У Беларусі заробак будаўніка — 1 000 000 рублёў, а ўпрочках — $1000

Сёньня Аляксандар Лукашэнка зноў прыгразіў беларускім гастарбайтэрам, што ў Беларусі іх прымусяць стоадсоткава аплочваць усе камунальныя паслугі, а таксама і мэдычнае абслугоўваньне.

Паводле зьвестак Беларускага статыстычнага камітэту, за час эканамічнага крызісу ў краіне страцілі працу каля 600 тысяч чалавек, прыкладна 200 тысяч з гэтых працаздольных грамадзян зьехалі за апошнія тры месяцы на заробкі ў суседнія краіны. Наймацнейшы адток кадраў — у будаўнічай галіне. Як правіла, выяжджаюць найбольш кваліфікаваныя майстры.

Сёньня тэму "Гастарбайтэры ў часе эканамічнага крызісу" дасьледавалі рэгіянальныя карэспандэнты "Свабоды".

ГОМЕЛЬШЧЫНА

Першая задача дзяржавы — даць людзям зарабіць

На Гомельшчыне афіцыйная статыстыка ня бачыць звыш 100 тысяч чалавек, якія нідзе не працуюць і лічацца эканамічна неактыўнымі. Насамрэч шмат хто зь іх езьдзіць на заробкі ў суседнія краіны — Расею, Польшчу, Украіну.

Былы добрускі настаўнік вышэйшай катэгорыі Адам Варанец, якога ў свой час вымусілі сысьці са школы з прычыны грамадзкай дзейнасьці, змушаны быў ехаць у Польшчу, каб там зарабляць на існаваньне, на падтрымку сям’і. Працаваў там на будоўлі прыватных дамоў, пакуль не надышоў пэнсійны ўзрост.

Да патрабаваньня аплачваць камунальныя й мэдычныя паслугі цалкам ён ставіцца скептычна:

"Гэта чарговае глупства. Я думаю, што наш урад ня бачыць выйсьця й кідаецца ў крайнасьці. Я працаваў у Польшчы легальна, сплачваў там падаткі. І сюды ж прывозіў валюту, і гэта была падтрымка нашай дзяржавы й нашай эканомікі. Так і кожны беларус, і гэтым эканоміка ўмацоўвалася. Я ведаю, што і ў іншых краінах, жыхары якіх працуюць за мяжой, яны прысылаюць валюту сваім, і гэта спрыяе эканоміцы".

Гастарбайтэры, якія езьдзяць на заробкі за мяжу, лічаць, што найпершая задача дзяржавы — даць людзям зарабіць у сябе на месцы і каб гэты заробак быў больш-менш дастатковы для нармальнага жыцьця.

Грамадзкі актывіст з Рэчыцы Васіль Гулай звыш дзесяці гадоў працаваў на нафтавых промыслах Расеі, пасьля таго, як яго звольнілі зь беларускай тампанажнай канторы нібыта за парушэньне працоўнага распарадку. Кажа, што за гады працы ў суседняй дзяржаве ні разу ня быў на бальнічным. Сваімі грашыма, якія перадаваў сям’і, ён падтрымліваў беларускіх вытворцаў. Беларускіх прадуктаў туды не вазіў, бо на поўначы Расеі прадукты былі таньнейшыя. І на заробкі паехаў да суседзяў зусім ня дзеля прыхамаці:

"Не ад добрага жыцьця туды паехалі, а таму, што тут нічога не заробіш. Ну, быў бы я тут беспрацоўным — дапамогу цягнуў бы ад дзяржавы. А так жа мы нават не лічыліся беспрацоўнымі. Зь іншага боку, не працуючы нідзе, я маю права на камуналку, на мэдыцыну. А калі я працую ў Расеі, я ўжо ня маю права ні на камуналку, ні на мэдыцыну. Дзе лёгіка? Абсурд!".

