аўторак, 02 верасьня 2014, Менск 14:31

Праграмы / Імёны Свабоды

Імёны Свабоды: Васіль Захарка

Уладзімер Арлоў, Менск<br><br>1.4.1877, в.Дабрасельцы (цяпер Зэльвенскі раён) – 14.03.1943, Прага

Увосень 1925 году ў Бэрліне адбывалася Другая Ўсебеларуская канфэрэнцыя. На парадку дня стаяла пытаньне аб прызнаньні савецкай Беларусі сувэрэннай дзяржавай, што непазьбежна прывяло б да ліквідацыі эміграцыйнага Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.

Супраць прызнаньня БССР рэзка выступіў міністар фінансаў Васіль Захарка. Ён заявіў, што працягвае стаяць на грунце Акту 25 сакавіка 1918 году (адным з аўтараў якога, дарэчы, быў), рашуча адмовіўся падпісаць пратакол канфэрэнцыі і застаўся ў эміграцыі. Дзякуючы цьвёрдасьці Захаркі БНР не спыніла існаваньня.

Два свае апошнія дзесяцігодзьдзі ён пражыў у Празе – горадзе, які ад часоў Францішка Скарыны адыгрываў у нашай гісторыі выключную і – адрозна ад любой іншай эўрапейскай сталіцы – нязьменна станоўчую ролю.

Захарка кіраваў праскім таварыствам “Беларуская Рада”, зьбіраў архіў БНР, выкарыстоўваў любую нагоду для зваротаў у Лігу нацыяў і дыпляматычныя прадстаўніцтвы, каб паведаміць сьвету пра зьдзекі й злачынствы, што чыніла ў Беларусі бальшавіцкая ўлада.

У 1928 годзе, пасьля скону Пётры Крачэўскага, Васіль Захарка заняў пасаду прэзідэнта Рады БНР і заставаўся ім да сакавіка 1943-га. Тады, ужо на Божай пасьцелі, ён паводле тэстамэнту здаў свае паўнамоцтвы Міколу Абрамчыку. Ларыса Геніюш, якая ў тыя часы жыла ў Празе, атрымала заданьне апекавацца архівам Беларускай Народнай Рэспублікі.

Гестапа забараніла выступаць над магілай Захаркі з прамовамі. Калі, нягледзячы на гэта, М.Абрамчык сказаў разьвітальнае слова, прадстаўнік акупацыйнай адміністрацыі загадаў засыпаць дамавіну. Самлелую ў той момант Ларысу Геніюш выносілі на руках Міхал Забэйда-Суміцкі і былы слуцкі паўстанец Васіль Русак.

Магілу другога прэзыдэнта БНР Васіля Захаркі вы знойдзеце на праскіх Альшанскіх могілках побач з праваслаўнай царквою й месцам апошняга зямнога прыстанку першага прэзыдэнта – Пётры Крачэўскага.

Фотагалерэя 500-годзьдзе бітвы пад Воршай: будуць выставы, паштоўкі і экскурсія

Мікола Купава: «У нас распрацаваная праграма адзначэньня ад 8 верасьня да 3 сьнежня. Будзе шмат імпрэзаў». чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ
Валеры Брэк каля канфіскаванай колісь дзедавай хаты

Аўдыё Забыты юбілей адмены сталінскага прыгону

З пачатку гэтага году я, бываючы ў розных кутках нашай немалой краіны, задаю вясковым людзям адно і тое ж пытаньне. «Якую ролю ў вашым жыцьці адыграў 1974 год?» чытаць далей >

ПА-БЕЛАРУСКУ ЗЬ ВІНЦУКОМ ВЯЧОРКАМ

Мажарытарны мінор. Частка 2. Чаму кітайцы мусяць вучыцца па-беларуску

Тыя, хто дамагаецца выкладаньня па-беларуску ва ўнівэрсытэтах Беларусі, натыкаюцца на контраргумэнт: у нас, маўляў, вучацца кітайцы й туркмэны, беларуская мова для іх лішняя. А таму яна лішняя і для беларусаў. Ці права носьбіта кітайскай ці расейскай мовы мацнейшае за такое самае права беларускамоўнага? чытаць далей >

БЯЗ ЧАРКІ І СКВАРКІ
Суп з авакада

Авакада і з чым яго ядуць

Заморскі плод авакада на паліцах беларускіх гастраномаў ужо глядзіцца звыкла. І каштуе адносна нядорага. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак: П. Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Салют

Радасьць, якую дае народу салют – гэта насамрэч жах простага беларускага чалавека перад уласнай гісторыяй, цёмнай і вязкай гісторыяй, у якой нічога не разьбярэш. чытаць далей >

СТАЛКЕРЫ СВАБОДЫ
Сталкеры Свабоды: Вадзім Мінчук

Відэа Вадзім Мінчук: «Мае вырабы рэклямуюць Беларусь»

У яго ўсё пачалося акурат як у вершы Максіма Танка «Завушніцы», на які «Песьняры» стварылі несьмяротны гіт. Зрабіў каханай завушніцы — і вызначыў свой прафэсійны шлях. чытаць далей >