інструмэнтам палітычнай вайны, сапраўднай, з ахвярамі. https://www.svaboda.org/a/30599423.html https://www.svaboda.org/a/30599423.html Thu, 07 May 2020 17:45:00 +0300 Вінцук Вячорка Бяскрыўдны канчатак роднага склону ў 1933 годзе стаў інструмэнтам палітычнай вайны, сапраўднай, з ахвярамі. 00:07:28 русыфікацыя, родны склон, рэформа 1933 году full Беларускія варыянты традыцыйных імёнаў — бяз грэцка-рымскіх канчаткаў: Зьміцер, Валер, Васіль, Генадзь. І ў сямейных формах аснова мяккая: Яня, Стась, Уладзь. https://www.svaboda.org/a/30585266.html https://www.svaboda.org/a/30585266.html Thu, 30 Apr 2020 14:13:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускія варыянты традыцыйных імёнаў — бяз грэцка-рымскіх канчаткаў: Зьміцер, Валер, Васіль, Генадзь. І ў сямейных формах аснова мяккая: Яня, Стась, Уладзь. 00:07:09 русыфікацыя, імёны, антрапаніміка, анамастыка full Словы прыналежнасьці вылучаюць беларускую мову сярод суседніх. Чым больш такіх словаў на «чый» — займеньнікаў, прыметнікаў — тым цяжэй носьбітаў гэтае мовы зацягнуць у чарговы калгас. https://www.svaboda.org/a/30569478.html https://www.svaboda.org/a/30569478.html Wed, 22 Apr 2020 09:22:00 +0300 Вінцук Вячорка Словы прыналежнасьці вылучаюць беларускую мову сярод суседніх. Чым больш такіх словаў на «чый» — займеньнікаў, прыметнікаў — тым цяжэй носьбітаў гэтае мовы зацягнуць у чарговы калгас. 00:12:45 прыватная ўласнасьць, прыналежнасьць, мова і цывілізацыя, ягоны, ейны, іхны full Паўночна-ўсходні край Віцебшчыны цяпер за мяжой. Але там жыве беларуская мова, беларускі фальклёр, а тапонімы, як Лідава гара ў Вяліжы, сьведчаць пра балцкую мінуўшчыну. https://www.svaboda.org/a/30559495.html https://www.svaboda.org/a/30559495.html Thu, 16 Apr 2020 17:56:00 +0300 Вінцук Вячорка Паўночна-ўсходні край Віцебшчыны цяпер за мяжой. Але там жыве беларуская мова, беларускі фальклёр, а тапонімы, як Лідава гара ў Вяліжы, сьведчаць пра балцкую мінуўшчыну. 00:06:39 Крывічы, Віцьбіч, балтызмы, Вяліж full Наша мова за некалькі стагодзьдзяў адолела ўплыў царкоўнаславянскага пісьма. Чытайма старыя тэксты зь беларускім вымаўленьнем. https://www.svaboda.org/a/30523760.html https://www.svaboda.org/a/30523760.html Wed, 01 Apr 2020 19:54:00 +0300 Вінцук Вячорка Наша мова за некалькі стагодзьдзяў адолела ўплыў царкоўнаславянскага пісьма. Чытайма старыя тэксты зь беларускім вымаўленьнем. 00:06:48 full Верш Краўцовага Макара на музыку Ўладзімера Тэрáўскага — ня першы наш гімн, іх гісторыя сягае XIV стагодзьдзя. Але менавіта ён стаў беларускім дзяржаўным і нацыянальным гімнам у эпоху БНР, бо ў яго мове — актыўныя дзеясловы, якія сьведчаць: беларусы бяруць свой лёс у свае рукі. https://www.svaboda.org/a/30506905.html https://www.svaboda.org/a/30506905.html Tue, 24 Mar 2020 19:17:00 +0300 Вінцук Вячорка Верш Краўцовага Макара на музыку Ўладзімера Тэрáўскага — ня першы наш гімн, іх гісторыя сягае XIV стагодзьдзя. Але менавіта ён стаў беларускім дзяржаўным і нацыянальным гімнам у эпоху БНР, бо ў яго мове — актыўныя дзеясловы, якія сьведчаць: беларусы бяруць свой лёс у свае рукі. 00:09:53 гімн, Краўцоў Макар full Не кадзіраваць, а кадаваць, не інфіцыраваць, а інфікаваць. Словы на -іраваць у беларускай мове — з 1937 году. https://www.svaboda.org/a/30496819.html https://www.svaboda.org/a/30496819.html Thu, 19 Mar 2020 12:04:00 +0300 Вінцук Вячорка Не кадзіраваць, а кадаваць, не інфіцыраваць, а інфікаваць. Словы на -іраваць у беларускай мове — з 1937 году. 00:06:59 дзеяслоў, русізмы, -іраваць full Колькі будзе паўсямадзясят плюс паўпята? Лічым па-беларуску — спатрэбіцца, каб чужак не зразумеў ;-) https://www.svaboda.org/a/30479659.html https://www.svaboda.org/a/30479659.html Tue, 10 Mar 2020 16:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Колькі будзе паўсямадзясят плюс паўпята? Лічым па-беларуску — спатрэбіцца, каб чужак не зразумеў ;-) 00:06:30 Лічэбнікі full Ці «Вінцук Вячорка» — псэўданім? Пра кананічныя царкоўна-касьцёльныя і беларускія народныя формы імёнаў. https://www.svaboda.org/a/30466551.html https://www.svaboda.org/a/30466551.html Tue, 03 Mar 2020 16:49:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці «Вінцук Вячорка» — псэўданім? Пра кананічныя царкоўна-касьцёльныя і беларускія народныя формы імёнаў. 00:06:47 вінцук, імёны, іменаслоў, кананічныя імёны full Недаспадобы мне твае лайкі, — справядліва скажа муж жонцы, бо хто ж любіць, калі лаюцца. Часам інтэрнэт-жаргон па-беларуску гучыць двухсэнсоўна. https://www.svaboda.org/a/30453322.html https://www.svaboda.org/a/30453322.html Tue, 25 Feb 2020 15:31:00 +0300 Вінцук Вячорка Недаспадобы мне твае лайкі, — справядліва скажа муж жонцы, бо хто ж любіць, калі лаюцца. Часам інтэрнэт-жаргон па-беларуску гучыць двухсэнсоўна. 00:06:15 англіцызмы, пурызм, кат, інтэрнэт-жаргон, лайк, лайка, гугель full Чытач Алег піша: беларуская мова ня мае будучыні, бо на ёй няма ніводнага тэксту ў галінах матэматыкі, фізыкі, тэхнікі. Вось жа, па-першае, няпраўда. Ёсьць. Па-другое, будучыня мовы залежыць не ад гэтага. https://www.svaboda.org/a/30447890.html https://www.svaboda.org/a/30447890.html Fri, 21 Feb 2020 21:48:00 +0300 Вінцук Вячорка Чытач Алег піша: беларуская мова ня мае будучыні, бо на ёй няма ніводнага тэксту ў галінах матэматыкі, фізыкі, тэхнікі. Вось жа, па-першае, няпраўда. Ёсьць. Па-другое, будучыня мовы залежыць не ад гэтага. 00:06:57 full Пра беларускае моўнае багацьце. Ня кожнага любімага кахаюць, ня ўсё вядомае знаюць. Асьцерагаймася электронных перакладнікаў з расейскай! «Ведаць» і «знаць», «сьвет» і «мір» у беларускай мове абазначаюць рознае. https://www.svaboda.org/a/30430406.html https://www.svaboda.org/a/30430406.html Wed, 12 Feb 2020 13:40:00 +0300 Вінцук Вячорка Пра беларускае моўнае багацьце. Ня кожнага любімага кахаюць, ня ўсё вядомае знаюць. Асьцерагаймася электронных перакладнікаў з расейскай! «Ведаць» і «знаць», «сьвет» і «мір» у беларускай мове абазначаюць рознае. 00:09:25 full У старой Беларусі, як ува ўсёй Эўропе, лацінская была мовай асьветы і кнігі. Мноства словаў — мэта і камэта, вэлюм і плян — прыйшло ў беларускую наўпрост з лаціны. Таму яны і гучаць блізка да арыгіналу. https://www.svaboda.org/a/30426783.html https://www.svaboda.org/a/30426783.html Mon, 10 Feb 2020 17:06:00 +0300 Вінцук Вячорка У старой Беларусі, як ува ўсёй Эўропе, лацінская была мовай асьветы і кнігі. Мноства словаў — мэта і камэта, вэлюм і плян — прыйшло ў беларускую наўпрост з лаціны. Таму яны і гучаць блізка да арыгіналу. 00:06:43 full Назвы нашых вуліц уплываюць на нашу сьвядомасьць і падсьвядомасьць. Беларускай урбананіміі патрэбная ня толькі дэсаветызацыя, але і дэкалянізацыя. Адзіны горад Беларусі, у якім пасьпелі ўпарадкаваць тапанімічную гаспадарку, — Маладэчна. Там няма вуліцы Леніна, затое ёсьць Вялікі Гасьцінец. https://www.svaboda.org/a/30395145.html https://www.svaboda.org/a/30395145.html Fri, 24 Jan 2020 16:01:00 +0300 Вінцук Вячорка Назвы нашых вуліц уплываюць на нашу сьвядомасьць і падсьвядомасьць. Беларускай урбананіміі патрэбная ня толькі дэсаветызацыя, але і дэкалянізацыя. Адзіны горад Беларусі, у якім пасьпелі ўпарадкаваць тапанімічную гаспадарку, — Маладэчна. Там няма вуліцы Леніна, затое ёсьць Вялікі Гасьцінец. 