серада, 01 кастрычніка 2014, Менск 06:58

Праграмы / Імёны Свабоды

Імёны Свабоды: Васіль Захарка

Уладзімер Арлоў, Менск<br><br>1.4.1877, в.Дабрасельцы (цяпер Зэльвенскі раён) – 14.03.1943, Прага

Увосень 1925 году ў Бэрліне адбывалася Другая Ўсебеларуская канфэрэнцыя. На парадку дня стаяла пытаньне аб прызнаньні савецкай Беларусі сувэрэннай дзяржавай, што непазьбежна прывяло б да ліквідацыі эміграцыйнага Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.

Супраць прызнаньня БССР рэзка выступіў міністар фінансаў Васіль Захарка. Ён заявіў, што працягвае стаяць на грунце Акту 25 сакавіка 1918 году (адным з аўтараў якога, дарэчы, быў), рашуча адмовіўся падпісаць пратакол канфэрэнцыі і застаўся ў эміграцыі. Дзякуючы цьвёрдасьці Захаркі БНР не спыніла існаваньня.

Два свае апошнія дзесяцігодзьдзі ён пражыў у Празе – горадзе, які ад часоў Францішка Скарыны адыгрываў у нашай гісторыі выключную і – адрозна ад любой іншай эўрапейскай сталіцы – нязьменна станоўчую ролю.

Захарка кіраваў праскім таварыствам “Беларуская Рада”, зьбіраў архіў БНР, выкарыстоўваў любую нагоду для зваротаў у Лігу нацыяў і дыпляматычныя прадстаўніцтвы, каб паведаміць сьвету пра зьдзекі й злачынствы, што чыніла ў Беларусі бальшавіцкая ўлада.

У 1928 годзе, пасьля скону Пётры Крачэўскага, Васіль Захарка заняў пасаду прэзідэнта Рады БНР і заставаўся ім да сакавіка 1943-га. Тады, ужо на Божай пасьцелі, ён паводле тэстамэнту здаў свае паўнамоцтвы Міколу Абрамчыку. Ларыса Геніюш, якая ў тыя часы жыла ў Празе, атрымала заданьне апекавацца архівам Беларускай Народнай Рэспублікі.

Гестапа забараніла выступаць над магілай Захаркі з прамовамі. Калі, нягледзячы на гэта, М.Абрамчык сказаў разьвітальнае слова, прадстаўнік акупацыйнай адміністрацыі загадаў засыпаць дамавіну. Самлелую ў той момант Ларысу Геніюш выносілі на руках Міхал Забэйда-Суміцкі і былы слуцкі паўстанец Васіль Русак.

Магілу другога прэзыдэнта БНР Васіля Захаркі вы знойдзеце на праскіх Альшанскіх могілках побач з праваслаўнай царквою й месцам апошняга зямнога прыстанку першага прэзыдэнта – Пётры Крачэўскага.
Адна з гераіняў фільму — польскамоўная Гэнавэфа Шчучка

Мультымэдыі Кіно пра верасень 39-га: ці настальгуюць па Польшчы гэтак жа, як па СССР?

У міжнароднае турнэ выпраўляецца дакумэнтальная стужка рэжысэра Ягора Сурскага, прысьвечаная лёсавызначальным падзеям 75-гадовай даўніны. чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

ВАРТА

Жанглёр на футбольным полі

Раман «Мова» гладкі, як нэктарын, сэнтымэнтальны да ружовасьці і абсалютна нястрашны, хоць задуманы, паводле аўтара, як драма і антыўтопія. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Скарына

Скарына ведаў нешта, чаго ня ведалі астатнія. Пра такіх кажуць – апярэдзіў свой час. Як быццам час для ўсіх аднолькавы. Для кагосьці тут, у Беларусі, Скарынава адраджэньне даўно скончылася, для іншых яно і не пачыналася. А для кагосьці і не пачнецца. чытаць далей >

БЯЗ ЧАРКІ І СКВАРКІ

Цыклямат, або чым адрозьніваецца Кока-Кола ў ЗША і Эўропе

Падсалоджвальнікі — гэта рэчывы, якія дадаюцца ў прадукты харчаваньня для таго, каб зрабіць іх салодкімі. чытаць далей >

ПА-БЕЛАРУСКУ ЗЬ ВІНЦУКОМ ВЯЧОРКАМ

Аўдыёслайды Пад чым гетман Астроскі перамог 80000 маскавітаў?*

Хаця юбілейная дата мінула, але юбілейны год працягваецца. Ізноў паўстае пытаньне пра назву гораду, пад якім адбылася перамога. Піша Вінцук Вячорка чытаць далей >

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ

Фотагалерэя Стральцоў: «Хай нам падзякуюць за тое, што мы пілі»

Як перажываў сваё зьняволеньне ў Мазырскім ЛПП пісьменьнік Міхась Стральцоў? Якім запомніўся афіцэрам аховы футбаліст 80-х гадоў Аляксандар Пракапенка? Хто наведваў зорак спорту і літаратуры? чытаць далей >

Свабода ў турмах
Фота з Гомельскай жаночай калёніі. Аўтар Victor Strelkovsky

Аўдыёслайды Не забіла б... Калі б было куды ўцячы

Кожнае 3-е забойства ў Беларусі і кожнае 4-e цяжкае цялеснае пашкоджаньне ёсьць вынікам хатняга гвалту. Пра хатні гвалт, яго ахвяраў ды вымушаных злачынцаў, а таксама пра тое, як спрабуюць вырашыць гэтую праблему ў краіне і за мяжой. чытаць далей >