https://www.svaboda.org/z/16621 Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа - міжнародная мэдыйная арганізацыя, якая перадае навіны і інфармацыю для краінаў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Каўказу, Сярэдняй Азіі, Расеі, Блізкага Ўсходу і Балканаў. Радыё Свабода / Радыё Свабодная Эўропа - міжнародная мэдыйная арганізацыя, якая перадае навіны і інфармацыю для краінаў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Каўказу, Сярэдняй Азіі, Расеі, Блізкага Ўсходу і Балканаў. false be Copyright 2013 - Радыё Свабода, RFE/RL, Inc. 60 Sun, 15 Nov 2026 16:37:16 +0300 Радыё Свабода Радыё Свабода svaboda.org radiosvaboda@gmail.com Чаму Прыгожын пагадзіўся на пасярэдніцтва Лукашэнкі? Што будуць рабіць у Беларусі «вагнэраўцы»? Якімі будуць наступствы мяцяжу Прыгожына для расейскай палітыкі? Ці аказаўся Лукашэнка выгадаатрымальнікам гэтай сытуацыі? На гэтыя пытаньні Юрыя Дракахруста на канале Свабода Premium адказвае дырэктар дасьледчых праграмаў Усходняга суседзтва і Расеі ў Фінскім інстытуце міжнародных дачыненьняў Аркадзь Мошэс. https://www.svaboda.org/a/32487349.html https://www.svaboda.org/a/32487349.html Mon, 03 Jul 2023 16:56:14 +0300 Радыё Свабода Чаму Прыгожын пагадзіўся на пасярэдніцтва Лукашэнкі? Што будуць рабіць у Беларусі «вагнэраўцы»? Якімі будуць наступствы мяцяжу Прыгожына для расейскай палітыкі? Ці аказаўся Лукашэнка выгадаатрымальнікам гэтай сытуацыі? На гэтыя пытаньні Юрыя Дракахруста на канале Свабода Premium адказвае дырэктар дасьледчых праграмаў Усходняга суседзтва і Расеі ў Фінскім інстытуце міжнародных дачыненьняў Аркадзь Мошэс. 00:25:11 Палітык і грамадзкі дзяяч Зьміцер Дашкевіч патлумачыў Свабодзе, чаму заклікаў усіх неабыякавых людзей стаць у Ланцуг пакаяньня 21 жніўня. https://www.svaboda.org/a/30796009.html https://www.svaboda.org/a/30796009.html Fri, 21 Aug 2020 18:10:00 +0300 Ганна Соўсь Палітык і грамадзкі дзяяч Зьміцер Дашкевіч патлумачыў Свабодзе, чаму заклікаў усіх неабыякавых людзей стаць у Ланцуг пакаяньня 21 жніўня. 00:04:53 Акторка і сьпявачка Наста Шпакоўская (NAKA) патлумачыла Свабодзе, чаму напісала заяву аб звальненьні з Нацыянальнага драматычнага тэатра імя Горкага, у якім адпрацавала 16 гадоў. https://www.svaboda.org/a/30795979.html https://www.svaboda.org/a/30795979.html Fri, 21 Aug 2020 17:50:00 +0300 Ганна Соўсь Акторка і сьпявачка Наста Шпакоўская (NAKA) патлумачыла Свабодзе, чаму напісала заяву аб звальненьні з Нацыянальнага драматычнага тэатра імя Горкага, у якім адпрацавала 16 гадоў. 00:04:27 Cябра Каардынацыйнай рады рэжысэр і драматург Андрэй Курэйчык лічыць абсурднымі абвінавачваньне ў «захопе ўлады», паводле якога была заведзеная крымінальная справа ў дачыненьні да рады. https://www.svaboda.org/a/30795898.html https://www.svaboda.org/a/30795898.html Fri, 21 Aug 2020 16:52:00 +0300 Ганна Соўсь Cябра Каардынацыйнай рады рэжысэр і драматург Андрэй Курэйчык лічыць абсурднымі абвінавачваньне ў «захопе ўлады», паводле якога была заведзеная крымінальная справа ў дачыненьні да рады. 00:04:49 Дыплямат Валер Кавалеўскі, які ў свой час працаваў у амбасадзе Беларусі ў ЗША, пасьля выбараў 2010 году зьехаў у ЗША з палітычных прычынаў, цяпер працуе там у міжнароднай арганізацыі. І інтэрвію Свабодзе Валер аналізуе рэакцыю сьвету на падзеі ў Беларусі. https://www.svaboda.org/a/30795887.html https://www.svaboda.org/a/30795887.html Fri, 21 Aug 2020 16:46:00 +0300 Ганна Соўсь Дыплямат Валер Кавалеўскі, які ў свой час працаваў у амбасадзе Беларусі ў ЗША, пасьля выбараў 2010 году зьехаў у ЗША з палітычных прычынаў, цяпер працуе там у міжнароднай арганізацыі. І інтэрвію Свабодзе Валер аналізуе рэакцыю сьвету на падзеі ў Беларусі. 