00:13:02 full Многія нашыя назвы месяцаў унікальныя. Калі і адкуль яны пайшлі? А ці памятаем, як правільна пісаць дату? А як назваць чатыры запар гады бязь іх нумароў? https://www.svaboda.org/a/30380709.html https://www.svaboda.org/a/30380709.html Thu, 16 Jan 2020 14:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Многія нашыя назвы месяцаў унікальныя. Калі і адкуль яны пайшлі? А ці памятаем, як правільна пісаць дату? А як назваць чатыры запар гады бязь іх нумароў? 00:06:06 травень, Летась, сёлета, налета full А як па-беларуску адкажам на гэтае пытаньне, асабліва калі ня роўная гадзіна (напрыклад, 9:00), а яе палова (8:30) або чвэрць (8:15)? https://www.svaboda.org/a/30335537.html https://www.svaboda.org/a/30335537.html Fri, 20 Dec 2019 11:16:00 +0300 Вінцук Вячорка А як па-беларуску адкажам на гэтае пытаньне, асабліва калі ня роўная гадзіна (напрыклад, 9:00), а яе палова (8:30) або чвэрць (8:15)? 00:06:49 гадзіна, час, палова, чвэрць, квадранец, what time is it, колькі часу full Ня трэба ўжываць абрэвіятуры накшталт «дзяржмяжа» і «юрасобы» — гэта савецка-расейская словаўтваральная мадэль. Але хораша і правільна будзе сказаць «Мо ня трэ больш падліваць». https://www.svaboda.org/a/30318656.html https://www.svaboda.org/a/30318656.html Tue, 10 Dec 2019 22:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Ня трэба ўжываць абрэвіятуры накшталт «дзяржмяжа» і «юрасобы» — гэта савецка-расейская словаўтваральная мадэль. Але хораша і правільна будзе сказаць «Мо ня трэ больш падліваць». 00:11:57 смс, скароты, саветызмы, абрэвіятуры full Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль ужываюць беларускія словы як абрáзы: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна «страціць сьвядомасьць»? https://www.svaboda.org/a/30315480.html https://www.svaboda.org/a/30315480.html Mon, 09 Dec 2019 12:46:00 +0300 Вінцук Вячорка Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль ужываюць беларускія словы як абрáзы: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна «страціць сьвядомасьць»? 00:06:58 full «Лазня», книжный магазин «Кнігарня», «Покупай на „Куфаре“». Гэта пашырэньне беларускае мовы ці зьвядзеньне яе да ролі дэкарацыі? https://www.svaboda.org/a/30271384.html https://www.svaboda.org/a/30271384.html Thu, 14 Nov 2019 16:07:00 +0300 Вінцук Вячорка «Лазня», книжный магазин «Кнігарня», «Покупай на „Куфаре“». Гэта пашырэньне беларускае мовы ці зьвядзеньне яе да ролі дэкарацыі? 00:06:43 full У Расеі ёсьць і сувораўскі выраз «отцы-командиры», і сучасная мянушка «батяня-комбат». І вечны, любімы сваімі дзецьмі-падданымі «царь-батюшка». А ў Беларусі «бацькам» ніколі не называлі ані манарха, ані вайскавода. Гэта выключна сямейнае слова. https://www.svaboda.org/a/30266228.html https://www.svaboda.org/a/30266228.html Tue, 12 Nov 2019 15:12:00 +0300 Вінцук Вячорка У Расеі ёсьць і сувораўскі выраз «отцы-командиры», і сучасная мянушка «батяня-комбат». І вечны, любімы сваімі дзецьмі-падданымі «царь-батюшка». А ў Беларусі «бацькам» ніколі не называлі ані манарха, ані вайскавода. Гэта выключна сямейнае слова. 00:07:22 булак-балаховіч, бацька, батька, батяня, Кандраценка, Кондратенко full Гісторыя годнай, але прызабытай у Беларусі ініцыятывы ПЭН-Клюбаў сьвету — Усеагульнай дэклярацыю моўных правоў. Калі яе ўхваліць ААН, права на родную мову прыраўняецца да іншых фундамэнтальных правоў. https://www.svaboda.org/a/30242271.html https://www.svaboda.org/a/30242271.html Tue, 29 Oct 2019 15:21:00 +0300 Вінцук Вячорка Гісторыя годнай, але прызабытай у Беларусі ініцыятывы ПЭН-Клюбаў сьвету — Усеагульнай дэклярацыю моўных правоў. Калі яе ўхваліць ААН, права на родную мову прыраўняецца да іншых фундамэнтальных правоў. 00:13:36 пэн, Дэклярацыя моўных правоў full Старажытнае і нават містычнае беларускае слова «хапун» менчукі на вуліцы тлумачаць па-рознаму. І лічаць «хапун» і «ссабойку» расейскімі словамі, хоць расейцы іх ня ведаюць. https://www.svaboda.org/a/30234545.html https://www.svaboda.org/a/30234545.html Thu, 24 Oct 2019 18:02:00 +0300 Вінцук Вячорка Старажытнае і нават містычнае беларускае слова «хапун» менчукі на вуліцы тлумачаць па-рознаму. І лічаць «хапун» і «ссабойку» расейскімі словамі, хоць расейцы іх ня ведаюць. 00:10:08 хапун, Vox populi, ссабойка, тормозок, забутовка full Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль словам «сьвядомыя» лаюцца: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна па-беларуску сказаць «страціць сьвядомасьць»? https://www.svaboda.org/a/30219326.html https://www.svaboda.org/a/30219326.html Wed, 16 Oct 2019 12:03:00 +0300 Вінцук Вячорка Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль словам «сьвядомыя» лаюцца: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна па-беларуску сказаць «страціць сьвядомасьць»? 00:06:58 змагар, сьвядомы, беларусізмы, hate speech, мова нянавісьці full Усе ў нас ведаюць, што такое шуфляда. Падчас Інфлянцкай вайны беларусы шуфлядамі нават ваявалі супраць расейцаў. Бо ў тых і слова такога няма. Вулічнае апытаньне https://www.svaboda.org/a/30215418.html https://www.svaboda.org/a/30215418.html Mon, 14 Oct 2019 10:33:00 +0300 Вінцук Вячорка Усе ў нас ведаюць, што такое шуфляда. Падчас Інфлянцкай вайны беларусы шуфлядамі нават ваявалі супраць расейцаў. Бо ў тых і слова такога няма. Вулічнае апытаньне 00:06:23 Vox populi, шуфляда, беларусізмы, шуфлядка, беларуская мова ў горадзе full Актуальна ў сувязі зь перапісам насельніцтва. Што значыць для беларуса выраз „матчына мова“? Ці гэта сынонім „роднай мовы“? А як яго перакласьці на расейскую? Адказваюць менчукі https://www.svaboda.org/a/30193800.html https://www.svaboda.org/a/30193800.html Tue, 01 Oct 2019 20:26:00 +0300 Вінцук Вячорка Актуальна ў сувязі зь перапісам насельніцтва. Што значыць для беларуса выраз „матчына мова“? Ці гэта сынонім „роднай мовы“? А як яго перакласьці на расейскую? Адказваюць менчукі 00:06:17 перапіс, родная мова full Менчукі на вуліцы ўспамінаюць толькі адно беларускае слова — «прабачце». А мы ж маем цэлую іх палітру, на кожную сытуацыю свой выраз... Разьбіраемся, як і калі па-беларуску правільна павініцца. https://www.svaboda.org/a/30185128.html https://www.svaboda.org/a/30185128.html Thu, 26 Sep 2019 14:51:00 +0300 Вінцук Вячорка Менчукі на вуліцы ўспамінаюць толькі адно беларускае слова — «прабачце». А мы ж маем цэлую іх палітру, на кожную сытуацыю свой выраз... Разьбіраемся, як і калі па-беларуску правільна павініцца. 00:09:23 прабачэньне, прабач, прабачце, выбачай, даруй, даруйце, перапрашаю, выбачайце, sorry, pardon full Для сяго-таго Вільня з Коласавай паэмы «Новая зямля» і Вільнюс, куды езьдзяць у краму, — розныя гарады. Варта ведаць старыя беларускія назвы навакольных местаў: Трокі і Меднікі, Гайнаўка і Гарадок (дзе Басовішча), Вяліж і Дзьвінск. https://www.svaboda.org/a/30170977.html https://www.svaboda.org/a/30170977.html Wed, 18 Sep 2019 13:18:00 +0300 Вінцук Вячорка Для сяго-таго Вільня з Коласавай паэмы «Новая зямля» і Вільнюс, куды езьдзяць у краму, — розныя гарады. Варта ведаць старыя беларускія назвы навакольных местаў: Трокі і Меднікі, Гайнаўка і Гарадок (дзе Басовішча), Вяліж і Дзьвінск. 