Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Алена Германовіч

Субота 25 люты 2017

Архіў

Алена Германовіч

Алена Германовіч

Мы думалі, што ходзім у паліклінікі і лякарні, лечым свае косткі, вочы, ныркі, сэрцы, суставы, сасуды, адэному прастаты — і ўсё гэта «ціха-ліха». Але не. Ідзі на УКК і дакажы, што твае ўсе хваробы маюць «прыкметы часовай непрацаздольнасьці».

Цар загадаў — халопы лоб разьбілі. Калі я пішу гэтыя радкі, ува многіх гарадах і мястэчках адбываецца працэс кантакту ўлады з народам. Адміністрацыя прэзыдэнта, выканкамы, адміністрацыі раёнаў праводзяць прыёмы «дармаедаў». Гомельскі гарвыканкам, адміністрацыі раёнаў арганізавалі «дадатковы графік прыёму грамадзян па тлумачэньні асноўных нормаў Дэкрэту № 3».

Але і гэтага мала, каб «з цэлым гародам гутарку весьці». Раптам хто працуе, і ня хоча ісьці ў гарвыканкам на прыём. «Тады мы ідзём да вас!», — запэўнілі ідэолягі, і рынуліся на прадпрыемствы і арганізацыі, праводзіць «Адзіны дзень інфармаваньня насельніцтва», які ў лютым праходзіць на тэму тлумачэньня дэкрэту аб «дармаедах».

Нават я магла б быць уключаная ў склад ІПГ, бо яшчэ ў далёкім 1983 годзе навучылася чытаць па паперцы.

Што ж будуць казаць тыя «Інфармацыйна-прапагандысцкія групы» (ІПГ) насельніцтву? Па паперцы, натуральна, а паперкі падрыхтаваныя і выкладзеныя вунь нават на іх сайтах. Нават я магла б быць уключаная ў склад ІПГ, бо яшчэ ў далёкім 1983 годзе навучылася чытаць па паперцы. Але мяне ня возьмуць. Шкада. Мазгі пудрыць я ўмею ня горш за іх.

17 лютага ІПГ завітала на адно буйное прадпрыемства Чыгуначнага раёну Гомелю, каб растлумачыць народу нормы дэкрэту № 3. З паперкай прыехалі, той, што на сайце выкладзена. Перад гэтым на прадпрыемства прыйшла паперка: забясьпечыць яўку народу. Ад такога цэху — 20 чалавек, ад другога — 15, ад трэцяга... таксама 15. Прадстаўнік адміністрацыі раёну, член ІПГ, зачытаў тую паперку пра дэкрэт, якую яму падрыхтавалі ідэолягі, а вусна заклікаў народ не хадзіць ні на якія плошчы, ня слухаць гарлапанаў, ня верыць апазыцыі, бо яна падмане, яна за амэрыканскія грошы працуе, са сваімі праблемамі ісьці да ўлады — і «ўлада працягне вам руку дапамогі».

Улада працягне руку дапамогі. Ад якой і працягнеш ногі.

«Мяне гэта моцна абурыла — пра апазыцыю, і што ўлада нібыта працягне руку дапамогі», — распавядаў мне адзін з прысутных на тым сходзе. А хто ж стварыў тую сытуацыю, калі «за маё жыта мяне ж і пабіта», калі чалавек павінен ісьці па інстанцыях, біць паклоны, зьбіраць даведкі, і даказваць, што ён не асёл? Улада працягне руку дапамогі. Ад якой і працягнеш ногі.

Гэта як бы драпежнага зьвера параніў паляўнічы, а той папоўз бы да свайго крыўдзіцеля з прабітай лапай: «Дапамажы, прашу!». Ці ісьці да рабаўніка і прасіць у яго прабачэньня, што так ён мала здолеў вынесьці з тваёй хаты: «На яшчэ і гэта, ты не заўважыў, там у вазе быў залаты пярсцёнак».

Арганізавалі «гарачыя лініі», «прамыя лініі», «выязныя лініі», прыёмы начальнікамі ўсіх рангаў. Я гляджу на графік прыёмаў — вочы разьбягаюцца. Хочаш — ідзі да галавы раёну, паплач там на жыцьцё, не падабаецца табе ён — да старшыні гарвыканкаму навастры лыжы, а хочаш рангам павышэй — 23 лютага прыедзе нехта аж з Адміністрацыі прэзыдэнта, ідзі яму «занясі свой боль».