00:11:50 Тэлевядучая Кацярына Пытлева, якая звольнілася на знак пратэсту напярэдадні выбараў, расказвае пра ўдзельнікаў штодзённых акцый пратэсту ля БТ, мультымэдыйную онлайн-плятформу, якую ствараюць былыя супрацоўнікі дзяржаўных СМІ і пра атрыманыя пагрозы. https://www.svaboda.org/a/30795881.html https://www.svaboda.org/a/30795881.html Fri, 21 Aug 2020 16:35:00 +0300 Ганна Соўсь Тэлевядучая Кацярына Пытлева, якая звольнілася на знак пратэсту напярэдадні выбараў, расказвае пра ўдзельнікаў штодзённых акцый пратэсту ля БТ, мультымэдыйную онлайн-плятформу, якую ствараюць былыя супрацоўнікі дзяржаўных СМІ і пра атрыманыя пагрозы. 00:11:53 Выгуляць і прагуляць, брамнік і нападнік, кутні і карны — беларускія спартовыя словы. https://www.svaboda.org/a/30765743.html https://www.svaboda.org/a/30765743.html Tue, 04 Aug 2020 14:59:00 +0300 Вінцук Вячорка Выгуляць і прагуляць, брамнік і нападнік, кутні і карны — беларускія спартовыя словы. 00:06:48 Беларускі «капец» — слова шматзначнае, часам высокага стылю. Беларусы занесьлі яго і ў Расею, дзе яно стала жарганізмам. А ці ведаюць сучасныя гараджане слова «гамон»? https://www.svaboda.org/a/30739193.html https://www.svaboda.org/a/30739193.html Tue, 21 Jul 2020 13:02:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускі «капец» — слова шматзначнае, часам высокага стылю. Беларусы занесьлі яго і ў Расею, дзе яно стала жарганізмам. А ці ведаюць сучасныя гараджане слова «гамон»? 00:20:41 капец, гамон „Добры дзень!“, „Вітаю!“ — самыя пашыраныя і нэўтральныя формулы вітаньня. А ці слушна па-беларуску вітацца „Добрай раніцы“, „Дабранак“, „Прывітаньне“? https://www.svaboda.org/a/dobraj-ranicy/30733068.html https://www.svaboda.org/a/dobraj-ranicy/30733068.html Fri, 17 Jul 2020 11:30:00 +0300 Вінцук Вячорка „Добры дзень!“, „Вітаю!“ — самыя пашыраныя і нэўтральныя формулы вітаньня. А ці слушна па-беларуску вітацца „Добрай раніцы“, „Дабранак“, „Прывітаньне“? 00:06:33 прывітаньні, моўны этыкет, добрай раніцы Бо „ў Крэве” – гэта „дзе“, а „ў Крэва” – „куды“. Гэтаксама — „Закон Рэспублікі Беларусі“. Свае ж словы, не чужаземныя. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. https://www.svaboda.org/a/sklaniajma-taponimy/30724239.html https://www.svaboda.org/a/sklaniajma-taponimy/30724239.html Mon, 13 Jul 2020 20:23:00 +0300 Вінцук Вячорка Бо „ў Крэве” – гэта „дзе“, а „ў Крэва” – „куды“. Гэтаксама — „Закон Рэспублікі Беларусі“. Свае ж словы, не чужаземныя. Па-беларуску зь Вінцуком Вячоркам. 00:06:50 тапонімы, канцылярыт, скланеньне тапонімаў Продкі прыстасоўвалі кірыліцу да нашае мовы: стварылі некалькі літараў і сучаснае аблічча гэтага альфабэту. Бо сапраўдны аўтар «Пятроўскай» рэформы азбукі — беларус Капіевіч. https://www.svaboda.org/a/30702040.html https://www.svaboda.org/a/30702040.html Thu, 02 Jul 2020 10:53:00 +0300 Вінцук Вячорка Продкі прыстасоўвалі кірыліцу да нашае мовы: стварылі некалькі літараў і сучаснае аблічча гэтага альфабэту. Бо сапраўдны аўтар «Пятроўскай» рэформы азбукі — беларус Капіевіч. 