00:06:57 вільня, друскенікі, гайнаўка, беласток, тапонімы, Коўна, саколка, Дзьвінск, Шаўлі, Трокі, Салечнікі, Сьвянцяны, Вяліж, Чарнегаў full На жаль, шанец вярнуць гораду імя на 1000-гадовы юбілей змарнаваны. Адкуль у нас брэтонскі Брэст? Як правільна — Берасьце ці Бярэсьце? Як называць яго жыхароў — „брашчане“ ці берасьцейцы? Разьбіраемся. https://www.svaboda.org/a/bierascie/30164986.html https://www.svaboda.org/a/bierascie/30164986.html Sun, 15 Sep 2019 10:46:00 +0300 Вінцук Вячорка На жаль, шанец вярнуць гораду імя на 1000-гадовы юбілей змарнаваны. Адкуль у нас брэтонскі Брэст? Як правільна — Берасьце ці Бярэсьце? Як называць яго жыхароў — „брашчане“ ці берасьцейцы? Разьбіраемся. 00:06:27 берасьце, Брэст, берасьцейцы, брашчане, брастаўчане, Brześć full Спадару Яне, хлопча, сынку, голубе мой — якая гэта форма назоўніка? Вось жа ў некага больш газу, а ў нас больш граматычных склонаў. Пра сёмы склон беларускага назоўніка, які рэпрэсавалі-рэпрэсавалі і недавырэпрэсавалі. https://www.svaboda.org/a/30147868.html https://www.svaboda.org/a/30147868.html Thu, 05 Sep 2019 12:56:00 +0300 Вінцук Вячорка Спадару Яне, хлопча, сынку, голубе мой — якая гэта форма назоўніка? Вось жа ў некага больш газу, а ў нас больш граматычных склонаў. Пра сёмы склон беларускага назоўніка, які рэпрэсавалі-рэпрэсавалі і недавырэпрэсавалі. 00:06:38 клічны склон full Фармальна ўсіх школьнікаў 11 гадоў вучаць беларускай мове — напрыклад, маляваць схемы складаназалежных сказаў. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць, пагатоў шкарпэткі ў краме купіць. Мала гадзінаў? Ведаю, дзе іх узяць. https://www.svaboda.org/a/30134752.html https://www.svaboda.org/a/30134752.html Thu, 29 Aug 2019 10:06:00 +0300 Вінцук Вячорка Фармальна ўсіх школьнікаў 11 гадоў вучаць беларускай мове — напрыклад, маляваць схемы складаназалежных сказаў. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць, пагатоў шкарпэткі ў краме купіць. Мала гадзінаў? Ведаю, дзе іх узяць. 00:06:44 full Украінцы патрабуюць не казаць «на Ўкраіне», бо прыназоўнік «на» пасуе назвам несамастойных рэгіёнаў. У нашых старых клясыкаў знойдзем абедзьве формы. А як правільна? https://www.svaboda.org/a/30095443.html https://www.svaboda.org/a/30095443.html Tue, 06 Aug 2019 17:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Украінцы патрабуюць не казаць «на Ўкраіне», бо прыназоўнік «на» пасуе назвам несамастойных рэгіёнаў. У нашых старых клясыкаў знойдзем абедзьве формы. А як правільна? 00:07:13 на Беларусі, у Беларусі, на Украине, в Украине, the Ukraine full Назвы грыбоў засвойваюць ня ў школе, не з расейскіх сэрыялаў, а ад дзядоў-бабуляў. Яны жыцьцёва важныя: дапамагаюць не атруціцца. На якой мове называюць грыбы нашыя людзі? Вулічнае апытаньне. https://www.svaboda.org/a/30082867.html https://www.svaboda.org/a/30082867.html Tue, 30 Jul 2019 10:29:00 +0300 Вінцук Вячорка Назвы грыбоў засвойваюць ня ў школе, не з расейскіх сэрыялаў, а ад дзядоў-бабуляў. Яны жыцьцёва важныя: дапамагаюць не атруціцца. На якой мове называюць грыбы нашыя людзі? Вулічнае апытаньне. 00:06:52 грыб, баравік, шчыры грыб, праўдзівы грыб, жабюкі full Ці варта называць беларускую дзяржаву скаротам «эр-бэ»? Мо гэта Башкартастан? Думкі менчукоў падзяліліся. А закон і знаўцы мовы супраць такога скароту. https://www.svaboda.org/a/30060213.html https://www.svaboda.org/a/30060213.html Wed, 17 Jul 2019 13:46:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці варта называць беларускую дзяржаву скаротам «эр-бэ»? Мо гэта Башкартастан? Думкі менчукоў падзяліліся. А закон і знаўцы мовы супраць такога скароту. 00:06:24 скарачэньні, рб, Vox populi, Рэспубліка Беларусь, скароты, абрэвіятуры full Скептыкі кажуць, нібыта ў беларускай мове мала словаў высокага стылю. Але ім адказаў Янка Купала. Ягоныя словы — цямрыца і няслава, вечнабыт і беларушчына... Недарэчнасьць: у афіцыйным слоўніку іх няма. https://www.svaboda.org/a/30056193.html https://www.svaboda.org/a/30056193.html Mon, 15 Jul 2019 12:26:00 +0300 Вінцук Вячорка Скептыкі кажуць, нібыта ў беларускай мове мала словаў высокага стылю. Але ім адказаў Янка Купала. Ягоныя словы — цямрыца і няслава, вечнабыт і беларушчына... Недарэчнасьць: у афіцыйным слоўніку іх няма. 00:15:54 беларушчына, Янка Купала, цямрыца, няслава, вечнабыт full У Менску чарадой ідуць дарагія шоў і парады. Як назваць марнатраўнае баляваньне падчас нягоды? Ці ёсьць у беларускай мове слова «пір», што такое Бальтазараў банкет і адкуль вобраз вясельля на пажарышчы? https://www.svaboda.org/a/30056185.html https://www.svaboda.org/a/30056185.html Tue, 02 Jul 2019 16:18:00 +0300 Вінцук Вячорка У Менску чарадой ідуць дарагія шоў і парады. Як назваць марнатраўнае баляваньне падчас нягоды? Ці ёсьць у беларускай мове слова «пір», што такое Бальтазараў банкет і адкуль вобраз вясельля на пажарышчы? 00:09:11 купала, Бальтазар, вясельле на пажарышчы, Пушкин, мэнэ тэкел full Палова спытаных Зьмітром Бартосікам, у тым ліку былы тэлевізійны начальнік Генадзь Давыдзька, ня ведалі адказу (а мо не хацелі казаць?). А выраз характэрна беларускі, і ён ня з мовы грузчыкаў ці барацьбітоў ушу, а пра мэнталітэт. https://www.svaboda.org/a/30011982.html https://www.svaboda.org/a/30011982.html Fri, 21 Jun 2019 09:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Палова спытаных Зьмітром Бартосікам, у тым ліку былы тэлевізійны начальнік Генадзь Давыдзька, ня ведалі адказу (а мо не хацелі казаць?). А выраз характэрна беларускі, і ён ня з мовы грузчыкаў ці барацьбітоў ушу, а пра мэнталітэт. 00:07:34 мэнталітэт, Vox populi, Давыдзька, фразэалёгія, фразеалогія full Ператрус ці вобыск? Ці міраструменіць сьцяна Мясьніковічам? Адкуль слова шуняўка? (Харошае беларускае прозьвішча Шуневіч ні пры чым!) Моўныя наватворы пра дзейнасьць «праваахоўнікаў». https://www.svaboda.org/a/29995948.html https://www.svaboda.org/a/29995948.html Wed, 12 Jun 2019 20:00:00 +0300 Вінцук Вячорка Ператрус ці вобыск? Ці міраструменіць сьцяна Мясьніковічам? Адкуль слова шуняўка? (Харошае беларускае прозьвішча Шуневіч ні пры чым!) Моўныя наватворы пра дзейнасьць «праваахоўнікаў». 00:09:10 ператрус, хапун, шуняўкі, вобыск full Большасьць словаў на -цель і -шчык — русізмы. «Правіцель», «вадзіцель», «балельшчык» — ім ёсьць лепшыя беларускія адпаведнікі. https://www.svaboda.org/a/29991196.html https://www.svaboda.org/a/29991196.html Mon, 10 Jun 2019 13:51:00 +0300 Вінцук Вячорка Большасьць словаў на -цель і -шчык — русізмы. «Правіцель», «вадзіцель», «балельшчык» — ім ёсьць лепшыя беларускія адпаведнікі. 00:12:33 лекар, доктар, урач, nomina agentis, врач, наведвальнік, наведнік full Ці змагацца з навалай англіцызмаў у мове — кастамайзінг (гэта не для касьцей мазь!), сторытэлінг ды воркшоп? Як вымаўляць па-беларуску назвы сацыяльных сетак? Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29972217.html https://www.svaboda.org/a/29972217.html Thu, 30 May 2019 19:42:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці змагацца з навалай англіцызмаў у мове — кастамайзінг (гэта не для касьцей мазь!), сторытэлінг ды воркшоп? Як вымаўляць па-беларуску назвы сацыяльных сетак? Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:10:16 твітэр, Фэйсбук, ютуб, англіцызмы, пурызм, кастамайзінг, сторытэлінг, воркшоп, тўітэр full Выраз вобразны, але падманлівы. Бо слова «нéма» мае два процілеглыя значэньні: «маўкліва» — і зусім наадварот! https://www.svaboda.org/a/29960722.html https://www.svaboda.org/a/29960722.html Fri, 24 May 2019 11:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Выраз вобразны, але падманлівы. Бо слова «нéма» мае два процілеглыя значэньні: «маўкліва» — і зусім наадварот! 