Мэханізм той даўно іржавы, але калі моцна стукнуць кувалдай — то яшчэ можа і крутанецца.

Усе прыйшло ў рух, усе закруціліся і замітусіліся, усе пры справе: выканкамы, ідэолягі, ІПГ, якія праводзяць АДІН (Адзіныя дні інфармаваньня насельніцтва). Працаўнікі прадпрыемстваў пры справе — працы мала, цэх ужо падмялі пятнаццаць разоў, дык чаму і не паслухаць тых з адміністрацыі. Мэханізм той даўно іржавы, але калі моцна стукнуць кувалдай — то яшчэ можа і крутанецца, разоў колькі, пакуль ня трэсьне.

Ніхто не адседзіцца, ні ў каго ня будзе «мая хата з краю». Здавалася б — якая мэта мэдыцыны? Лячыць людзей, так? А як жа «рэалізацыя нормаў дэкрэту № 3»? Днямі мне трапіў у рукі цікавы дакумэнт. Міністэрства аховы здароўя разаслала паперку падпарадкаваным арганізацыям. Там гаворыцца, што 21 лістапада ў Міністэрстве па падатках і зборах прайшла нарада, «у час якой зацікаўленыя дзяржаўныя органы дамовіліся аб неабходнасьці зьняцьця сацыяльнай напружанасьці па пытаньнях рэалізацыі Дэкрэту № 3». Між іншым на нарадзе было вырашана не патрабаваць аплаціць збор на «дармаедзтва» у тых, хто не працаваў у 2015 годзе і перанёс «пэўныя захворваньні (траўмы)». Таксама гэта тычыцца жанчын, якія былі пад мэдычным наглядам па цяжарнасьці (родах, пэрыяду пасьля родаў).

Міністэрства аховы здароўя даручала сваім падначаленым структурам: 1) Пры звароце ў мэдычныя арганізацыі грамадзян, якія ня мелі працы ў 2015 годзе забясьпечыць ім выдачу выпіскі з мэдычных дакумэнтаў, якая ўтрымлівае рашэньне урачэбна-кансультацыйнай камісіі (УКК) аб наяўнасьці ў грамадзяніна прыкметаў часовай непрацаздольнасьці (пры вострых захворваньнях, абвастрэньні хранічных захворваньняў, назіраньні цяжарных жанчын).

Мэдычным установам даручана «пры паступленьні запытаў з падатковых органаў забясьпечыць прадстаўленьне інфармацыі аб наяўнасьці ў грамадзян, якія ня мелі працы ў 2015 годзе, прыкметаў часовай непрацаздольнасьці — пры наяўнасьці пісьмовай згоды грамадзян на прадстаўленьне такой інфармацыі».

Уявіце сытуацыю — да ўрачоў і так ня трапіць, а цяпер яны яшчэ будуць праводзіць адмысловыя УКК, на якіх будуць разьбіраць дыягназы канкрэтнага грамадзяніна.

Уявіце сытуацыю — да ўрачоў і так ня трапіць, а цяпер яны яшчэ будуць праводзіць адмысловыя УКК, на якіх будуць разьбіраць дыягназы канкрэтнага грамадзяніна і рабіць высновы — ці пры такім захворваньні меў грамадзянін «прыкметы часовай непрацаздольнасьці», ці ня меў. І гэтыя паперы прадстаўляць у падатковыя органы, якія павінны пісаць у паліклінікі і лякарні запыты на грамадзян — чым і як і калі яны хварэлі! Урачэбная таямніца? Не, ня чулі. «З мэтай захаваньня ўрачэбнай таямніцы дадзеная інфармацыя — толькі зь пісьмовай згоды грамадзяніна», — гаворыцца ў паперцы міністэрства.