00:06:40 Як правільна — «Каваль мае хату» ці «Ў каваля ёсьць хата»? У двух выразах крыецца рознае стаўленьне да прыватнай уласнасьці. Апошні варыянт — з расейскае мовы. https://www.svaboda.org/a/30689930.html https://www.svaboda.org/a/30689930.html Thu, 25 Jun 2020 12:35:00 +0300 Вінцук Вячорка Як правільна — «Каваль мае хату» ці «Ў каваля ёсьць хата»? У двух выразах крыецца рознае стаўленьне да прыватнай уласнасьці. Апошні варыянт — з расейскае мовы. 00:07:00 Пра бел-чырвона-белы сьцяг над Крымам ды беларускія тапонімы на каталёнскай мапе сьвету XIV стагодзьдзя. https://www.svaboda.org/a/30675724.html https://www.svaboda.org/a/30675724.html Wed, 17 Jun 2020 14:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Пра бел-чырвона-белы сьцяг над Крымам ды беларускія тапонімы на каталёнскай мапе сьвету XIV стагодзьдзя. 00:12:05 Atles català У беларускіх шапавалаў і старцаў былі таемныя мовы. А ў крымінальным арго Расеі мноства беларусізмаў — хата, куток, канаць, мастак, халява і малява. Адкуль яны там? https://www.svaboda.org/a/30660813.html https://www.svaboda.org/a/30660813.html Tue, 09 Jun 2020 12:19:00 +0300 Вінцук Вячорка У беларускіх шапавалаў і старцаў былі таемныя мовы. А ў крымінальным арго Расеі мноства беларусізмаў — хата, куток, канаць, мастак, халява і малява. Адкуль яны там? 00:13:33 Выраз «Будзь мужыком» па-беларуску азначае зусім ня тое, што ў расейскіх фільмах і крымінальным жаргоне. Лепш яго не ўжываць. Гістарычна беларусы — і сяляне, і шляхта, і мяшчане. https://www.svaboda.org/a/30648433.html https://www.svaboda.org/a/30648433.html Tue, 02 Jun 2020 15:07:00 +0300 Вінцук Вячорка Выраз «Будзь мужыком» па-беларуску азначае зусім ня тое, што ў расейскіх фільмах і крымінальным жаргоне. Лепш яго не ўжываць. Гістарычна беларусы — і сяляне, і шляхта, і мяшчане. 00:06:50 мужык, мужик, стылістыка У нашых прозьвішчах пад уплывам польскай мовы мянялі націск — з Калавýра рабіўся Калáур, з Таўкачá — Толкач. Расейскі стандарт з Машэры зрабіў Машэрава, Лáпу і Кýксу перапісалі на нескланяльных Лапо і Куксо. https://www.svaboda.org/a/30634939.html https://www.svaboda.org/a/30634939.html Tue, 26 May 2020 15:18:00 +0300 Вінцук Вячорка У нашых прозьвішчах пад уплывам польскай мовы мянялі націск — з Калавýра рабіўся Калáур, з Таўкачá — Толкач. Расейскі стандарт з Машэры зрабіў Машэрава, Лáпу і Кýксу перапісалі на нескланяльных Лапо і Куксо. 00:13:22 прозьвішчы А каторы палец завецца пярсьцяк? А вышнік — якая фігура ў шахах? Пра свойскія назвы пальцаў і зубоў, шахматаў і картаў. https://www.svaboda.org/a/30620869.html https://www.svaboda.org/a/30620869.html Tue, 19 May 2020 16:11:00 +0300 Вінцук Вячорка А каторы палец завецца пярсьцяк? А вышнік — якая фігура ў шахах? Пра свойскія назвы пальцаў і зубоў, шахматаў і картаў. 00:06:49 тэрміналёгія, зубы, шахматы, Замкнёныя лексычныя групы, шахі, пальцы Жывая беларуская мова «разбаўляе» галоснымі гукамі канцавыя зьбегі зычных — дзеля зручнасьці вымаўленьня ды мілагучнасьці. І ў агульных словах (дзёран, горан, літар, мэтар), і ў імёнах ды назвах (Аляксандар, Зьміцер, Клецак). https://www.svaboda.org/a/30605799.html https://www.svaboda.org/a/30605799.html Mon, 11 May 2020 15:49:00 +0300 Вінцук Вячорка Жывая беларуская мова «разбаўляе» галоснымі гукамі канцавыя зьбегі зычных — дзеля зручнасьці вымаўленьня ды мілагучнасьці. І ў агульных словах (дзёран, горан, літар, мэтар), і ў імёнах ды назвах (Аляксандар, Зьміцер, Клецак). 