00:07:44 фразэалягізм, нéма крычаць, нéмы, нямы, тагасьветны, нéмы крык, нема крычаць full Чыноўнік вам кажа: «У нас двуязычие»? Вельмі добра, няхай пераходзіць на беларускую. У нашай мовы забралі статус адзінай дзяржаўнай, але нават цяперашні закон патрабуе ад чыноўнікаў валодаць беларускаю моваю. https://www.svaboda.org/a/29941529.html https://www.svaboda.org/a/29941529.html Wed, 15 May 2019 09:38:00 +0300 Вінцук Вячорка Чыноўнік вам кажа: «У нас двуязычие»? Вельмі добра, няхай пераходзіць на беларускую. У нашай мовы забралі статус адзінай дзяржаўнай, але нават цяперашні закон патрабуе ад чыноўнікаў валодаць беларускаю моваю. 00:06:08 дыскрымінацыя, Закон аб мовах, дзяржаўная мова, двумоўе, двуязычие full Юры — беларуская нацыянальная форма грэцкага імя Георгі. «Георгіеўская стужка» ня мае дачыненьня да сьвятога Георгія. А ці ёсьць і як выглядае Юраўская стужка? Адказ нечаканы. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29212688.html https://www.svaboda.org/a/29212688.html Tue, 07 May 2019 18:32:00 +0300 Вінцук Вячорка Юры — беларуская нацыянальная форма грэцкага імя Георгі. «Георгіеўская стужка» ня мае дачыненьня да сьвятога Георгія. А ці ёсьць і як выглядае Юраўская стужка? Адказ нечаканы. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:08:03 Сьвяты Юры, Юраўская стужка, георгиевская ленточка full Адкуль у беларускай мове дзьве назвы пятага месяца? Чаму жаніцца ў маі непажадана, а ў траўні — колькі хочаце? https://www.svaboda.org/a/29916765.html https://www.svaboda.org/a/29916765.html Thu, 02 May 2019 16:22:00 +0300 Вінцук Вячорка Адкуль у беларускай мове дзьве назвы пятага месяца? Чаму жаніцца ў маі непажадана, а ў траўні — колькі хочаце? 00:09:27 травень, мая, май, умаіць full На Велікодныя сьвяты — пра важнае для хрысьціянаў слова. Яно таго ж кораня, што і крэсіва выкрасаць агонь. Але як па-беларуску найлепш — Хрыстова ўваскрасеньне, уваскрэсеньне, ускрасеньне ці ўваскрашэньне? https://www.svaboda.org/a/29905696.html https://www.svaboda.org/a/29905696.html Fri, 26 Apr 2019 14:23:00 +0300 Вінцук Вячорка На Велікодныя сьвяты — пра важнае для хрысьціянаў слова. Яно таго ж кораня, што і крэсіва выкрасаць агонь. Але як па-беларуску найлепш — Хрыстова ўваскрасеньне, уваскрэсеньне, ускрасеньне ці ўваскрашэньне? 00:07:30 вялікдзень, уваскрос, уваскрасеньне, уваскрашэньне, ускрасеньне, воскресение full У беларускай мове няма „кулича“. А як назваць велікодны пірог і яйкі? Як віншаваць зь Вялікаднем? Бонус — Вячорка сьпявае валачобную песьню. https://www.svaboda.org/a/29892015.html https://www.svaboda.org/a/29892015.html Fri, 19 Apr 2019 18:07:00 +0300 Вінцук Вячорка У беларускай мове няма „кулича“. А як назваць велікодны пірог і яйкі? Як віншаваць зь Вялікаднем? Бонус — Вячорка сьпявае валачобную песьню. 00:09:03 вялікдзень, велікодны, паска, маляванкі, пісанкі, васкаванкі, біток, валачобнікі full Чатыры стагодзьдзі беларусы прыстасоўвалі рымскія літары да сваіх гукаў. Ciapier łacinka — takoje samaje biełaruskaje piśmo, jak i kirylica. Чаму ж беларуская трансьлітарацыя назваў станцыяў мэтро напалохала „русскій міръ“? https://www.svaboda.org/a/29879215.html https://www.svaboda.org/a/29879215.html Sat, 13 Apr 2019 22:53:00 +0300 Вінцук Вячорка Чатыры стагодзьдзі беларусы прыстасоўвалі рымскія літары да сваіх гукаў. Ciapier łacinka — takoje samaje biełaruskaje piśmo, jak i kirylica. Чаму ж беларуская трансьлітарацыя назваў станцыяў мэтро напалохала „русскій міръ“? 00:12:41 лацінка, трансьлітарацыя, Łacinka, кірыліца full Моўныя штампы для прамываньня мазгоў у падручніку гісторыі для Х клясаў: айцы БНР там „буржуазныя” дзеячы, рэпрэсіі — абгрунтаваныя, наш народ — савецкі, а беларускую мову ў адным пакеце з гітлерызмам яму навязвалі нямецкія акупанты. https://www.svaboda.org/a/29863920.html https://www.svaboda.org/a/29863920.html Fri, 05 Apr 2019 19:24:00 +0300 Вінцук Вячорка Моўныя штампы для прамываньня мазгоў у падручніку гісторыі для Х клясаў: айцы БНР там „буржуазныя” дзеячы, рэпрэсіі — абгрунтаваныя, наш народ — савецкі, а беларускую мову ў адным пакеце з гітлерызмам яму навязвалі нямецкія акупанты. 00:07:06 моўныя маніпуляцыі, буржуазныя нацыяналісты, школьны падручнік, савецкі народ full Традыцыйная спрэчка: як называць старое места над Нёманам? Горадня (сугучна з горадам) ці Гародня (сугучна з гародам)? https://www.svaboda.org/a/29845342.html https://www.svaboda.org/a/29845342.html Wed, 27 Mar 2019 15:42:00 +0300 Вінцук Вячорка Традыцыйная спрэчка: як называць старое места над Нёманам? Горадня (сугучна з горадам) ці Гародня (сугучна з гародам)? 00:06:53 full Бо ў ім усе дзеясловы незалежнага стану, першай асобы і валявога актыўнага дзеяньня. Беларусы нікога ня ўпрошваюць і ня плачуць. Мы выйдзем шчыльнымі радамі — і мы дамо адпор! https://www.svaboda.org/a/29832339.html https://www.svaboda.org/a/29832339.html Wed, 20 Mar 2019 16:15:00 +0300 Вінцук Вячорка Бо ў ім усе дзеясловы незалежнага стану, першай асобы і валявога актыўнага дзеяньня. Беларусы нікога ня ўпрошваюць і ня плачуць. Мы выйдзем шчыльнымі радамі — і мы дамо адпор! 00:06:48 full Як размаўляць з касіркамі „Акропаліса“? Літоўска-беларуская трасянка ў Вільні. https://www.svaboda.org/a/29818577.html https://www.svaboda.org/a/29818577.html Wed, 13 Mar 2019 10:36:00 +0300 Вінцук Вячорка Як размаўляць з касіркамі „Акропаліса“? Літоўска-беларуская трасянка ў Вільні. 00:07:07 вільня, Трасянка, літоўская мова, віленскае арго, kvietka, juškė, sloikas, Kernagis, Кярнагіс, канчар full Беларускія жаночыя назвы прафэсіяў ды пасадаў былі заўсёды: акторка і арандарка, пекарка і паэтка. У расейскай ня так. Таму беларускія фэмінітывы выціскаў савецкі канцылярыт. Але цяпер словы вяртаюцца. https://www.svaboda.org/a/29808536.html https://www.svaboda.org/a/29808536.html Thu, 07 Mar 2019 13:15:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускія жаночыя назвы прафэсіяў ды пасадаў былі заўсёды: акторка і арандарка, пекарка і паэтка. У расейскай ня так. Таму беларускія фэмінітывы выціскаў савецкі канцылярыт. Але цяпер словы вяртаюцца. 00:06:33 full Мы прасілі патлумачыць звычайныя ўкраінскія словы ды выразы — і якія супадаюць зь беларускімі, і зусім адрозныя. Вынікі трохі нечаканыя... https://www.svaboda.org/a/29796161.html https://www.svaboda.org/a/29796161.html Thu, 28 Feb 2019 16:47:00 +0300 Вінцук Вячорка Мы прасілі патлумачыць звычайныя ўкраінскія словы ды выразы — і якія супадаюць зь беларускімі, і зусім адрозныя. Вынікі трохі нечаканыя... 00:07:26 беларуская мова, міжмоўныя амонімы, українська мова, ложные друзья переводчика, разом нас багато, бульбобандеровцы full 21 лютага — Міжнародны дзень матчынай мовы ў памяць бэнгальскіх студэнтаў, якія за сваю родную мову загінулі, але іхная ідэя перамагла. Цяпер там вучацца па-бэнгальску. А на чыю мову працуе сыстэма вышэйшай адукацыі ў Беларусі? https://www.svaboda.org/a/29780939.html https://www.svaboda.org/a/29780939.html Wed, 20 Feb 2019 19:08:00 +0300 Вінцук Вячорка 21 лютага — Міжнародны дзень матчынай мовы ў памяць бэнгальскіх студэнтаў, якія за сваю родную мову загінулі, але іхная ідэя перамагла. Цяпер там вучацца па-бэнгальску. А на чыю мову працуе сыстэма вышэйшай адукацыі ў Беларусі? 00:06:37 матчына мова, Міжнародны дзень матчынай мовы, mother tongue, Міжнародны дзень роднай мовы full У менчукоў на вуліцы спыталі пра галоўныя ў Дзень закаханых словы. Што такое мілавацца і ці можна „кахаць дранікі“? https://www.svaboda.org/a/29043319.html https://www.svaboda.org/a/29043319.html Thu, 14 Feb 2019 10:00:00 +0300 Вінцук Вячорка У менчукоў на вуліцы спыталі пра галоўныя ў Дзень закаханых словы. Што такое мілавацца і ці можна „кахаць дранікі“? 00:07:19 Дзень закаханых, любіць, кахаць, любошчы, заляцацца, мілавацца full Як нам называць мову ўсходніх суседзяў, каб адрозьніваць яе ад «рускай» мовы Скарыны і Статутаў? Так, як называлі нашыя продкі. Тлумачу таксама, чаму «расЕйская» празь «Е». https://www.svaboda.org/a/29752180.html https://www.svaboda.org/a/29752180.html Tue, 05 Feb 2019 13:04:00 +0300 Вінцук Вячорка Як нам называць мову ўсходніх суседзяў, каб адрозьніваць яе ад «рускай» мовы Скарыны і Статутаў? Так, як называлі нашыя продкі. Тлумачу таксама, чаму «расЕйская» празь «Е». 00:06:52 full Акуляры ж пад лямпай! — пачуўся лямант з-пад вэлюма. Беларусы бралі словы наўпрост з эўрапейскіх моваў — і таму яны зь мяккім гукам „ЛЬ“. https://www.svaboda.org/a/29740358.html https://www.svaboda.org/a/29740358.html Tue, 29 Jan 2019 20:51:00 +0300 Вінцук Вячорка Акуляры ж пад лямпай! — пачуўся лямант з-пад вэлюма. Беларусы бралі словы наўпрост з эўрапейскіх моваў — і таму яны зь мяккім гукам „ЛЬ“. 00:06:41 плян, тарашкевіца, клясычны правапіс, Тарашкевіч, акуляры, Л мяккі, L мяккі, лёзунг, маналёг, вэлюм full Чаму ў беларускім фальклёры пра талер толькі добрыя словы (адрозна ад рубля)? Беларусь – рамантычная краіна талераў. Дарэчы, акурат талер быў першай агульнаэўрапейскай валютай. А як ён зьвязаны з далярам? https://www.svaboda.org/a/29733002.html https://www.svaboda.org/a/29733002.html Sat, 26 Jan 2019 20:30:00 +0300 Вінцук Вячорка Чаму ў беларускім фальклёры пра талер толькі добрыя словы (адрозна ад рубля)? Беларусь – рамантычная краіна талераў. Дарэчы, акурат талер быў першай агульнаэўрапейскай валютай. А як ён зьвязаны з далярам? 00:06:20 даляр, талер, таляр, мынца full Як менчукі разумеюць слова „халява“? Як яна зьвязаная з абуткам і чаму старажытнае беларускае слова памяняла значэньне? Ці ловяць халяву беларускія студэнты? Вулічнае апытаньне. https://www.svaboda.org/a/29713586.html https://www.svaboda.org/a/29713586.html Wed, 16 Jan 2019 17:16:00 +0300 Вінцук Вячорка Як менчукі разумеюць слова „халява“? Як яна зьвязаная з абуткам і чаму старажытнае беларускае слова памяняла значэньне? Ці ловяць халяву беларускія студэнты? Вулічнае апытаньне. 00:07:08 халява, відаць пана па халявах, лавіць халяву full Як можна называць па-беларуску каляднае дрэва? Што такое ялавец, ельніца і хваіна? Чаму і калі Іван Насовіч казаў „У роце ёлка“ і што значыць па-расейску выраз „Идти под ёлку“? Пра ўсё гэта — у аўдыё. https://www.svaboda.org/a/29699546.html https://www.svaboda.org/a/29699546.html Wed, 09 Jan 2019 15:58:00 +0300 Вінцук Вячорка Як можна называць па-беларуску каляднае дрэва? Што такое ялавец, ельніца і хваіна? Чаму і калі Іван Насовіч казаў „У роце ёлка“ і што значыць па-расейску выраз „Идти под ёлку“? Пра ўсё гэта — у аўдыё. 00:06:37 елка, ялінка, ёлка, ядловец, ялавец, ельніца full Найбольш старажытная народная назва галоўнага зімовага сьвята — Каляды. Зь імі змагаліся ў БССР: нават калядную песеньку пра Саўку, Грышку ды іхную дуду адцэнзуравалі. Само слова „Каляды“ было забароненым і жаданым цудам: „Мы чакаем Каляды з маленства і ня можам ніяк дачакацца...“ (М. Анемпадыстаў) https://www.svaboda.org/a/29688514.html https://www.svaboda.org/a/29688514.html Sat, 05 Jan 2019 17:15:00 +0300 Вінцук Вячорка Найбольш старажытная народная назва галоўнага зімовага сьвята — Каляды. Зь імі змагаліся ў БССР: нават калядную песеньку пра Саўку, Грышку ды іхную дуду адцэнзуравалі. Само слова „Каляды“ было забароненым і жаданым цудам: „Мы чакаем Каляды з маленства і ня можам ніяк дачакацца...“ (М. Анемпадыстаў) 00:06:56 каляды, раство, анемпадыстаў, каляднікі, збор-каляда, савецкая цэнзура full Надышла пара аддаваць бяседныя загады. Найперш запрасіць за стол і сямейнікаў, і гасьцей. А гаспадар камандуе: Сядайма! Будзьма! Пійма! Як утвараюцца такія асаблівыя формы — першай асобы загаднага ладу дзеяслова? https://www.svaboda.org/a/29681172.html https://www.svaboda.org/a/29681172.html Sun, 30 Dec 2018 17:15:00 +0300 Вінцук Вячорка Надышла пара аддаваць бяседныя загады. Найперш запрасіць за стол і сямейнікаў, і гасьцей. А гаспадар камандуе: Сядайма! Будзьма! Пійма! Як утвараюцца такія асаблівыя формы — першай асобы загаднага ладу дзеяслова? 00:05:52 будзьма, загадны лад, ежма, пійма, есьце, сядайма full Як Дзед Мароз, так і Сьнягурачка ня маюць дачыненьня да беларускіх традыцыяў і зімовых рытуалаў. Імі абаімі ў савецкі час выбівалі традыцыі Калядаў і шанаваньне Сьвятога Мікалая. https://www.svaboda.org/a/29668866.html https://www.svaboda.org/a/29668866.html Fri, 21 Dec 2018 11:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Як Дзед Мароз, так і Сьнягурачка ня маюць дачыненьня да беларускіх традыцыяў і зімовых рытуалаў. Імі абаімі ў савецкі час выбівалі традыцыі Калядаў і шанаваньне Сьвятога Мікалая. 00:06:32 full Мана, хлусьня... У беларускай мове шмат сакавітых выразаў пра няпраўду і сынонімаў для яе. А колькі для праўды? Вулічнае апытаньне. https://www.svaboda.org/a/29653834.html https://www.svaboda.org/a/29653834.html Thu, 13 Dec 2018 12:03:00 +0300 Вінцук Вячорка Мана, хлусьня... У беларускай мове шмат сакавітых выразаў пра няпраўду і сынонімаў для яе. А колькі для праўды? Вулічнае апытаньне. 00:05:48 праўда, хлусьня, правда, мана, брахня, ілжа, ісьціна, истина full Старое добрае слова „дармаед“ гучыць у мудрых прыказках і мае багата сынонімаў. Падатковая інспэкцыя можа завесьці асобныя сьпісы пячурнікаў, бэйбасаў, саўмэлаў, додаляў і кацьмакоў. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29637466.html https://www.svaboda.org/a/29637466.html Tue, 04 Dec 2018 22:45:00 +0300 Вінцук Вячорка Старое добрае слова „дармаед“ гучыць у мудрых прыказках і мае багата сынонімаў. Падатковая інспэкцыя можа завесьці асобныя сьпісы пячурнікаў, бэйбасаў, саўмэлаў, додаляў і кацьмакоў. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:11:09 Дармаед, пячурнік, бэйбас full Да 80-годзьдзя з дня сьмерці Браніслава Тарашкевіча. Інтэрнэт-адрас беларускай Вікіпэдыі клясычным правапісам цяпер пішацца be-tarask.wikipedia.org — ад слова «тарашкевіца». А што такое «наркамаўка»? https://www.svaboda.org/a/29627838.html https://www.svaboda.org/a/29627838.html Thu, 29 Nov 2018 12:31:00 +0300 Вінцук Вячорка Да 80-годзьдзя з дня сьмерці Браніслава Тарашкевіча. Інтэрнэт-адрас беларускай Вікіпэдыі клясычным правапісам цяпер пішацца be-tarask.wikipedia.org — ад слова «тарашкевіца». А што такое «наркамаўка»? 