пятніца, 25 ліпеня 2014, Менск 09:44

Праграмы / Імёны Свабоды

Імёны Свабоды: Васіль Захарка

Уладзімер Арлоў, Менск<br><br>1.4.1877, в.Дабрасельцы (цяпер Зэльвенскі раён) – 14.03.1943, Прага

Увосень 1925 году ў Бэрліне адбывалася Другая Ўсебеларуская канфэрэнцыя. На парадку дня стаяла пытаньне аб прызнаньні савецкай Беларусі сувэрэннай дзяржавай, што непазьбежна прывяло б да ліквідацыі эміграцыйнага Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.

Супраць прызнаньня БССР рэзка выступіў міністар фінансаў Васіль Захарка. Ён заявіў, што працягвае стаяць на грунце Акту 25 сакавіка 1918 году (адным з аўтараў якога, дарэчы, быў), рашуча адмовіўся падпісаць пратакол канфэрэнцыі і застаўся ў эміграцыі. Дзякуючы цьвёрдасьці Захаркі БНР не спыніла існаваньня.

Два свае апошнія дзесяцігодзьдзі ён пражыў у Празе – горадзе, які ад часоў Францішка Скарыны адыгрываў у нашай гісторыі выключную і – адрозна ад любой іншай эўрапейскай сталіцы – нязьменна станоўчую ролю.

Захарка кіраваў праскім таварыствам “Беларуская Рада”, зьбіраў архіў БНР, выкарыстоўваў любую нагоду для зваротаў у Лігу нацыяў і дыпляматычныя прадстаўніцтвы, каб паведаміць сьвету пра зьдзекі й злачынствы, што чыніла ў Беларусі бальшавіцкая ўлада.

У 1928 годзе, пасьля скону Пётры Крачэўскага, Васіль Захарка заняў пасаду прэзідэнта Рады БНР і заставаўся ім да сакавіка 1943-га. Тады, ужо на Божай пасьцелі, ён паводле тэстамэнту здаў свае паўнамоцтвы Міколу Абрамчыку. Ларыса Геніюш, якая ў тыя часы жыла ў Празе, атрымала заданьне апекавацца архівам Беларускай Народнай Рэспублікі.

Гестапа забараніла выступаць над магілай Захаркі з прамовамі. Калі, нягледзячы на гэта, М.Абрамчык сказаў разьвітальнае слова, прадстаўнік акупацыйнай адміністрацыі загадаў засыпаць дамавіну. Самлелую ў той момант Ларысу Геніюш выносілі на руках Міхал Забэйда-Суміцкі і былы слуцкі паўстанец Васіль Русак.

Магілу другога прэзыдэнта БНР Васіля Захаркі вы знойдзеце на праскіх Альшанскіх могілках побач з праваслаўнай царквою й месцам апошняга зямнога прыстанку першага прэзыдэнта – Пётры Крачэўскага.
Лінас Лінкявічус (Linas  Linkevičius), архіўнае фота

Лінкявічус у Менску ў дзьвюх іпастасях

У дыпляматычных колах не выключаюць, што кіраўніка зьнешнепалітычнага ведамства Літвы 25 ліпеня можа прыняць Аляксандар Лукашэнка. чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ

Мультымэдыі Пруды — вёска майстроў

Вёска Пруды здаўна славіліся сваімі майстрамі на ўсё налібацкае навакольле. Прудоўскія майстры будавалі хаты, складалі печы і выраблялі бочкі. Ці застаўся хоць які сьлед ад прамінулай славы Прудоў? чытаць далей >

ВАРТА

Фотагалерэя Сто грамаў ракіі граціс ад грэка Зорбы

Абуджаная, але неспатоленая любоў да Грэцыі трывала са студэнцкіх часоў. Але краіна здавалася занадта гарачай, і мне не падабалася, што грэкі палілі нямецкія сьцягі і псавалі партрэты Мэркель, якая ўпарта старалася мільярдамі эўра ўратаваць радзіму Пэрыклаў ад банкруцтва. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі

Альгерд Бахарэвіч: Крывавы рэжым

Бяда словазлучэньня “крывавы рэжым” у тым, што гэта моцна сказана. Настолькі моцна, што атрымалася нават не па пальцах, а па ўласнай галаве. З усяго размаху. чытаць далей >

СТАЛКЕРЫ СВАБОДЫ

Відэа Алеся Сівохіна: «Рыгор Барадулін адаптаваў для мяне свае вершы»

Яна — выпускніца Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту, магістар Манчэстэрскага ўнівэрсытэту (Вялікабрытанія), высокаадукаваны псыхоляг. Але творчая натура перамагла здабытую прафэсію. чытаць далей >

Café Europa
Перадача для вязьня Андрэя Бандарэнкі

Мультымэдыі Галоднае турэмнае лета, або Як сабраць перадачу для вязьня

Сёньня на просьбу тых слухачоў і чытачоў, у чые сем’і турма прыйшла нядаўна, упершыню і зьнянацку, «Свабода ў турмах» раскажа і пакажа, як сабраць пасылку ў СІЗА ды калёнію. чытаць далей >

ПА-БЕЛАРУСКУ ВІНЦУК ВЯЧОРКА

Аўдыёслайды Тату, тату, лезе чорт у хату!

У некага больш газу, а ў нас больш склонаў. Піша Вінцук Вячорка чытаць далей >

БЯЗ ЧАРКІ І СКВАРКІ

Летняя сьпёка: піць ці саліць?

У гэтым выпуску пра тое, як пазьбегнуць цеплавога ўдару ў гарачыя дні, як самастойна прыгатаваць карыснае марозіва і чаму летам так хочацца кавуна. чытаць далей >

ЗВАНОЧКІ

Аўдыё Жорсткі як Амэрыка

Сыходзім зь яснай хвалі. Раманс пра каханьне. Баклан вялікі і бязьдзюбы. Распусьцілі камуністаў. Пра гэта, а таксама пра спадчыну скіфаў — у новых Званочках. чытаць далей >