пятніца, 24 кастрычніка 2014, Менск 09:58

УСЕ НАВІНЫ / Людзі

Чэрвень – другія Курапаты (фотарэпартаж)

Севярын Квяткоўскі, Чэрвень<br><br>26 чэрвеня 1941 годзе на выхадзе з гораду ва ўрочышчы Цагельня былі расстраляныя вязьні чэрвеньскай перасыльнай турмы: беларусы, палякі, літоўцы ды іншыя. Штогадовая жалобная ўрачыстасьць у памяць расстрэлу мае назву "Ігуменскі шлях", і ладзілася сёлета шаснаццаты раз. У 1989 годзе стала вядома, што Чэрвень стаўся другімі Курапатамі, бо вакол горада пахаваныя тысячы палітычных зьняволеных.

(Карэспандэнт:) "Я знаходжуся на двары колішняй Чэрвеньскай перасыльнай турмы. Ніхто дакладна ня ведае колькі людзей было расстраляна менавіта тут -- на двары гэтай турмы і ў скляпеньнях. І колькі костак загінулых ляжыць яшчэ тут, пад гэтай зямлёй."

(Дарагуж:) "Будынак гэтай турмы, "кацярыненскай" турмы, пабудаванай у канцы XVIII стагодзьдзя, прадаюць за 70 000 беларускіх рублёў".

Гаворыць Уладзімер Дарагуж, які ў канцы 1980-х адным зь першых падняў праблему масавых пахаваньняў сталінскіх ахвяраў вакол Чэрвеня. Сёлета 1 ліпеня мясцовыя ўлады ізноў выставяць гістарычны будынак на аўкцыён.

Уладзімер Дарагуж перакананы, што ў будынку колішняй турмы мусіць быць створаны музэй сталінскіх рэпрэсіяў. Адзін зь лідараў Кансэрватыўна-хрысьціянскай партыі БНФ Юрась Беленькі на адкрыцьці жалобнага мітынгу ля крыжоў ва ўрочышчы Цагельня акрэсьліў якімі сіламі можа быць створаны мэмарыял у Чэрвені:

(Беленькі:) "Мяркую, што было б вельмі добра, каб прынялі ўдзел і літоўскія дзяржаўныя структуры, і польскія, але, канешне, перш-наперш гэта гонар беларусаў -- каб ён быў захаваны менавіта як музэй".

Сёлета менавіта КХП-БНФ падавала афіцыйную заяўку на правядзеньня жалобы ля крыжоў пад Чэрвенем. І менавіта сябры партыі склалі бальшыню ўдзельнікаў мерапрыемстыва.

Уладзімер Дарагуж гаворыць, што апошнімі гадамі чэрвеньцы па-просту баяцца прыходзіць, бо за мітынгам пільна сочаць прадстаўнікі мясцовых выканкаму, міліцыі і КГБ. Многія маладыя чэрвеньцы нават ня ведаюць пра расстрэлы і масавыя пахаваньні вакол Чэрвеня. Зрэшты, апытаныя мною старэйшыя жыхары гораду ня супраць музэю сталінскіх ахвяраў:

(Спадар:) "Пажадана зрабіць музэй, рэстаўраваць усё".

Прадстаўніца райвыканкаму, якая сачыла за "Ігуменскім шляхам" на пытаньні пра аўкцыён і магчымасьць стварэньня музэю адказала дыпляматычна:

(Спадарыня:) "Можа быць купяць і для музэю, я ж ня ведаю, якія будуць пакупнікі".

У сёлетнімі "Ігуменскім шляху" традыцыйна ўзялі ўдзел дэлегаты літоўскага Саюзу ахвяраў рэпрэсіяў, а таксама прадстаўнікі літоўскай амбасады

(Прадстаўнік амбасады:) "Мы прыехалі прыватным чынам ушанаваць памяць загінулых".

