субота, 01 лістапада 2014, Менск 14:36

УСЕ НАВІНЫ / Людзі

У Менску ўшанавалі ўкраінскага гетмана, ураджэнца Беларусі

Валер Каліноўскі, Менск<br><br>Учора ўвечары ў Менску прэзэнтавалі навукова-папулярную кнігу пра Піліпа Орліка, аднаго з самых выбітных украінскіх гетманаў і змагароў за незалежнасьць, які нарадзіўся на тэрыторыі Беларусі роўна 334 гады таму.

Першая сучасная кніга пра гетмана Піліпа Орліка ў Менску выйшла раней, чым у Кіеве. Гэта адбылося, дзякуючы настойлівасьці аб’яднаньня ўкраінскай дыяспары ў Беларусі “Ватра” і асабліва актывісткі аб яднаньня Галіны Калюжнай.

(Калюжная: ) “Вось Вілейшчына, маці, дзіця, яно там навучылася хадзіць размаўляць. Як пісалі гісторыкі, на Літве хадзіў у школу, потым маці накіравала яго ў Вільню ў Езуіцкі калегіюм. І тады юнаком ён прыяжджаў дадому, у яго напэўна былі сябры. Беларуская зямля дала яму сталеньне”.

Будучы гетман Піліп Орлік нарадзіўся 11 кастрычніка 1672 году ў вёсцы Касута Вялейскага раёна Менскай вобласьці. Вёска Касута цяпер – з большага дачны пасёлак, гаворыць вілейскі краязнаўца Анатоль Рогач, большая частка вёскі зьнікла пад вадой у сувязі з пабудовай Вілейскага вадасховішча.

(Рогач: ) “Калісьці тут быў маёнтак, пазьней вёска. Маёнтак разбурылі, засталіся толькі падмуркі і старыя векавыя дрэвы, таполі”.

У Беларусі дагэтуль мала ведаюць пра Піліпа Орліка, нават народны паэт Ніл Гілевіч прызнаўся, што ўпершыню пачуў ягонае імя 8 гадоў таму. Расейская, а пазьней савецкая гістарыяграфія адносілі яго да нэгатыўных гістарычных пэрсонаў. Cтаўшы паплечнікам Івана Мазэпы, Піліп Орлік вызначыўся як выбітны дзяржаўны дзяяч, дыплямат, змагар за незалежнасьць Украіны ад Расеі, пазьней ён стаў сам гетманам, аўтарам першай украінскай Канстытуцыі 1710 году – Канстытуцыі правоў і вольнасьці войска Запарожскага. Што апрача месца нараджэньня зьвязвала Піліпа Орліка з Беларусьсю? На думку аднаго з аўтараў кнігі, дырэктара кіеўскага Інстытута Казацтва Тараса Чухліба, Орлік зьвязаны з Беларусьсю і адукацыяй, і шчыльнымі сувязямі з беларускімі рэлігійнымі герархамі таго часу, у сваіх дзёньніках ён часта згадваў пра сваю радзіму.

(Чухліб: ) “У Орліка апрача украінскай такой мэнтальнасьці, казацкай мэнтальнасьці была й беларуская мэнтальнасьць, акрамя вытанчанай адукацыі быў вытанчаны погляд на рэчы. Як украінец я, шчыра кажучы, знаёмы з многімі беларусамі, у тым ліку навукоўцамі, гісторыкамі, то мне падаецца, што ў беларусаў больш вытанчаны погляд на пэўныя рэчы, чым ва ўкраінцаў ці расейцаў”.

Паводле рашэньня Менскага аблвыканкама, у вёсцы Касута праз год будзе ўсталяваны памятны знак Піліпу Орліку. А праз нейкі час, як спадзяюцца актывісты аб’яднаньня беларускіх ўкраінцаў, і музэй-капліца. Навечна прозьвішча Орліка ўшанаванае ў назьве парыскага аэрапотра Арлі, які быў збудаваны ў вёсцы, якую атрымаў ва ўладараньне сын Піліпа генэрал Рыгор Орлік за самаадданую службу францускаму каралю Людовіку XV.
Belarus – RFE/RL competition for the best slogan, undated
Настройцеся на Свабоду!

Новыя хвалі Свабоды ад 26 кастрычніка

Партыя няіснай дзяржавы правяла зьезд у Менску пад лёзунгам «Новы саюз брацкіх народаў»

У Менску сабраліся кіраўнікі камуністычных арганізацыяў краінаў былога СССР. У залі гучаў гімн Савецкага Саюзу, на сцэну былі ўнесеныя тры сьцягі: сьцяг Перамогі, сьцяг КПСС і дзяржаўны сьцяг РБ. чытаць далей >

УСЕ НАВІНЫ
External Widget cannot be rendered.

чытаць іншыя навіны >>
External Widget cannot be rendered.

ТОП-ЛІСТ

Свабода ў турмах
Кадр зь відэарэпартажу tut.by

Мультымэдыі Зьбегчы ад турмы

Седзячы за кратамі, а потым выходзячы на волю, многія зэкі калі не прадумваюць варыянт ад’езду з краіны сталага пражываньня, то могуць хаця б памарыць пра яго. чытаць далей >

ВАРТА
Belarus -- The Cat Who Liked Rain, Henning Mankell

Фотагалерэя Жыхары Краіны Дажджоў

Кожны бацька і кожная маці некалі сутыкаюцца з праблемай, што пачытаць свайму дзіцяці, калі яно ўжо завучыла на памяць усе расказаныя яму казкі і патрабуе ўсё новых гісторый. чытаць далей >

Цуды і дзівосы Беларусі
Малюнак Павел Татарнікаў (с) 2014

Альгерд Бахарэвіч: Гопнік

Беларускі гопнік вымірае. Сказаць, што гопнікі ў Беларусі захаваліся як зьява – тое самае, што назваць нашу краіну, выбачайце, постсавецкай. чытаць далей >

Прадай бараду

Як у 1939 г. беларусы на дыскатэках «адрываліся»

У новым мульціку з сэрыі «Прадай бараду» Андрусь Такінданг апавядае гісторыю сваёй бабулі пра тое, як у 1939 годзе беларусы бавілі час на вясковых танцах. чытаць далей >

іншыя выпускі
справаводства па-беларуску

Што дэпутаты ўкраінскага паходжаньня думаюць пра беларускую мову?

Як да беларусізацыі ставяцца дэпутаты, якія нарадзіліся ва Ўкраіне. Такіх у беларускім парлямэнце чатыры. Цікава параўнаць іх адказы з адказамі дэпутатаў расейскага паходжаньня. Піша Ігар Случак. чытаць далей >

іншыя выпускі
Валянцін Жданко

Аўдыё «Пэнсіі — мізэрныя, працы — ніякай...»

​У Беларусі нямала людзей, якія сутыкнуўшыся з крыўдамі, несправядлівасьцю, падманам, зьвяртаюцца ў пошуках праўды да высокіх начальнікаў. І найчасьцей — да прэзыдэнта чытаць далей >