пятніца, 31 кастрычніка 2014, Менск 16:20

УСЕ НАВІНЫ / Людзі

Чэрвень – другія Курапаты (фотарэпартаж)

Севярын Квяткоўскі, Чэрвень<br><br>26 чэрвеня 1941 годзе на выхадзе з гораду ва ўрочышчы Цагельня былі расстраляныя вязьні чэрвеньскай перасыльнай турмы: беларусы, палякі, літоўцы ды іншыя. Штогадовая жалобная ўрачыстасьць у памяць расстрэлу мае назву "Ігуменскі шлях", і ладзілася сёлета шаснаццаты раз. У 1989 годзе стала вядома, што Чэрвень стаўся другімі Курапатамі, бо вакол горада пахаваныя тысячы палітычных зьняволеных.

(Карэспандэнт:) "Я знаходжуся на двары колішняй Чэрвеньскай перасыльнай турмы. Ніхто дакладна ня ведае колькі людзей было расстраляна менавіта тут -- на двары гэтай турмы і ў скляпеньнях. І колькі костак загінулых ляжыць яшчэ тут, пад гэтай зямлёй."

(Дарагуж:) "Будынак гэтай турмы, "кацярыненскай" турмы, пабудаванай у канцы XVIII стагодзьдзя, прадаюць за 70 000 беларускіх рублёў".

Гаворыць Уладзімер Дарагуж, які ў канцы 1980-х адным зь першых падняў праблему масавых пахаваньняў сталінскіх ахвяраў вакол Чэрвеня. Сёлета 1 ліпеня мясцовыя ўлады ізноў выставяць гістарычны будынак на аўкцыён.

Уладзімер Дарагуж перакананы, што ў будынку колішняй турмы мусіць быць створаны музэй сталінскіх рэпрэсіяў. Адзін зь лідараў Кансэрватыўна-хрысьціянскай партыі БНФ Юрась Беленькі на адкрыцьці жалобнага мітынгу ля крыжоў ва ўрочышчы Цагельня акрэсьліў якімі сіламі можа быць створаны мэмарыял у Чэрвені:

(Беленькі:) "Мяркую, што было б вельмі добра, каб прынялі ўдзел і літоўскія дзяржаўныя структуры, і польскія, але, канешне, перш-наперш гэта гонар беларусаў -- каб ён быў захаваны менавіта як музэй".

Сёлета менавіта КХП-БНФ падавала афіцыйную заяўку на правядзеньня жалобы ля крыжоў пад Чэрвенем. І менавіта сябры партыі склалі бальшыню ўдзельнікаў мерапрыемстыва.

Уладзімер Дарагуж гаворыць, што апошнімі гадамі чэрвеньцы па-просту баяцца прыходзіць, бо за мітынгам пільна сочаць прадстаўнікі мясцовых выканкаму, міліцыі і КГБ. Многія маладыя чэрвеньцы нават ня ведаюць пра расстрэлы і масавыя пахаваньні вакол Чэрвеня. Зрэшты, апытаныя мною старэйшыя жыхары гораду ня супраць музэю сталінскіх ахвяраў:

(Спадар:) "Пажадана зрабіць музэй, рэстаўраваць усё".

Прадстаўніца райвыканкаму, якая сачыла за "Ігуменскім шляхам" на пытаньні пра аўкцыён і магчымасьць стварэньня музэю адказала дыпляматычна:

(Спадарыня:) "Можа быць купяць і для музэю, я ж ня ведаю, якія будуць пакупнікі".

У сёлетнімі "Ігуменскім шляху" традыцыйна ўзялі ўдзел дэлегаты літоўскага Саюзу ахвяраў рэпрэсіяў, а таксама прадстаўнікі літоўскай амбасады

(Прадстаўнік амбасады:) "Мы прыехалі прыватным чынам ушанаваць памяць загінулых".

Мінулыя гады на жальбіны прыяжджаў прадстаўнік польскай амбасады па сувязях з грамадзкімі арганізацыямі Марэк Будзько. Але у гэтым годзе ён стаўся непажаданым для афіцыйнга Менску. У кожным выпадку, упершыню за доўгі пэрыяд на "Ігуменскім шляху" не было прадстаўнікоў Польшчы.

