Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ці будзе ў Польшчы надрукаваны сьпіс былых агентаў камуністычных спэцслужбаў?


Аляксей Дзікавіцкі, Варшава У Польшчы разгарэлася дыскусія ў справе публікацыі поўнага сьпісу былых агентаў камуністычных спэцслужбаў. Праект адпаведнага закону ўнесены на разгляд Сэйму. У польскім грамадзтве, аднак, да гэтай прапановы ставяцца па-рознаму.

Чаму ідэя зрабіць сьпіс агентаў агульнадаступным зьявілася ў Польшчы менавіта цяпер? Справа ў тым, што напярэдадні Люстрацыйны суд абвінаваціў былога ўжо сьпікера польскага парлямэнту Юзэфа Алексы ў тым, што ён схаваў факт супрацоўніцтва са спэцслужбамі ПНР у 1970-х гадох. У выніку, Алексы сышоў у адстаўку. Таксама нядаўна аказалася, што прэсавая сакратарка першага некамуністычнага ўраду Польшчы Малгажата Незабітоўска таксама мае папку ў архівах спэцслужбаў, якая нібыта сьведчыць аб тым, што яна таксама была агенткай.

Гэтыя падзеі ізноў зрабілі актуальным пытаньне: ці ня варта раз і назаўсёды вырашыць гэтую праблему, надрукаваўшы сьпіс. Бо цяпер у Польшчы на супрацоўніцтва ў мінулым са спэцслужбамі правяраюць толькі тых людзей, якія прэтэндуюць на высокія дзяржаўныя пасады.

Прыхільнікі таго, каб распаўсюдзіць сьпіс агентаў (напрыклад, у Чэхіі, гэта ўжо даўно зроблена) кажуць, што толькі такім чынам можна ачысьціць грамадзка-палітычнае жыцьцё ад гэтак званых “былых”. Вось меркаваньне аўтара лідэра кансэрватыўнай партыі Ліга польскіх сем’яў Рамана Гертыха.

(Гертых: ) “Гэты крок быў бы канчатковым закрыцьцём камуністычнай і посткамуністычнай эры. Нарэшце можна было б высьветліць пэўныя справы, якія доўгі час ляжалі ў архівах”.

Прыкладна такога ж меркаваньня прытрымліваецца, сярод іншых, і Лех Валэнса. У сваю чаргу, цэлы шэраг вядомых палітыкаў, грамадзкіх дзеячаў, у тым ліку і былых актывістаў “Салідарнасьці”, лічаць, што публікацыя сьпісу агентаў можа мець непрадказальныя наступствы. Прыкладам, калі высьветліцца, што агенты былі сярод сяброў, сваякоў, суседзяў і гэтак далей.

Як бы ні было, але цяперашні Сэйм наўрад ці ўхваліць такі закон, бо там пераважаюць посткамуністы – перадусім для іх гэта невыгодна. Аднак цалкам магчыма, што яшчэ сёлета законам зоймецца ўжо новы парлямэнт, дзе, напэўна, большасьць будуць складаць правыя.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG