чацьвер, 27 лістапада 2014, Менск 19:49

УСЕ НАВІНЫ / Людзі

Чэрвень – другія Курапаты (фотарэпартаж)

Севярын Квяткоўскі, Чэрвень<br><br>26 чэрвеня 1941 годзе на выхадзе з гораду ва ўрочышчы Цагельня былі расстраляныя вязьні чэрвеньскай перасыльнай турмы: беларусы, палякі, літоўцы ды іншыя. Штогадовая жалобная ўрачыстасьць у памяць расстрэлу мае назву "Ігуменскі шлях", і ладзілася сёлета шаснаццаты раз. У 1989 годзе стала вядома, што Чэрвень стаўся другімі Курапатамі, бо вакол горада пахаваныя тысячы палітычных зьняволеных.

(Карэспандэнт:) "Я знаходжуся на двары колішняй Чэрвеньскай перасыльнай турмы. Ніхто дакладна ня ведае колькі людзей было расстраляна менавіта тут -- на двары гэтай турмы і ў скляпеньнях. І колькі костак загінулых ляжыць яшчэ тут, пад гэтай зямлёй."

(Дарагуж:) "Будынак гэтай турмы, "кацярыненскай" турмы, пабудаванай у канцы XVIII стагодзьдзя, прадаюць за 70 000 беларускіх рублёў".

Гаворыць Уладзімер Дарагуж, які ў канцы 1980-х адным зь першых падняў праблему масавых пахаваньняў сталінскіх ахвяраў вакол Чэрвеня. Сёлета 1 ліпеня мясцовыя ўлады ізноў выставяць гістарычны будынак на аўкцыён.

Уладзімер Дарагуж перакананы, што ў будынку колішняй турмы мусіць быць створаны музэй сталінскіх рэпрэсіяў. Адзін зь лідараў Кансэрватыўна-хрысьціянскай партыі БНФ Юрась Беленькі на адкрыцьці жалобнага мітынгу ля крыжоў ва ўрочышчы Цагельня акрэсьліў якімі сіламі можа быць створаны мэмарыял у Чэрвені:

(Беленькі:) "Мяркую, што было б вельмі добра, каб прынялі ўдзел і літоўскія дзяржаўныя структуры, і польскія, але, канешне, перш-наперш гэта гонар беларусаў -- каб ён быў захаваны менавіта як музэй".

Сёлета менавіта КХП-БНФ падавала афіцыйную заяўку на правядзеньня жалобы ля крыжоў пад Чэрвенем. І менавіта сябры партыі склалі бальшыню ўдзельнікаў мерапрыемстыва.

Уладзімер Дарагуж гаворыць, што апошнімі гадамі чэрвеньцы па-просту баяцца прыходзіць, бо за мітынгам пільна сочаць прадстаўнікі мясцовых выканкаму, міліцыі і КГБ. Многія маладыя чэрвеньцы нават ня ведаюць пра расстрэлы і масавыя пахаваньні вакол Чэрвеня. Зрэшты, апытаныя мною старэйшыя жыхары гораду ня супраць музэю сталінскіх ахвяраў:

(Спадар:) "Пажадана зрабіць музэй, рэстаўраваць усё".

Прадстаўніца райвыканкаму, якая сачыла за "Ігуменскім шляхам" на пытаньні пра аўкцыён і магчымасьць стварэньня музэю адказала дыпляматычна:

(Спадарыня:) "Можа быць купяць і для музэю, я ж ня ведаю, якія будуць пакупнікі".

У сёлетнімі "Ігуменскім шляху" традыцыйна ўзялі ўдзел дэлегаты літоўскага Саюзу ахвяраў рэпрэсіяў, а таксама прадстаўнікі літоўскай амбасады

(Прадстаўнік амбасады:) "Мы прыехалі прыватным чынам ушанаваць памяць загінулых".

Мінулыя гады на жальбіны прыяжджаў прадстаўнік польскай амбасады па сувязях з грамадзкімі арганізацыямі Марэк Будзько. Але у гэтым годзе ён стаўся непажаданым для афіцыйнга Менску. У кожным выпадку, упершыню за доўгі пэрыяд на "Ігуменскім шляху" не было прадстаўнікоў Польшчы.

Фотарэпартаж з Ігумену







Belarus – RFE/RL competition for the best slogan, undated
Настройцеся на Свабоду!

Новыя хвалі Свабоды ад 26 кастрычніка

Як Нарвэгія змагаецца з нафтавым блаславеньнем?

На першы погляд нафтавае багацьце — блаславеньне для любой краіны, якая яго мае. Але часам гэтае багацьце робіцца і праклёнам для эканомікі такой краіны. чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

БЯЗ ЧАРКІ І СКВАРКІ

7 прычынаў есьці часнык

Напярэдадні зімы час падштурхнуць сваю імунную сыстэму. чытаць далей >

ВАРТА
Палац вялікіх князёў літоўскіх у Вільні

Фотагалерэя З «Іліядай» пад падушкай

Кракаўскае выдавецтва «Universitas» надрукавала дасьледаваньне «O starożytnościach litewskich» аўтарства Малгажаты Літвіновіч-Дрозьдзель. чытаць далей >

справаводства па-беларуску

Як зь беларускай мовай у БАТЭ і менскага «Дынама»?

Ігар Случак піша аб сытуацыі зь беларускай мовай у футбольных клюбах, якія прадстаўляюць Беларусь на міжнародных турнірах. чытаць далей >

іншыя выпускі
Прадай бараду
Прадай бараду. Мова

Відэа Па-беларуску — картопы, па-руску — бульба

У новым выпуск перадачы «Прадай бараду» Андрусь Такінданг распавядае пра стаўленьне беларусаў да мовы і пра канфуз, які адбыўся зь яго сябрам у вёсцы. чытаць далей >

іншыя выпускі
Berlin Wall Crumbles 1989

Відэа Наколькі крах камунізму быў перадвызначаны?

Гэты выпуск «Зоны Свабоды» перадачы прысьвечаны 25-й гадавіне падзеньня Бэрлінскага муру чытаць далей >

іншыя публікацыі
Валянцін Жданко

«Кінесься разьнімаць суседзяў — дык і табе ў нос могуць даць...»

У пошце Свабоды па-ранейшаму дамінуюць тэмы, так ці інакш зьвязаныя з вайной на паўднёвым усходзе Ўкраіны. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак: Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Хутка-смачна

Хадун – гэта тожа-хот-дог, і златка – тожа-піца. Ідэальны пачастунак для тожа-беларусаў. Хутка-смачна – гэта насамрэч вельмі патрыятычна. Хутка-смачна – гэта па-нашаму. А тое, што па-нашаму, кепскім быць ня можа. чытаць далей >

Свабода ў турмах
Прарасейскі сэпаратыст у двары турмы строгага рэжыму ў Данецку

Мультымэдыі  «У нашу мужчынскую камэру апалчэнцы кінулі згвалтаваную імі дзяўчыну»

Што такое вязьніца ў ваенны час, чым адрозьніваецца турэмнае зьняволеньне ад ваеннага палону? чытаць далей >

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ

Затычка сусьветнага патопу. Сакрэтная зброя Беларусі

«Казалі, што пад гэтым каменем закапаная залатая карэта... Але пайшла пагалоска, што калі гэты камень вырваць, дык пад ім вада і нас усіх затопе». чытаць далей >

ПА-БЕЛАРУСКУ ЗЬ ВІНЦУКОМ ВЯЧОРКАМ

Аўдыёслайды Сюдою туды, а тудою сюды. Расейская мова ў вуснах беларусаў

Расейскія ваяўнікі за культуру мовы змагаюцца супраць пранікненьня беларусізмаў, запісваючы іх у прастамоўе. Піша Вінцук Вячорка чытаць далей >