00:06:34 вымаўленьне, мілагучнасьць, артаэпія, арфаэпія, устаўныя галосныя Бяскрыўдны канчатак роднага склону ў 1933 годзе стаў інструмэнтам палітычнай вайны, сапраўднай, з ахвярамі. https://www.svaboda.org/a/30599423.html https://www.svaboda.org/a/30599423.html Thu, 07 May 2020 17:45:00 +0300 Вінцук Вячорка Бяскрыўдны канчатак роднага склону ў 1933 годзе стаў інструмэнтам палітычнай вайны, сапраўднай, з ахвярамі. 00:07:28 русыфікацыя, родны склон, рэформа 1933 году Беларускія варыянты традыцыйных імёнаў — бяз грэцка-рымскіх канчаткаў: Зьміцер, Валер, Васіль, Генадзь. І ў сямейных формах аснова мяккая: Яня, Стась, Уладзь. https://www.svaboda.org/a/30585266.html https://www.svaboda.org/a/30585266.html Thu, 30 Apr 2020 14:13:00 +0300 Вінцук Вячорка Беларускія варыянты традыцыйных імёнаў — бяз грэцка-рымскіх канчаткаў: Зьміцер, Валер, Васіль, Генадзь. І ў сямейных формах аснова мяккая: Яня, Стась, Уладзь. 00:07:09 русыфікацыя, імёны, антрапаніміка, анамастыка Словы прыналежнасьці вылучаюць беларускую мову сярод суседніх. Чым больш такіх словаў на «чый» — займеньнікаў, прыметнікаў — тым цяжэй носьбітаў гэтае мовы зацягнуць у чарговы калгас. https://www.svaboda.org/a/30569478.html https://www.svaboda.org/a/30569478.html Wed, 22 Apr 2020 09:22:00 +0300 Вінцук Вячорка Словы прыналежнасьці вылучаюць беларускую мову сярод суседніх. Чым больш такіх словаў на «чый» — займеньнікаў, прыметнікаў — тым цяжэй носьбітаў гэтае мовы зацягнуць у чарговы калгас. 00:12:45 прыватная ўласнасьць, прыналежнасьць, мова і цывілізацыя, ягоны, ейны, іхны Паўночна-ўсходні край Віцебшчыны цяпер за мяжой. Але там жыве беларуская мова, беларускі фальклёр, а тапонімы, як Лідава гара ў Вяліжы, сьведчаць пра балцкую мінуўшчыну. https://www.svaboda.org/a/30559495.html https://www.svaboda.org/a/30559495.html Thu, 16 Apr 2020 17:56:00 +0300 Вінцук Вячорка Паўночна-ўсходні край Віцебшчыны цяпер за мяжой. Але там жыве беларуская мова, беларускі фальклёр, а тапонімы, як Лідава гара ў Вяліжы, сьведчаць пра балцкую мінуўшчыну. 00:06:39 Крывічы, Віцьбіч, балтызмы, Вяліж Наша мова за некалькі стагодзьдзяў адолела ўплыў царкоўнаславянскага пісьма. Чытайма старыя тэксты зь беларускім вымаўленьнем. https://www.svaboda.org/a/30523760.html https://www.svaboda.org/a/30523760.html Wed, 01 Apr 2020 19:54:00 +0300 Вінцук Вячорка Наша мова за некалькі стагодзьдзяў адолела ўплыў царкоўнаславянскага пісьма. Чытайма старыя тэксты зь беларускім вымаўленьнем. 00:06:48 Верш Краўцовага Макара на музыку Ўладзімера Тэрáўскага — ня першы наш гімн, іх гісторыя сягае XIV стагодзьдзя. Але менавіта ён стаў беларускім дзяржаўным і нацыянальным гімнам у эпоху БНР, бо ў яго мове — актыўныя дзеясловы, якія сьведчаць: беларусы бяруць свой лёс у свае рукі. https://www.svaboda.org/a/30506905.html https://www.svaboda.org/a/30506905.html Tue, 24 Mar 2020 19:17:00 +0300 Вінцук Вячорка Верш Краўцовага Макара на музыку Ўладзімера Тэрáўскага — ня першы наш гімн, іх гісторыя сягае XIV стагодзьдзя. Але менавіта ён стаў беларускім дзяржаўным і нацыянальным гімнам у эпоху БНР, бо ў яго мове — актыўныя дзеясловы, якія сьведчаць: беларусы бяруць свой лёс у свае рукі. 00:09:53 гімн, Краўцоў Макар Не кадзіраваць, а кадаваць, не інфіцыраваць, а інфікаваць. Словы на -іраваць у беларускай мове — з 1937 году. https://www.svaboda.org/a/30496819.html https://www.svaboda.org/a/30496819.html Thu, 19 Mar 2020 12:04:00 +0300 Вінцук Вячорка Не кадзіраваць, а кадаваць, не інфіцыраваць, а інфікаваць. Словы на -іраваць у беларускай мове — з 1937 году. 00:06:59 дзеяслоў, русізмы, -іраваць Колькі будзе паўсямадзясят плюс паўпята? Лічым па-беларуску — спатрэбіцца, каб