00:06:56 вікіпэдыя, тарашкевіца, наркамаўка, Браніслаў Тарашкевіч full Міліцыя і паліцыя — розныя словы, розныя рэчы. Наша міліцыя ў XVIII ст. ваявала супраць Масквы. А 22 лістапада 1918 году Рада БНР вырашыла стварыць органы абароны правапарадку. Вось і маем Дзень беларускае паліцыі. https://www.svaboda.org/a/29612745.html https://www.svaboda.org/a/29612745.html Wed, 21 Nov 2018 13:46:00 +0300 Вінцук Вячорка Міліцыя і паліцыя — розныя словы, розныя рэчы. Наша міліцыя ў XVIII ст. ваявала супраць Масквы. А 22 лістапада 1918 году Рада БНР вырашыла стварыць органы абароны правапарадку. Вось і маем Дзень беларускае паліцыі. 00:10:08 full 13 лістапада беларусы і ў Заходняй, і ў Савецкай Беларусі (да пачатку рэпрэсіяў) ганаравалі як Дзень беларускай школы. Першая наша школа новага часу была адкрытая ў Вільні ў 1915 годзе — падчас Першай усясьветнай вайны — стараньнямі Аляізіі Пашкевічанкі (Цёткі) і сьвятара ды пэдагога Баляслава Пачобкі. Але за беларускую школу нам даводзіцца змагацца пры ўсіх уладах і рэжымах. https://www.svaboda.org/a/29597914.html https://www.svaboda.org/a/29597914.html Tue, 13 Nov 2018 13:32:00 +0300 Вінцук Вячорка 13 лістапада беларусы і ў Заходняй, і ў Савецкай Беларусі (да пачатку рэпрэсіяў) ганаравалі як Дзень беларускай школы. Першая наша школа новага часу была адкрытая ў Вільні ў 1915 годзе — падчас Першай усясьветнай вайны — стараньнямі Аляізіі Пашкевічанкі (Цёткі) і сьвятара ды пэдагога Баляслава Пачобкі. Але за беларускую школу нам даводзіцца змагацца пры ўсіх уладах і рэжымах. 00:07:03 вільня, беларуская школа, ТБШ, Дзень беларускай школы, Баляслаў Пачобка, Аляізія Пашкевічанка, Беларуская школьная рада full 8 лістапада — 135-годзьдзе Вацлава Ластоўскага, мовазнаўцы, палітычнага лідэра і непапраўнага рамантыка. Пра першы забаронены слоўнік, нелегальна памножаны ў БССР 1980-х, і пра Моўны маніфэст Ластоўскага. https://www.svaboda.org/a/29589134.html https://www.svaboda.org/a/29589134.html Thu, 08 Nov 2018 11:12:00 +0300 Вінцук Вячорка 8 лістапада — 135-годзьдзе Вацлава Ластоўскага, мовазнаўцы, палітычнага лідэра і непапраўнага рамантыка. Пра першы забаронены слоўнік, нелегальна памножаны ў БССР 1980-х, і пра Моўны маніфэст Ластоўскага. 00:07:04 full Паэтычная драма Міцкевіча «Дзяды» нам вельмі блізкая, пачаўшы з назвы. «Куцьця» і «туман», «гасьцінец» і «пірог», а нават «страшны суд» — Міцкевічавы беларусізмы. https://www.svaboda.org/a/29577320.html https://www.svaboda.org/a/29577320.html Thu, 01 Nov 2018 17:31:00 +0300 Вінцук Вячорка Паэтычная драма Міцкевіча «Дзяды» нам вельмі блізкая, пачаўшы з назвы. «Куцьця» і «туман», «гасьцінец» і «пірог», а нават «страшны суд» — Міцкевічавы беларусізмы. 00:07:01 дзяды, Адам Міцкевіч, Куцьця, гасьцінец, białorutenizmy, Adam Mickiewicz full Ад свайго пачатку камуністычная ўлада клеіла на беларускіх дзеячоў ярлыкі: „кулакі”, „нацдэмы“, „ворагі народу” і „польскія шпіёны“. Ярлыкі сёньняшнія — „пятая калёна“, сьвядомыя“. Слухайце чарговы падкаст Вінцука Вячоркі. https://www.svaboda.org/a/29569729.html https://www.svaboda.org/a/29569729.html Mon, 29 Oct 2018 11:21:00 +0300 Вінцук Вячорка Ад свайго пачатку камуністычная ўлада клеіла на беларускіх дзеячоў ярлыкі: „кулакі”, „нацдэмы“, „ворагі народу” і „польскія шпіёны“. Ярлыкі сёньняшнія — „пятая калёна“, сьвядомыя“. Слухайце чарговы падкаст Вінцука Вячоркі. 00:11:23 full Ад свайго пачатку камуністычная ўлада клеіла на беларускіх дзеячоў розныя ярлыкі: „кулакі”, „нацдэмы“, „ворагі народу” ды „польскія шпіёны“.  Усьлед за ярлыкаваньнем ішлі рэпрэсіі. Ярлыкі сёньняшнія — „пятая калёна“, „сьвядомыя“... https://www.svaboda.org/a/29565554.html https://www.svaboda.org/a/29565554.html Fri, 26 Oct 2018 15:07:00 +0300 Вінцук Вячорка Ад свайго пачатку камуністычная ўлада клеіла на беларускіх дзеячоў розныя ярлыкі: „кулакі”, „нацдэмы“, „ворагі народу” ды „польскія шпіёны“.  Усьлед за ярлыкаваньнем ішлі рэпрэсіі. Ярлыкі сёньняшнія — „пятая калёна“, „сьвядомыя“... 00:11:23 сталінскія рэпрэсіі, таталітарызм, беларусафобія, hate speech, мова нянавісьці full Слова «саюз» — пазычаньне і гістарызм, апошні век яно найперш служыла называньню імпэрыі зла. Маем багаты выбар іншых словаў — «злучнасьць», «згуртаваньне», «хаўрус» і ўрэшце — «зьвяз». https://www.svaboda.org/a/29548862.html https://www.svaboda.org/a/29548862.html Wed, 17 Oct 2018 18:13:00 +0300 Вінцук Вячорка Слова «саюз» — пазычаньне і гістарызм, апошні век яно найперш служыла называньню імпэрыі зла. Маем багаты выбар іншых словаў — «злучнасьць», «згуртаваньне», «хаўрус» і ўрэшце — «зьвяз». 00:06:38 саюз, зьвяз, савецкі, хаўрус, савуз full Вакол нас савецкі сьвет: Савет Рэспублікі і Савет бясьпекі, савецкім ідалам пакланяецца і на савецкія сьвяты выпівае Homo sovieticus. Але словы «савет» і «савецкі» — чужыя нашай мове. https://www.svaboda.org/a/29536009.html https://www.svaboda.org/a/29536009.html Wed, 10 Oct 2018 15:17:00 +0300 Вінцук Вячорка Вакол нас савецкі сьвет: Савет Рэспублікі і Савет бясьпекі, савецкім ідалам пакланяецца і на савецкія сьвяты выпівае Homo sovieticus. Але словы «савет» і «савецкі» — чужыя нашай мове. 00:06:55 савет, савецкі, рада, homo sovieticus, раднік, Паны Рады full 26 верасьня — Эўрапейскі дзень моваў. 47 дзяржаваў супольна берагуць сваю моўную разнастайнасьць, бо безь яе ня можа быць багатай культурнай спадчыны кантынэнту. Нам жа сьвяткаваць не выпадае. https://www.svaboda.org/a/29508995.html https://www.svaboda.org/a/29508995.html Tue, 25 Sep 2018 16:14:00 +0300 Радыё Свабода 26 верасьня — Эўрапейскі дзень моваў. 47 дзяржаваў супольна берагуць сваю моўную разнастайнасьць, бо безь яе ня можа быць багатай культурнай спадчыны кантынэнту. Нам жа сьвяткаваць не выпадае. 00:06:58 эўрапейскі дзень моваў, Атляс моваў UNESCO, Заканадаўчая абарона беларуска, vulnerable language full Англіцызмамі перасыпаная мова падлеткаў: „рылі“ і „сорян“. Дый журналісты ня лепшыя — з „шорт-лістамі“ і „мэсыджамі“. Ці нясуць такія пазычаньні пагрозу мове? І як па-нашаму назваць „саміт“? https://www.svaboda.org/a/29486107.html https://www.svaboda.org/a/29486107.html Fri, 14 Sep 2018 10:26:00 +0300 Вінцук Вячорка Англіцызмамі перасыпаная мова падлеткаў: „рылі“ і „сорян“. Дый журналісты ня лепшыя — з „шорт-лістамі“ і „мэсыджамі“. Ці нясуць такія пазычаньні пагрозу мове? І як па-нашаму назваць „саміт“? 00:06:56 пэрформанс, саміт, экзыт-пол, англіцызмы, мэсыдж, мэсэдж, пурызм full Абмяркуем, як лепш, прыгажэй і па-беларуску. Напрыклад, не сачыненьне, а твор. https://www.svaboda.org/a/29477140.html https://www.svaboda.org/a/29477140.html Fri, 07 Sep 2018 13:41:00 +0300 Вінцук Вячорка Абмяркуем, як лепш, прыгажэй і па-беларуску. Напрыклад, не сачыненьне, а твор. 00:06:45 full Сваю адметную мову беларускія шкаляры мелі нават 150 гадоў таму. Мелі свае словы і для шпаргалак, і для зубрэньня, і для месца, якое адказвае за правíны. https://www.svaboda.org/a/29463081.html https://www.svaboda.org/a/29463081.html Fri, 31 Aug 2018 11:18:00 +0300 Вінцук Вячорка Сваю адметную мову беларускія шкаляры мелі нават 150 гадоў таму. Мелі свае словы і для шпаргалак, і для зубрэньня, і для месца, якое адказвае за правíны. 00:09:35 full Ці беларуская, украінская і расейская мовы вырасьлі з аднаго асобнага кораня і ўсе тры паміж сабою найбліжэйшыя? Ня ўсе вучоныя з гэтым згодныя. https://www.svaboda.org/a/29451377.html https://www.svaboda.org/a/29451377.html Fri, 24 Aug 2018 16:07:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці беларуская, украінская і расейская мовы вырасьлі з аднаго асобнага кораня і ўсе тры паміж сабою найбліжэйшыя? Ня ўсе вучоныя з гэтым згодныя. 