Мінулыя гады на жальбіны прыяжджаў прадстаўнік польскай амбасады па сувязях з грамадзкімі арганізацыямі Марэк Будзько. Але у гэтым годзе ён стаўся непажаданым для афіцыйнга Менску. У кожным выпадку, упершыню за доўгі пэрыяд на "Ігуменскім шляху" не было прадстаўнікоў Польшчы.

Фотарэпартаж з Ігумену







Belarus – RFE/RL competition for the best slogan, undated
Настройцеся на Свабоду!

Новыя хвалі Свабоды ад 26 кастрычніка

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

ВАРТА
Партрэт Станіслава Аўгуста Панятоўскага невядомага польскага мастака канца ХVІІІ-пачатку ХІХ стагодзьдзя

За каралём Панятоўскім, за Ажэшкай і Пілсудзкім — у Друскенікі

У доме з бэльвэдэрам над возерам у Друскеніках сёньня выстаўляюцца пяць партрэтаў апошняга караля Рэчы Паспалітай і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Атмасфэру Друскенік любіла Эліза Ажэшка. чытаць далей >

ПА-БЕЛАРУСКУ ЗЬ ВІНЦУКОМ ВЯЧОРКАМ

Вышэйшая ліга — яшчэ не найвышэйшая

Або як параўнаць Віленскі ўнівэрсытэт з Акадэміяй кіраваньня пры прэзыдэнце. Піша Вінцук Вячорка. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Пан сахі і касы

Пра тое, што ён пан сахі і касы, кожны беларус ведае зь дзяцінства. Калі, вядома, ён сапраўдны мужык. чытаць далей >

БЯЗ ЧАРКІ І СКВАРКІ

Змагаемся з дэпрэсіяй-2: пяць практычных парадаў дыетоляга

Мэдыкі адрозьніваюць некалькі тыпаў дэпрэсіі. У мінулым выпуску мы распавялі аб сэзонным афэктыўным расстройстве (САР) і прапанавалі пяць дыеталягічных парадаў па барацьбе зь ім. У гэтым выпуску — наступныя пяць. чытаць далей >

CAFÉ EUROPA
Вітаўтас Ландсбергіс

Захад пакуль не здаецца Пуціну — Ландсбергіс

Першы кіраўнік незалежнай Літвы Вітаўтас Ландсбергіс выказаўся наконт вайны ва Ўкраіне, апошніх заяваў Аляксандра Лукашэнкі і сытуацыі з расейскамоўнай меншасьцю ў Літве. чытаць далей >

Валянцін Жданко

Аўдыё «Раніцай молімся ў царкве, а вечарам палім язычніцкія вогнішчы...»

Увесь апошні год амаль у кожным допісе, адрасаваным на Свабоду, у той ці іншай форме гучыць украінская тэма. Многія слухачы, спрабуючы асэнсаваць падзеі ў Кіеве і на Данбасе, шукаюць глыбінныя прычыны канфлікту ў супольнай савецкай гісторыі, і найперш — у пэрыядзе, калі Савецкі Саюз слабеў і распадаўся. чытаць далей >

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ
Віктар Шутовіч

Фотагалерэя Памяць пра Віктара Шутовіча жыве ў Барысаве

Беларускі ксёндз Віктар Шутовіч, якога з захапленьнем да гэтае пары ўспамінаюць на Віленшчыне, пасьля 10-гадовай адседкі ў лягеры жыў у Барысаве, дзе і памёр у 1960 годзе. Ці засталіся ў гэтым горадзе сьляды беларускага сьвятара і культурнага дзеяча? чытаць далей >

Свабода ў турмах
Ілюстрацыйнае фота

Мультымэдыі У менскім аквапарку: «Мяне адвялі далей ад відэакамэраў і пачалі зьбіваць»

Калі чалавек нешта скраў у супэрмаркеце, ці дае гэта права ахоўнікам ужываць у дачыненьні да яго фізычную сілу? А калі чалавек ня скраў, а яго абзываюць злодзеем і пачынаюць абшукваць? чытаць далей >