чужак не зразумеў ;-) https://www.svaboda.org/a/30479659.html https://www.svaboda.org/a/30479659.html Tue, 10 Mar 2020 16:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Колькі будзе паўсямадзясят плюс паўпята? Лічым па-беларуску — спатрэбіцца, каб чужак не зразумеў ;-) 00:06:30 Лічэбнікі Ці «Вінцук Вячорка» — псэўданім? Пра кананічныя царкоўна-касьцёльныя і беларускія народныя формы імёнаў. https://www.svaboda.org/a/30466551.html https://www.svaboda.org/a/30466551.html Tue, 03 Mar 2020 16:49:00 +0300 Вінцук Вячорка Ці «Вінцук Вячорка» — псэўданім? Пра кананічныя царкоўна-касьцёльныя і беларускія народныя формы імёнаў. 00:06:47 вінцук, імёны, іменаслоў, кананічныя імёны Недаспадобы мне твае лайкі, — справядліва скажа муж жонцы, бо хто ж любіць, калі лаюцца. Часам інтэрнэт-жаргон па-беларуску гучыць двухсэнсоўна. https://www.svaboda.org/a/30453322.html https://www.svaboda.org/a/30453322.html Tue, 25 Feb 2020 15:31:00 +0300 Вінцук Вячорка Недаспадобы мне твае лайкі, — справядліва скажа муж жонцы, бо хто ж любіць, калі лаюцца. Часам інтэрнэт-жаргон па-беларуску гучыць двухсэнсоўна. 00:06:15 англіцызмы, пурызм, кат, інтэрнэт-жаргон, лайк, лайка, гугель Чытач Алег піша: беларуская мова ня мае будучыні, бо на ёй няма ніводнага тэксту ў галінах матэматыкі, фізыкі, тэхнікі. Вось жа, па-першае, няпраўда. Ёсьць. Па-другое, будучыня мовы залежыць не ад гэтага. https://www.svaboda.org/a/30447890.html https://www.svaboda.org/a/30447890.html Fri, 21 Feb 2020 21:48:00 +0300 Вінцук Вячорка Чытач Алег піша: беларуская мова ня мае будучыні, бо на ёй няма ніводнага тэксту ў галінах матэматыкі, фізыкі, тэхнікі. Вось жа, па-першае, няпраўда. Ёсьць. Па-другое, будучыня мовы залежыць не ад гэтага. 00:06:57 Пра беларускае моўнае багацьце. Ня кожнага любімага кахаюць, ня ўсё вядомае знаюць. Асьцерагаймася электронных перакладнікаў з расейскай! «Ведаць» і «знаць», «сьвет» і «мір» у беларускай мове абазначаюць рознае. https://www.svaboda.org/a/30430406.html https://www.svaboda.org/a/30430406.html Wed, 12 Feb 2020 13:40:00 +0300 Вінцук Вячорка Пра беларускае моўнае багацьце. Ня кожнага любімага кахаюць, ня ўсё вядомае знаюць. Асьцерагаймася электронных перакладнікаў з расейскай! «Ведаць» і «знаць», «сьвет» і «мір» у беларускай мове абазначаюць рознае. 00:09:25 У старой Беларусі, як ува ўсёй Эўропе, лацінская была мовай асьветы і кнігі. Мноства словаў — мэта і камэта, вэлюм і плян — прыйшло ў беларускую наўпрост з лаціны. Таму яны і гучаць блізка да арыгіналу. https://www.svaboda.org/a/30426783.html https://www.svaboda.org/a/30426783.html Mon, 10 Feb 2020 17:06:00 +0300 Вінцук Вячорка У старой Беларусі, як ува ўсёй Эўропе, лацінская была мовай асьветы і кнігі. Мноства словаў — мэта і камэта, вэлюм і плян — прыйшло ў беларускую наўпрост з лаціны. Таму яны і гучаць блізка да арыгіналу. 00:06:43 Назвы нашых вуліц уплываюць на нашу сьвядомасьць і падсьвядомасьць. Беларускай урбананіміі патрэбная ня толькі дэсаветызацыя, але і дэкалянізацыя. Адзіны горад Беларусі, у якім пасьпелі ўпарадкаваць тапанімічную гаспадарку, — Маладэчна. Там няма вуліцы Леніна, затое ёсьць Вялікі Гасьцінец. https://www.svaboda.org/a/30395145.html https://www.svaboda.org/a/30395145.html Fri, 24 Jan 2020 16:01:00 +0300 Вінцук Вячорка Назвы нашых вуліц уплываюць на нашу сьвядомасьць і падсьвядомасьць. Беларускай урбананіміі патрэбная ня толькі дэсаветызацыя, але і дэкалянізацыя. Адзіны горад Беларусі, у якім пасьпелі ўпарадкаваць тапанімічную гаспадарку, — Маладэчна. Там няма вуліцы Леніна, затое ёсьць Вялікі Гасьцінец. 