00:06:37 усходнеславянскія мовы, паўночнаславянскія мовы, клясыфікацыя славянскіх моваў, мышебратья full Толькі ня шклянкаю — яна шкляная. Кубкі, кварты, конаўкі, куфлі, а таксама чаркі й кілішкі — з чаго, што і колькі п’юць беларусы. https://www.svaboda.org/a/29409484.html https://www.svaboda.org/a/29409484.html Fri, 03 Aug 2018 11:16:00 +0300 Вінцук Вячорка Толькі ня шклянкаю — яна шкляная. Кубкі, кварты, конаўкі, куфлі, а таксама чаркі й кілішкі — з чаго, што і колькі п’юць беларусы. 00:06:09 кубак, чарка, плястыкавы кубачак, аднаразовы кубачак, шклянка, кварта, конаўка, карэц, келіх, кілішак, нагбом, пляшка, з рыльца full Беларускае вымауленьне ня любіць нязручных зьбегаў. Кажам „Нясьвіскі палац“, „рыскі бальзам“, „чаго ты сьмяесься“. А як правільна казаць — „нарэшце“ або „нарэсьце“? Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29389349.html https://www.svaboda.org/a/29389349.html Wed, 25 Jul 2018 12:14:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускае вымауленьне ня любіць нязручных зьбегаў. Кажам „Нясьвіскі палац“, „рыскі бальзам“, „чаго ты сьмяесься“. А як правільна казаць — „нарэшце“ або „нарэсьце“? Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:44 нясьвіскі, асыміляцыя зычных, мілагучнасьць, нарэшце, нарэсьце, сьмяесься full А жыхарка сталіцы — няўжо «мянчучка»? Ці мілагучна казаць «віцябляне»? Хто жыве ў Гомлі? Найменш апісаная і найбольш беларуская лексычная група — катайконімы (назвы жыхароў паселішчаў). https://www.svaboda.org/a/29384308.html https://www.svaboda.org/a/29384308.html Sun, 22 Jul 2018 12:28:00 +0300 Вінцук Вячорка А жыхарка сталіцы — няўжо «мянчучка»? Ці мілагучна казаць «віцябляне»? Хто жыве ў Гомлі? Найменш апісаная і найбольш беларуская лексычная група — катайконімы (назвы жыхароў паселішчаў). 00:06:42 мянчук, віцяблянін, віцябчанін, мянчанка, катайконімы, назвы жыхароў, вілянчук, гамяльчук, гомелец full Бывае, падобныя словы ў іншай мове маюць процілеглае значэньне, як „блага“ і „благо“. А ці натуральнае для беларускай мове слова „благаславіць“? Адказваюць менчукі (спойлер: часам правільна). https://www.svaboda.org/a/29356740.html https://www.svaboda.org/a/29356740.html Wed, 11 Jul 2018 11:33:00 +0300 Вінцук Вячорка Бывае, падобныя словы ў іншай мове маюць процілеглае значэньне, як „блага“ і „благо“. А ці натуральнае для беларускай мове слова „благаславіць“? Адказваюць менчукі (спойлер: часам правільна). 00:07:16 блага, благо, благословить, хорошо, кепска, дрэнна, добра, цудоўна, плохо, благодать, блажыць, млосна, зблажэў, дабраслаў full Савецкая рэформа беларускага правапісу 1933 г. прывяла да русыфікацыі і граматыкі, і слоўніку, і будовы сказаў. Ня „зьвергнуць“, а зрынуць, не „каварны“, а падступны. https://www.svaboda.org/a/29347063.html https://www.svaboda.org/a/29347063.html Fri, 06 Jul 2018 15:12:00 +0300 Радыё Свабода Савецкая рэформа беларускага правапісу 1933 г. прывяла да русыфікацыі і граматыкі, і слоўніку, і будовы сказаў. Ня „зьвергнуць“, а зрынуць, не „каварны“, а падступны. 00:06:04 full У тарашкевіцы больш мяккіх знакаў, чым у савецкім правапісе: сьвет, цьвік, дзьверы. Бо так вымаўляецца. Але бальшавіцкая рэформа 1933 году банальна наблізіла беларускую мову да расейскай. Камісары ўгледзелі за мяккім знакам «знак фашысцкі», а мовазнаўцы маўчалі, бо былі ў вязьніцы ці сырой зямлі. https://www.svaboda.org/a/29325411.html https://www.svaboda.org/a/29325411.html Thu, 28 Jun 2018 13:37:00 +0300 Вінцук Вячорка У тарашкевіцы больш мяккіх знакаў, чым у савецкім правапісе: сьвет, цьвік, дзьверы. Бо так вымаўляецца. Але бальшавіцкая рэформа 1933 году банальна наблізіла беларускую мову да расейскай. Камісары ўгледзелі за мяккім знакам «знак фашысцкі», а мовазнаўцы маўчалі, бо былі ў вязьніцы ці сырой зямлі. 00:06:52 тарашкевіца, русыфікацыя, клясычны правапіс, асыміляцыйная мяккасьць, рэформа правапісу 1933 г. full Пра нашыя словы зь нечаканым для ўсходняга турыста значэньнем. У краме „Шпалеры“ не стаіць шыхт салдатаў. А беларускі засьценак — для талковых і заможных. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29313946.html https://www.svaboda.org/a/29313946.html Fri, 22 Jun 2018 17:41:00 +0300 Вінцук Вячорка Пра нашыя словы зь нечаканым для ўсходняга турыста значэньнем. У краме „Шпалеры“ не стаіць шыхт салдатаў. А беларускі засьценак — для талковых і заможных. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:11:21 глаз, Сяргей Балахонаў, вока, міжмоўныя амонімы, міжмоўныя паронімы, трус, чароўны трусік, кролік, шпалеры, штучны, раздробны, засьценак, застенок, кукла, залом, Юрась Дземідовіч full Якое паходжаньне назвы Курапаты? Чаму паваенныя дзеці называлі тую горку „Карпаты“? Называйма іншыя нэкропалі адпаведна народным тапанімічным традыцыям. https://www.svaboda.org/a/29290166.html https://www.svaboda.org/a/29290166.html Thu, 14 Jun 2018 13:49:00 +0300 Вінцук Вячорка Якое паходжаньне назвы Курапаты? Чаму паваенныя дзеці называлі тую горку „Карпаты“? Называйма іншыя нэкропалі адпаведна народным тапанімічным традыцыям. 00:10:33 курапаты, Кабыляцкая гара, Хайсы, Брод, курапата, курапатва, курапаць, курапа, курасьлеп, Хайса, Шчакатоўскі лес full Польскія студэнты кажуць „зламі нагу“, расейскія -- „ни пуха ни пера“, а чаго зычыць беларускім студэнтам? https://www.svaboda.org/a/29276202.html https://www.svaboda.org/a/29276202.html Wed, 06 Jun 2018 20:51:00 +0300 Вінцук Вячорка Польскія студэнты кажуць „зламі нагу“, расейскія -- „ни пуха ни пера“, а чаго зычыць беларускім студэнтам? 00:09:53 зычэньні, пажаданьні, зычыць, жадаць, будзь здароў, студэнцкі жаргон, ни пуха ни пера, каб цябе цяміла, лавіць халяву, złam nogę full Беларускі правапіс служыў інструмэнтам палітычных рэпрэсіяў у 30-я гады. Той досьвед творча разьвілі новыя ўлады. Але ў 1998 годзе „Наша ніва” адсудзіла права на тарашкевіцу. Успамінае Вінцук Вячорка https://www.svaboda.org/a/29257223.html https://www.svaboda.org/a/29257223.html Tue, 29 May 2018 15:43:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускі правапіс служыў інструмэнтам палітычных рэпрэсіяў у 30-я гады. Той досьвед творча разьвілі новыя ўлады. Але ў 1998 годзе „Наша ніва” адсудзіла права на тарашкевіцу. Успамінае Вінцук Вячорка 00:07:03 правапіс, тарашкевіца, наркамаўка, Сяргей Дубавец, Віктар Чэкман, Аркадзь Жураўскі, Леанід Лыч, „Наша ніва“, Генадзь Цыхун full На чыгунцы беларуская мова жыве, але яна можа быць больш беларуская. Чым замяніць «пуць» і «электрычку»? https://www.svaboda.org/a/29243933.html https://www.svaboda.org/a/29243933.html Tue, 22 May 2018 22:04:00 +0300 Вінцук Вячорка На чыгунцы беларуская мова жыве, але яна можа быць больш беларуская. Чым замяніць «пуць» і «электрычку»? 00:10:11 чыгунка, цягнік, кандрат Крапіва, каляіна, пуць, поезд, паезд, электравік, паравік full Ці чулі нашыя вулічныя суразмоўцы слова «жэстачайшэ»? Рэакцыя на бяскрыўднае пытаньне чамусьці вельмі эмацыйная. І ўсе кажуць, што такога слова не ўжываюць. Цікава таксама, як перакладаюць яго на беларускую. https://www.svaboda.org/a/29225254.html https://www.svaboda.org/a/29225254.html Mon, 14 May 2018 09:37:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці чулі нашыя вулічныя суразмоўцы слова «жэстачайшэ»? Рэакцыя на бяскрыўднае пытаньне чамусьці вельмі эмацыйная. І ўсе кажуць, што такога слова не ўжываюць. Цікава таксама, як перакладаюць яго на беларускую. 