У дадатку да паперкі зь Міністэрства аховы здароўя напісана, што наяўнасьць у грамадзяніна прыкметаў часовай непрацаздольнасьці ў дадзены пэрыяд (2015 год) можа вызначацца толькі УКК. Для прыняцьця рашэньня ў дачыненьні канкрэтнага грамадзяніна УКК аналізуе інфармацыю з яго мэдычнай карты, дыягназ, тэрміны і гэтак далей. Рашэньне УКК павінна ўтрымліваць інфармацыю аб наяўнасьці ці адсутнасьці ў грамадзяніна «прыкметаў часовай непрацаздольнасьці». Рашэньне УКК накіроўваецца ў падатковыя органы. «Для мэтаў рэалізацыі нормаў Дэкрэту ўказаньне дыягназаў не патрабуецца», — піша міністэрства. Вось толькі ва ўзоры афармленьня паперкі УКК якраз пазначаны і дыягназы, і дадатковыя захворваньні!

Так, я, грамадзянка Сідарэвіч, даю дазвол, каб паліклініка прадставіла ў падатковую інфармацыю пра тое, што ў мяне ў 2015 годзе былі глісты, вошы, гінекалягічныя захворваньні.

Так, я, грамадзянка Сідарэвіч, даю дазвол, каб паліклініка прадставіла ў падатковую інфармацыю пра тое, што ў мяне ў 2015 годзе былі глісты, вошы, гінекалягічныя захворваньні. Што мне, грамадзянцы Сідарэвіч, балела галава, сэрца, ныркі і вочы, з чым я і зьвярталася да ўрачоў. Яшчэ ў мяне, грамадзянкі Сідарэвіч, балела душа, і я зьвярталася на прыём да адмысловага спэцыяліста — псыхіятра. А УКК будзе вырашаць — усе гэтыя хваробы можна прызнаць «прыкметамі часовай непрацаздольнасьці» ці нельга, пра што і дасьць «заключэньне». Вось толькі якія ёсьць крытэры, пратаколы, нормы — якая хвароба можа пракаціць за «прыкмету часовай непрацаздольнасьці», а якая — не?

«Зьвяртаем увагу, што для мэтаў рэалізацыі Дэкрэту выдача заключэньня УКК дзейным заканадаўствам не прадугледжана», — цікавая фраза, якая зьвярнула і маю ўвагу. Я б дадала, што і дэкрэт не прадугледжаны дзейным заканадаўствам.

Мэта тут шырэйшая — дакалупацца да слупа, «з цэлым народам гутарку весьці», каб даведацца ўсё і пра ўсіх.

Здавалася — дзяржава працягнула свае агідныя шчупальцы ва ўсе сфэры нашага жыцьця. Ну хоць да цела нашага і яго частак не дацягнулася сваімі дэкрэтамі. Мы думалі, што ходзім у паліклінікі і лякарні, лечым свае косткі, вочы, ныркі, сэрцы, суставы, сасуды, адэному прастаты — і ўсё гэта «ціха-ліха». Але не. Ідзі на УКК і дакажы, што твае ўсе хваробы маюць «прыкметы часовай непрацаздольнасьці». Здаецца, што ня тая мэта ў дэкрэту, якая дэкляравана і прапісана, пра якую гаўкаюць на кожным рагу ідэолягі. Мэта тут шырэйшая — дакалупацца да слупа, «з цэлым народам гутарку весьці», каб даведацца ўсё і пра ўсіх. Можна толькі пажадаць удачы ўсім структурам улады і тым, хто ўдзельнічае ў гэтым працэсе.

«Мне знаёмая з падатковай распавядала, што ўжо і ня рада, што працуе там, мякка кажучы. Столькі нэгатыву пачула за гэтыя месяцы ад людзей, якія прыходзяць да яе абураныя і шпурляюць тыя паперы, і праклінаюць яе нават, і крычаць, і плачуць. Але ж яна не вінаватая», — распавядаў адзін знаёмы. Ніхто не вінаваты, а працэс ідзе.

Меркаваньні, выказаныя ў блогах, перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі.

Алена Германовіч

Алена Германовіч

У таварыстве ананімных алькаголікаў кажуць, што алькаголіка можа зразумець толькі другі алькаголік. Напэўна, гэтая тэза тычыцца і ананімных пацярпелых.

І такое ёсьць! Прынамсі, я за час сваёй працы пазналася з сотняй ананімных сяброў ананімнага таварыства, якое гуртуе пацярпелых ад жорсткасьці і бяздушнасьці беларускай улады, нашага родненькага рэжыму, які і спарадзіў вось гэта ўсё, ананімнае згуртаваньне тых, хто ў вочы ня бачыў і ня ўбачыць адзін аднаго, нікога ўвогуле з гэтага згуртаваньня. Аднаго хіба можна ўбачыць — у люстэрку, а цалкам — не. Дэвіз таварыства ведаюць усе, нават дашкольнікі, ён усім зразумелы, ад малака маці: «Мы ўсе баімся!». Гэты дэвіз, слоган я чула мільён разоў ужо. І калі чую чарговы раз, то арганізм уключае абарончую функцыю, будуе такі жалезабэтонны плот, празь які не пераскочыць ні слова інфармацыі, ніводны «жалезабэтонны» аргумэнт на карысьць таго, каб я схапіла свой меч і адчайна кінулася ў бой — бараніць тых, хто баіцца, хто нават імя сваё не называе, што там прозьвішча. Як быццам злыя духі адразу ж схопяць яго імя-прозьвішча, і нашлюць на носьбіта ўсе пякельныя жахі сьвету гэтага і таго.

Мы ўсе баімся!». Гэты дэвіз, слоган я чула мільён разоў ужо.

Неяк днямі я сачыла за зборам подпісаў у адным з райцэнтраў (зразумела, я не скажу, менавіта ў якім, трымаючыся правілаў ананімнага таварыства). Аднаму мінаку вельмі карцела паставіць подпіс за адмену таго дэкрэту аб «дармаедзтве», але «ён баяўся» — здарова, брат наш! Мужчына азіраўся па баках, на марознай вуліцы не было нікога, апроч нас. Нарэшце ўзяў прапанаваную асадку і хуценька расьпісаўся, прашаптаўшы: «Мяне хоць не пасадзяць?». «Першую партыю тых, хто падпісаўся, ужо расстралялі на мінулым тыдні ў лесе за адным горадам», — змрочна прашаптала я. Той скасавурыўся, нічога не адказаў, і ледзь не подбегам кінуўся ад нас, зьнік паміж шэрымі «хрушчобамі», як і не было яго.

Адзін прыяцель, з аднаго райцэнтру пераслаў мне паведамленьне, якое яму пераслалі знаёмыя з адной вёскі. Сэнс там быў такі: «Ратуйце, людзі!», а падрабязнасьці такія: каровы дохнуць, заробкі сохнуць, дырэктар сволач, аграном пабудаваў дом за калгасныя грошы, бухгалтар падрабляе ведамасьці, брыгадзір крадзе камбікорм і корміць уласных парсюкоў, вакол прыгнёт і бязладзьдзе, хутка будзем траву грызьці, дапамажыце, няма моцы цярпець ужо, прышліце якога карэспандэнта, заўтра. Я пішу: «Еду!». Але праз гадзіну прыходзіць іншае паведамленьне: «Калі ласка, просім — ня едзьце, мы перадумалі, мы яшчэ пацерпім!». Цяпер гэтыя апошнія тры словы сталі маім унутраным мэмам. Гэта як водгук на пароль: «Мы ўсе баімся!» — Мы яшчэ пацерпім!».

Прыяцелька падышла неяк, і бянтэжылася, і саромелася, і азіралася, і ўздыхала. Пачала здалёк: «Эх, каб ты магла даехаць да (аднаго райцэнтру)». А чаму не магу? Туды ж ходзяць цягнікі! Сяду ды паеду. «Там жа такое робіцца, на заводзе, там людзі плачуць, іх прыгнятаюць, заробкі парэзалі, прымушаюць працаваць у тры зьмены, у мяне там прыяцелька працуе, моцна пакутуе!». Кажу — дык дай кантакт прыяцелькі. У той вочы зрабіліся — як галоўкі тых сыроў, што робяць на тым заводзе, дзе працуюць ананімныя пацярпелыя: «Не, не, ты мяне ня так зразумела, яна ня можа табе нічога сказаць, яна моцна баіцца! І іншыя, яна казала, ня скажуць — бо яны баяцца!». «Ну то „мы яшчэ пацерпім“», — вышчарыў зубы ўнутраны мэм.

Мне сорамна, канечне. Як жа так — я адмаўляюся дапамагчы людзям у іх горы. Сумленьне ела мае думкі поедам, прымушала нешта вырашыць, зрабіць, дапамагчы. Павінна ж быць нейкае выйсьце. Напрыклад, я магу паехаць у той райцэнтр, канечне, ананімна. Магу апрануцца ў плашч-невідзімку, кажуць, ёсьць такія, з сучаснымі тэхналёгіямі. Магу пракрасьціся нейкім чынам на вытворчасьць, схавацца там пад станком (канвэерам, сталом, у складзе, урэшце, пад скрынкамі з галоўкамі сыру), дачакацца ночы — і правесьці апэратыўна-пошукавыя мерапрыемствы. Можа, раптам пад нейкай бочкай з малаком, нейкім канвэерам я знайду запіску, прыклееную гумкай, з пералікам бяды і гора, што напаткала працаўнікоў. Ці надпісы крывёй на сьценах у падсобцы. Ці пералічу ўсе галоўкі сыру, зробленага за адну зьмену, нейкім чынам даведаюся (хаця гэта наўрад) колькасьць працаўнікоў у цэху, і з дапамогай калькулятара вылічу, што так, сапраўды, работнікі перапрацоўваюць нормы. Потым пранікну ў бухгалтэрыю, адмычкай адчыню дзьверы, выкраду разьліковыя рахункі там. У кабінэце дырэктара раптам убачу, за фіранкай, прылады катаваньня тых няшчасных, якім, па іх словах, «выкручваюць рукі», прымушаючы падпісваць паперы, што яны згодныя працаваць два дні на тыдзень, згодныя, і нават просяць адмовіцца ад прэмій і надбавак на ўвесь год, і сфатаграфую гэта, канечне.

У таварыстве ананімных алькаголікаў, кажуць, што алькаголіка можа зразумець толькі другі алькаголік. Напэўна, гэтая тэза тычыцца і ананімных пацярпелых

Ці пайду іншым шляхам — з адкрытым забралам. Пакіну свайго Расінанта за дзьвярыма, а сама зь мячом і крыкам, як сапраўдны ingenioso hidalgo, ускочу ў кабінэт дырэктара: «Прызнавайцеся! Ці праўда вы тут катуеце рабочых, ці праўда ня плаціце ім, прымушаеце працаваць у тры зьмены?!». Дырэктар паглядзіць на мяне, як той псыхатэрапэўт на пацыентку ў фільме Б’ёрна Рунге «І наступіць заўтра», грэбліва так, і скажа толькі адно слова, дасьць мне камэнтар, адзіны-магчымы ў дадзенай сытуацыі: «Не!». Ён можа нават выкліча якіх работнікаў, якія апусьцяць галовы і паўтораць за ім рэхам: «Не, не, не. Не было такога!». — А ў мяне такое было, калі ў кабінэце дырэктара тыя, хто раней ананімна скардзіліся, казалі ў вочы: «Не было такога, мы ўсім задаволеныя». Было такое, што раз выклікалі на вуліцу, патэлефанавалі з зашыфрованага нумару, сунулі ў руку паперку, і зьбеглі, што я нават колеру курткі не запомніла. Там было, напэўна, зьмененым почыркам, ці левай рукой напісана, які гад дырэктар, і пералічаны ўсе яго «злачынствы», і яшчэ «прыміце меры». Ні подпісу, ні даты. Вы скажаце — цю. 21 стагодзьдзе на двары, чаго не напісаць «у інтэрнэт»? Кажуць жа — па IP можна вылічыць. Паперка надзейней. Галоўнае — хутка зьбегчы. Добра, што хоць назву прадпрыемства напісалі. Дрэнна, што кіраўніцтва потым усё-такі пасадзілі. Дрэнна для кіраўніцтва :)

У таварыстве ананімных алькаголікаў, кажуць, што алькаголіка можа зразумець толькі другі алькаголік. Напэўна, гэтая тэза тычыцца і ананімных пацярпелых. Мусіць, прыйдзецца мне ўсё-ткі заняцца тым заводам. Паеду, найперш уладкуюся туды на працу, павару сыр месяцы два-тры, агледжуся, што там ды як...

Баюся толькі, што як збліжуся з тымі, хто баіцца, запішуся духоўна ў іх таварыства, — і таксама пачну трусіцца і калаціцца, каб «адпавядаць»... А як жа тады новы прыгожы здымак, які я зрабіла адмыслова вось для блогу? Тады ж нельга будзе «сьвяціцца»? Не. Я так ня згодная!

Загрузіць яшчэ

XS
SM
MD
LG