00:13:02 Многія нашыя назвы месяцаў унікальныя. Калі і адкуль яны пайшлі? А ці памятаем, як правільна пісаць дату? А як назваць чатыры запар гады бязь іх нумароў? https://www.svaboda.org/a/30380709.html https://www.svaboda.org/a/30380709.html Thu, 16 Jan 2020 14:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Многія нашыя назвы месяцаў унікальныя. Калі і адкуль яны пайшлі? А ці памятаем, як правільна пісаць дату? А як назваць чатыры запар гады бязь іх нумароў? 00:06:06 травень, Летась, сёлета, налета А як па-беларуску адкажам на гэтае пытаньне, асабліва калі ня роўная гадзіна (напрыклад, 9:00), а яе палова (8:30) або чвэрць (8:15)? https://www.svaboda.org/a/30335537.html https://www.svaboda.org/a/30335537.html Fri, 20 Dec 2019 11:16:00 +0300 Вінцук Вячорка А як па-беларуску адкажам на гэтае пытаньне, асабліва калі ня роўная гадзіна (напрыклад, 9:00), а яе палова (8:30) або чвэрць (8:15)? 00:06:49 гадзіна, час, палова, чвэрць, квадранец, what time is it, колькі часу Ня трэба ўжываць абрэвіятуры накшталт «дзяржмяжа» і «юрасобы» — гэта савецка-расейская словаўтваральная мадэль. Але хораша і правільна будзе сказаць «Мо ня трэ больш падліваць». https://www.svaboda.org/a/30318656.html https://www.svaboda.org/a/30318656.html Tue, 10 Dec 2019 22:34:00 +0300 Вінцук Вячорка Ня трэба ўжываць абрэвіятуры накшталт «дзяржмяжа» і «юрасобы» — гэта савецка-расейская словаўтваральная мадэль. Але хораша і правільна будзе сказаць «Мо ня трэ больш падліваць». 00:11:57 смс, скароты, саветызмы, абрэвіятуры Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль ужываюць беларускія словы як абрáзы: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна «страціць сьвядомасьць»? https://www.svaboda.org/a/30315480.html https://www.svaboda.org/a/30315480.html Mon, 09 Dec 2019 12:46:00 +0300 Вінцук Вячорка Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль ужываюць беларускія словы як абрáзы: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна «страціць сьвядомасьць»? 00:06:58 «Лазня», книжный магазин «Кнігарня», «Покупай на „Куфаре“». Гэта пашырэньне беларускае мовы ці зьвядзеньне яе да ролі дэкарацыі? https://www.svaboda.org/a/30271384.html https://www.svaboda.org/a/30271384.html Thu, 14 Nov 2019 16:07:00 +0300 Вінцук Вячорка «Лазня», книжный магазин «Кнігарня», «Покупай на „Куфаре“». Гэта пашырэньне беларускае мовы ці зьвядзеньне яе да ролі дэкарацыі? 00:06:43 У Расеі ёсьць і сувораўскі выраз «отцы-командиры», і сучасная мянушка «батяня-комбат». І вечны, любімы сваімі дзецьмі-падданымі «царь-батюшка». А ў Беларусі «бацькам» ніколі не называлі ані манарха, ані вайскавода. Гэта выключна сямейнае слова. https://www.svaboda.org/a/30266228.html https://www.svaboda.org/a/30266228.html Tue, 12 Nov 2019 15:12:00 +0300 Вінцук Вячорка У Расеі ёсьць і сувораўскі выраз «отцы-командиры», і сучасная мянушка «батяня-комбат». І вечны, любімы сваімі дзецьмі-падданымі «царь-батюшка». А ў Беларусі «бацькам» ніколі не называлі ані манарха, ані вайскавода. Гэта выключна сямейнае слова. 00:07:22 булак-балаховіч, бацька, батька, батяня, Кандраценка, Кондратенко Гісторыя годнай, але прызабытай у Беларусі ініцыятывы ПЭН-Клюбаў сьвету — Усеагульнай дэклярацыю моўных правоў. Калі яе ўхваліць ААН, права на родную мову прыраўняецца да іншых фундамэнтальных правоў. https://www.svaboda.org/a/30242271.html https://www.svaboda.org/a/30242271.html Tue, 29 Oct 2019 15:21:00 +0300 Вінцук Вячорка Гісторыя годнай, але прызабытай у Беларусі ініцыятывы ПЭН-Клюбаў сьвету — Усеагульнай дэклярацыю моўных правоў. Калі яе ўхваліць ААН, права на родную мову прыраўняецца да іншых фундамэнтальных правоў. 