00:07:33 жэстачайшэ, жастачайша, жесточайше full Ці ведаюць сустрэтыя на вуліцы менчукі абедзьве назвы пятага месяца году? Тлумачым, адкуль яны ў беларускай мове, а таксама чаму жаніцца ў маі непажадана, а ў траўні — колькі заўгодна. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам https://www.svaboda.org/a/29208548.html https://www.svaboda.org/a/29208548.html Fri, 04 May 2018 13:12:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці ведаюць сустрэтыя на вуліцы менчукі абедзьве назвы пятага месяца году? Тлумачым, адкуль яны ў беларускай мове, а таксама чаму жаніцца ў маі непажадана, а ў траўні — колькі заўгодна. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам 00:09:27 травень, май, маяться, умаіць full Усіх школьнікаў вучаць беларускай мове як прадмету. Напрыклад, разьбіраць сказы. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць. Ня тыя праграмы ці бракуе гадзінаў? https://www.svaboda.org/a/29196100.html https://www.svaboda.org/a/29196100.html Fri, 27 Apr 2018 15:48:00 +0300 Вінцук Вячорка Усіх школьнікаў вучаць беларускай мове як прадмету. Напрыклад, разьбіраць сказы. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць. Ня тыя праграмы ці бракуе гадзінаў? 00:06:45 адукацыя, русыфікацыя, расейская мова, Беларускі гуманітарны ліцэй full У слоўніку Насовіча (1870 г.) суботнік — гэта вялікае пакараньне. Але ці лічаць яго пакараньнем сучасныя менчукі? А ці яны ведаюць пра беларускую традыцыю талакі? https://www.svaboda.org/a/29180537.html https://www.svaboda.org/a/29180537.html Sat, 21 Apr 2018 09:36:00 +0300 Вінцук Вячорка У слоўніку Насовіча (1870 г.) суботнік — гэта вялікае пакараньне. Але ці лічаць яго пакараньнем сучасныя менчукі? А ці яны ведаюць пра беларускую традыцыю талакі? 00:10:25 ленін, пакараньне, талака, суботнік, добраахвотна-прымусовы full Якая сёньня дата? Адкуль паходзіць назва „красавік“? Нечаканыя і часам сьмешныя думкі мінакоў пра беларускія назвы месяцаў. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29158484.html https://www.svaboda.org/a/29158484.html Wed, 11 Apr 2018 10:04:00 +0300 Вінцук Вячорка Якая сёньня дата? Адкуль паходзіць назва „красавік“? Нечаканыя і часам сьмешныя думкі мінакоў пра беларускія назвы месяцаў. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:10:51 краскі, красавік, сакавік, назвы месяцаў, красавіца full Сёлета нямала 100-гадовых юбілеяў. Адным зь першых рашэньняў Ураду БНР стала пастанова пра дзяржаўнасьць беларускае мовы. А хваля стварэньня беларускіх школаў засьведчыла: вяртаньня роднае мовы хацелі самыя беларусы. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29142329.html https://www.svaboda.org/a/29142329.html Tue, 03 Apr 2018 16:28:00 +0300 Вінцук Вячорка Сёлета нямала 100-гадовых юбілеяў. Адным зь першых рашэньняў Ураду БНР стала пастанова пра дзяржаўнасьць беларускае мовы. А хваля стварэньня беларускіх школаў засьведчыла: вяртаньня роднае мовы хацелі самыя беларусы. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:40 дзяржаўная мова, дзяржаўнасьць беларускай мовы full Вялікдзень па-беларуску: пірог — паска і бабка. Яйкі — крашанкі й маляванкі. Ускрос (уваскрос), а не ўваскрэс. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29135986.html https://www.svaboda.org/a/29135986.html Fri, 30 Mar 2018 19:21:00 +0300 Вінцук Вячорка Вялікдзень па-беларуску: пірог — паска і бабка. Яйкі — крашанкі й маляванкі. Ускрос (уваскрос), а не ўваскрэс. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:09:03 вялікдзень, пасха, бабка, паска, маляванкі, пісанкі, уваскрос, ускрос full Прэм’ер-міністар БНР, хоць ня мовазнаўца, напісаў беларускую граматыку лацінкаю раней за Тарашкевіча. Рабіў, што было патрэбна. У нашым рэгіёне сьвету дзяржава немагчымая бяз нацыі, а нацыя — бяз мовы https://www.svaboda.org/a/29115212.html https://www.svaboda.org/a/29115212.html Thu, 22 Mar 2018 15:41:00 +0300 Вінцук Вячорка Прэм’ер-міністар БНР, хоць ня мовазнаўца, напісаў беларускую граматыку лацінкаю раней за Тарашкевіча. Рабіў, што было патрэбна. У нашым рэгіёне сьвету дзяржава немагчымая бяз нацыі, а нацыя — бяз мовы 00:06:41 бнр, правапіс, тарашкевіца, Антон Луцкевіч full Першая назва сьвята 25 Сакавіка — Дзень абвешчаньня дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі. Дзень Волі — пазьнейшая мэтафара. Яна не павінна засланяць першаснага значэньня таго дня. Пра гэта і пра мову айцоў-заснавальнікаў БНР — па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29101349.html https://www.svaboda.org/a/29101349.html Thu, 15 Mar 2018 15:36:00 +0300 Вінцук Вячорка Першая назва сьвята 25 Сакавіка — Дзень абвешчаньня дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі. Дзень Волі — пазьнейшая мэтафара. Яна не павінна засланяць першаснага значэньня таго дня. Пра гэта і пра мову айцоў-заснавальнікаў БНР — па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:10:49 бнр, дзень волі, 25 сакавіка, дзень Незалежнасьці, дзень рэспублікі, 9 сакавіка full Не дырэктар падпісала загад, а дырэктарка. Бальшыня назваў прафэсіяў і заняткаў у беларускай мове мае і рэгулярныя формы жаночага роду, адпаведна змагаркам за фэмінізацыю мовы менш клопату. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29082762.html https://www.svaboda.org/a/29082762.html Tue, 06 Mar 2018 15:58:00 +0300 Вінцук Вячорка Не дырэктар падпісала загад, а дырэктарка. Бальшыня назваў прафэсіяў і заняткаў у беларускай мове мае і рэгулярныя формы жаночага роду, адпаведна змагаркам за фэмінізацыю мовы менш клопату. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:30 full „Таўкач“ — гэта прафэсар? А мо пісьменьнік? Менчукі на вуліцы выказваюць вэрсіі. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29072699.html https://www.svaboda.org/a/29072699.html Fri, 02 Mar 2018 13:02:00 +0300 Вінцук Вячорка „Таўкач“ — гэта прафэсар? А мо пісьменьнік? Менчукі на вуліцы выказваюць вэрсіі. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:25 таўкач, таўкаччо full Саветызмы ў беларускай мове найперш заўважаюць, калі яны больш ідэалягізаваныя. Але сярод іх поўна проста канцылярызмаў расейскага паходжаньня. Асабліва ж недарэчнае слова „мерапрыемства“. https://www.svaboda.org/a/29063098.html https://www.svaboda.org/a/29063098.html Mon, 26 Feb 2018 12:46:00 +0300 Вінцук Вячорка Саветызмы ў беларускай мове найперш заўважаюць, калі яны больш ідэалягізаваныя. Але сярод іх поўна проста канцылярызмаў расейскага паходжаньня. Асабліва ж недарэчнае слова „мерапрыемства“. 00:11:22 сьвята, захад, імпрэза, падзея, мерапрыемства, рабіць захады full Сяргей Міхалок рэклямуе кампанію „Белавія“ беларускім вершам. Але ці чуюць і бачаць беларускую мову пасажыры? Мова пра мову зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/29037062.html https://www.svaboda.org/a/29037062.html Tue, 13 Feb 2018 13:19:00 +0300 Вінцук Вячорка Сяргей Міхалок рэклямуе кампанію „Белавія“ беларускім вершам. Але ці чуюць і бачаць беларускую мову пасажыры? Мова пра мову зь Вінцуком Вячоркам. 00:15:39 full