Фотарэпартаж з Ігумену







Belarus – RFE/RL competition for the best slogan, undated
Настройцеся на Свабоду!

Новыя хвалі Свабоды ад 26 кастрычніка

Малюнак Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Гопнік

Беларускі гопнік вымірае. Сказаць, што гопнікі ў Беларусі захаваліся як зьява – тое самае, што назваць нашу краіну, выбачайце, постсавецкай. чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

ВАРТА
Belarus -- The Cat Who Liked Rain, Henning Mankell

Фотагалерэя Жыхары Краіны Дажджоў

Кожны бацька і кожная маці некалі сутыкаюцца з праблемай, што пачытаць свайму дзіцяці, калі яно ўжо завучыла на памяць усе расказаныя яму казкі і патрабуе ўсё новых гісторый. чытаць далей >

Прадай бараду

Як у 1939 г. беларусы на дыскатэках «адрываліся»

У новым мульціку з сэрыі «Прадай бараду» Андрусь Такінданг апавядае гісторыю сваёй бабулі пра тое, як у 1939 годзе беларусы бавілі час на вясковых танцах. чытаць далей >

іншыя выпускі
справаводства па-беларуску

Што дэпутаты ўкраінскага паходжаньня думаюць пра беларускую мову?

Як да беларусізацыі ставяцца дэпутаты, якія нарадзіліся ва Ўкраіне. Такіх у беларускім парлямэнце чатыры. Цікава параўнаць іх адказы з адказамі дэпутатаў расейскага паходжаньня. Піша Ігар Случак. чытаць далей >

іншыя выпускі
Serbia -- Alexandr Grigoryevich Lukashenka, president of Belarus visiting Belgrade and Tomislav Nikolic, president of Serbia, Belgrade, 12 June 2014.

Відэа Лукашэнка — меншае, большае ці абсалютнае зло?

Пра што гавораць і каму адрасаваныя словы Лукашэнкі пра сталінскія лічбы народнай любві і падтрымкі? Глядзіце новы выпуск «Зоны Свабоды». чытаць далей >

іншыя публікацыі
ПА-БЕЛАРУСКУ ЗЬ ВІНЦУКОМ ВЯЧОРКАМ

Вышэйшая ліга — яшчэ не найвышэйшая

Або як параўнаць Віленскі ўнівэрсытэт з Акадэміяй кіраваньня пры прэзыдэнце. Піша Вінцук Вячорка. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Гопнік

Беларускі гопнік вымірае. Сказаць, што гопнікі ў Беларусі захаваліся як зьява – тое самае, што назваць нашу краіну, выбачайце, постсавецкай. чытаць далей >

CAFÉ EUROPA
Вітаўтас Ландсбергіс

Захад пакуль не здаецца Пуціну — Ландсбергіс

Першы кіраўнік незалежнай Літвы Вітаўтас Ландсбергіс выказаўся наконт вайны ва Ўкраіне, апошніх заяваў Аляксандра Лукашэнкі і сытуацыі з расейскамоўнай меншасьцю ў Літве. чытаць далей >

Свабода ў турмах

Мультымэдыі Узгадваючы тое жыцьцё

29 кастрычніка ў Беларусі ўзгадваюць ахвяраў палітычных рэпрэсіяў. У гэты дзень 77 гадоў таму ва ўнутранай турме НКВД БССР і ў іншых турмах Менску былі расстраляныя больш за 100 прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі чытаць далей >

Валянцін Жданко

Аўдыё «Пэнсіі — мізэрныя, працы — ніякай...»

​У Беларусі нямала людзей, якія сутыкнуўшыся з крыўдамі, несправядлівасьцю, падманам, зьвяртаюцца ў пошуках праўды да высокіх начальнікаў. І найчасьцей — да прэзыдэнта чытаць далей >

ПАДАРОЖЖЫ СВАБОДЫ

Фотагалерэя Загадкавае прароцтва глыбоцкіх старцаў

Вельмі часта ў падарожжах па Беларусі я чую анэкдоты. Некаторыя показкі настолькі пераканаўча і дасьціпна даводзяць, наколькі беларусы несавецкія людзі, што грэх не падзяліцца імі з шырокай публікай. чытаць далей >