00:13:36 пэн, Дэклярацыя моўных правоў Старажытнае і нават містычнае беларускае слова «хапун» менчукі на вуліцы тлумачаць па-рознаму. І лічаць «хапун» і «ссабойку» расейскімі словамі, хоць расейцы іх ня ведаюць. https://www.svaboda.org/a/30234545.html https://www.svaboda.org/a/30234545.html Thu, 24 Oct 2019 18:02:00 +0300 Вінцук Вячорка Старажытнае і нават містычнае беларускае слова «хапун» менчукі на вуліцы тлумачаць па-рознаму. І лічаць «хапун» і «ссабойку» расейскімі словамі, хоць расейцы іх ня ведаюць. 00:10:08 хапун, Vox populi, ссабойка, тормозок, забутовка Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль словам «сьвядомыя» лаюцца: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна па-беларуску сказаць «страціць сьвядомасьць»? https://www.svaboda.org/a/30219326.html https://www.svaboda.org/a/30219326.html Wed, 16 Oct 2019 12:03:00 +0300 Вінцук Вячорка Інтэрнэт-тролі ды самы галоўны троль словам «сьвядомыя» лаюцца: «Эти свядомые змагары только плявузгают». А ці кепска быць «сьвядомым»? І ці можна па-беларуску сказаць «страціць сьвядомасьць»? 00:06:58 змагар, сьвядомы, беларусізмы, hate speech, мова нянавісьці Усе ў нас ведаюць, што такое шуфляда. Падчас Інфлянцкай вайны беларусы шуфлядамі нават ваявалі супраць расейцаў. Бо ў тых і слова такога няма. Вулічнае апытаньне https://www.svaboda.org/a/30215418.html https://www.svaboda.org/a/30215418.html Mon, 14 Oct 2019 10:33:00 +0300 Вінцук Вячорка Усе ў нас ведаюць, што такое шуфляда. Падчас Інфлянцкай вайны беларусы шуфлядамі нават ваявалі супраць расейцаў. Бо ў тых і слова такога няма. Вулічнае апытаньне 00:06:23 Vox populi, шуфляда, беларусізмы, шуфлядка, беларуская мова ў горадзе Актуальна ў сувязі зь перапісам насельніцтва. Што значыць для беларуса выраз „матчына мова“? Ці гэта сынонім „роднай мовы“? А як яго перакласьці на расейскую? Адказваюць менчукі https://www.svaboda.org/a/30193800.html https://www.svaboda.org/a/30193800.html Tue, 01 Oct 2019 20:26:00 +0300 Вінцук Вячорка Актуальна ў сувязі зь перапісам насельніцтва. Што значыць для беларуса выраз „матчына мова“? Ці гэта сынонім „роднай мовы“? А як яго перакласьці на расейскую? Адказваюць менчукі 00:06:17 перапіс, родная мова Ці пагражае сувэрэнітэту Беларусі праграма паглыбленьня інтэграцыі Беларусі і Расеі? Ці здолее Беларусь сабатаваць выкананьне інтэграцыйных пагадненьняў? Па гэтых тэмах у праскім акцэнце спрачаюцца эканаміст Зьміцер Крук і палітычны аналітык Арцём Шрайбман. Мадэруе гутарку Юры Дракахруст. https://www.svaboda.org/a/30185376.html https://www.svaboda.org/a/30185376.html Thu, 26 Sep 2019 17:03:00 +0300 Радыё Свабода Ці пагражае сувэрэнітэту Беларусі праграма паглыбленьня інтэграцыі Беларусі і Расеі? Ці здолее Беларусь сабатаваць выкананьне інтэграцыйных пагадненьняў? Па гэтых тэмах у праскім акцэнце спрачаюцца эканаміст Зьміцер Крук і палітычны аналітык Арцём Шрайбман. Мадэруе гутарку Юры Дракахруст. 00:31:47 Менчукі на вуліцы ўспамінаюць толькі адно беларускае слова — «прабачце». А мы ж маем цэлую іх палітру, на кожную сытуацыю свой выраз... Разьбіраемся, як і калі па-беларуску правільна павініцца. https://www.svaboda.org/a/30185128.html https://www.svaboda.org/a/30185128.html Thu, 26 Sep 2019 14:51:00 +0300 Вінцук Вячорка Менчукі на вуліцы ўспамінаюць толькі адно беларускае слова — «прабачце». А мы ж маем цэлую іх палітру, на кожную сытуацыю свой выраз... Разьбіраемся, як і калі па-беларуску правільна павініцца. 00:09:23 прабачэньне, прабач, прабачце, выбачай, даруй, даруйце, перапрашаю, выбачайце, sorry, pardon Для сяго-таго Вільня з Коласавай паэмы «Новая зямля» і Вільнюс, куды езьдзяць у краму, — розныя гарады. Варта ведаць старыя беларускія назвы навакольных местаў: Трокі і Меднікі, Гайнаўка і Гарадок (дзе Басовішча), Вяліж і Дзьвінск. https://www.svaboda.org/a/30170977.html https://www.svaboda.org/a/30170977.html Wed, 18 Sep 2019 13:18:00 +0300 Вінцук Вячорка Для сяго-таго Вільня з Коласавай паэмы «Новая зямля» і Вільнюс, куды езьдзяць у краму, — розныя гарады. Варта ведаць старыя беларускія назвы навакольных местаў: Трокі і Меднікі, Гайнаўка і Гарадок (дзе Басовішча), Вяліж і Дзьвінск. 00:06:57 вільня, друскенікі, гайнаўка, беласток, тапонімы, Коўна, саколка, Дзьвінск, Шаўлі, Трокі, Салечнікі, Сьвянцяны, Вяліж, Чарнегаў Спадару Яне, хлопча, сынку, голубе мой — якая гэта форма назоўніка? Вось жа ў некага больш газу, а ў нас больш граматычных склонаў. Пра сёмы склон беларускага назоўніка, які рэпрэсавалі-рэпрэсавалі і недавырэпрэсавалі. https://www.svaboda.org/a/30147868.html https://www.svaboda.org/a/30147868.html Thu, 05 Sep 2019 12:56:00 +0300 Вінцук Вячорка Спадару Яне, хлопча, сынку, голубе мой — якая гэта форма назоўніка? Вось жа ў некага больш газу, а ў нас больш граматычных склонаў. Пра сёмы склон беларускага назоўніка, які рэпрэсавалі-рэпрэсавалі і недавырэпрэсавалі. 00:06:38 клічны склон Фармальна ўсіх школьнікаў 11 гадоў вучаць беларускай мове — напрыклад, маляваць схемы складаназалежных сказаў. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць, пагатоў шкарпэткі ў краме купіць. Мала гадзінаў? Ведаю, дзе іх узяць. https://www.svaboda.org/a/30134752.html https://www.svaboda.org/a/30134752.html Thu, 29 Aug 2019 10:06:00 +0300 Вінцук Вячорка Фармальна ўсіх школьнікаў 11 гадоў вучаць беларускай мове — напрыклад, маляваць схемы складаназалежных сказаў. У выніку былы шкаляр ня ўмее па-беларуску нават падзякаваць, пагатоў шкарпэткі ў краме купіць. Мала гадзінаў? Ведаю, дзе іх узяць. 00:06:44 Украінцы патрабуюць не казаць «на Ўкраіне», бо прыназоўнік «на» пасуе назвам несамастойных рэгіёнаў. У нашых старых клясыкаў знойдзем абедзьве формы. А як правільна? https://www.svaboda.org/a/30095443.html https://www.svaboda.org/a/30095443.html Tue, 06 Aug 2019 17:52:00 +0300 Вінцук Вячорка Украінцы патрабуюць не казаць «на Ўкраіне», бо прыназоўнік «на» пасуе назвам несамастойных рэгіёнаў. У нашых старых клясыкаў знойдзем абедзьве формы. А як правільна? 00:07:13 на Беларусі, у Беларусі, на Украине, в Украине, the Ukraine Назвы грыбоў засвойваюць ня ў школе, не з расейскіх сэрыялаў, а ад дзядоў-бабуляў. Яны жыцьцёва важныя: дапамагаюць не атруціцца. На якой мове называюць грыбы нашыя людзі? Вулічнае апытаньне. https://www.svaboda.org/a/30082867.html https://www.svaboda.org/a/30082867.html Tue, 30 Jul 2019 10:29:00 +0300 Вінцук Вячорка Назвы грыбоў засвойваюць ня ў школе, не з расейскіх сэрыялаў, а ад дзядоў-бабуляў. Яны жыцьцёва важныя: дапамагаюць не атруціцца. На якой мове называюць грыбы нашыя людзі? Вулічнае апытаньне. 00:06:52 грыб, баравік, шчыры грыб, праўдзівы грыб, жабюкі