Яшчэ адзін грамадзкі актывіст з Рэчыцы, Аляксандар Касьцючэнка, які скончыў тэхнікум і мае некалькі спэцыяльнасьцяў, ужо восем гадоў ня можа ўладкавацца на працу дома. Выяжджаў на заробкі ў Польшчу:


"Няхай бы Рыгоравіч задумаўся над тым, што будаўнікі, якія езьдзяць на працу ў Расею, Польшчу, — яны практычна інвэстуюць у беларускую дзяржаву. Яны прывозяць сюды валюту і расплочваюцца за ЖКГ. Яму трэба здымаць шапку й дзякаваць ім, што яны езьдзяць і зарабляюць грошы".

ВІЦЕБШЧЫНА

Спадар Яўген — жыхар Воршы, але працуе ў Расеі. Пачуўшы выказваньні Аляксандра Лукашэнкі пра тое, што беларусы, якія працуюць у замежжы, — гэта "летуны", якія мусяць на 100 адсоткаў аплачваць мэдычнае забесьпячэньне, а іхнія сем’і — камунальныя паслугі, нагадвае пра міжурадавае пагадненьне ад 1995 году. Яго падпісваў сам Аляксандар Лукашэнка.

"Ён кажа, што яны там жывуць і працуюць. Дык жывуць і працуюць як нашы грамадзяне — хто працуе ў Расеі больш за 183 дні, то ты — рэзыдэнт і плаціш у Расеі 13% падатку. Потым, каб тут не плаціць, людзі адтуль прывозяць даведку. Таму ўсё, што ён казаў, — гэта агонія нейкая: ужо ня ведае, дзе толькі ўзяць грошы! А калі хто нелегальна лазьні там будуе ў Падмаскоўі — дык як ты яго вылічыш?".

Як у мястэчку Барань шукалі гастарбайтэраў

Аказваецца, вылічыць можна. Прынамсі, у мястэчку Барань, што пад Воршай, ужо спрабавалі гэта рабіць, распавядае будаўнік спадар Валянцін:

"Яшчэ да выбараў міліцыя па кватэрах хадзіла, пыталіся, хто дзе працуе. Па нашым доме — дакладна хадзілі. Яшчэ, распавядалі, прымушаюць старшыняў жыльлёвых каапэратываў сьпісы здаваць, хто дзе працуе. Гэта ўжо пасьля выбараў было. Але — як змогуць давесьці, што я працую ў Расеі? Можа, я ў госьці паехаў. Ды ці мала куды я паехаў! Калі на Кіпр, да прыкладу, — таксама 100% плаціць? Я ж ня думаю, што ўжо катаваць будуць: "Дзе быў?" — да такога, думаю, ня дойдзе…".

"На радзіме працаваць няма дзе"

Каб паехаць на Кіпр, будаўнікі-нелегалы нават ня мараць. Яны ледзьве зводзяць канцы з канцамі, каб утрымліваць сям’ю на тыя расейскія заробкі. Бо на радзіме і працаваць няма дзе, працягвае суразмоўца:

"У Барані з кожнага дому чалавек па 10 дакладна езьдзяць… Вось паглядзіце: у мяне двое дзяцей. Адна вучыцца ў ВНУ, платна. Другі зараз будзе паступаць — значыць, зноў плаці! Плюс камунальныя паслугі, плюс крэдыт. Апранаемся прасьцей, гэта ўжо так. Свой гарод, бульба, астатняе… На раскошу не хапае — машыну ня купіш нават з такім заробкам!".

Спадар Валянцін дзівіцца: якія ў кіраўніцтва дзяржавы могуць быць прэтэнзіі, калі будаўнікі вязуць у Беларусь валюту — расейскія рублі? Мяняюць іх на беларускія грошы, якія потым нясуць у тутэйшыя крамы. І пры гэтым не патрабуюць ні годных заробкаў, ні нават працоўнага месца…

Але на ўсялякі выпадак, нібыта прадчуваючы праблемы, падчас мінулага перапісу насельніцтва будаўнікі прасілі жонак не казаць, што яны працуюць у Расеі. Распавядае спадар Віктар:

"Мужы жонкам казалі, каб ні ў якім выпадку не казалі, што працуюць у Маскве. Рэальны факт: жонка парушыла забарону, распавяла… А калі муж прыехаў, быў вялікі сямейны скандал! Маўляў, як ты магла, у мяне цяпер будуць праблемы… Гэта значыць, людзі баяцца, адчуваюць, што ня проста так вылічваюць, распытваюць — і заўжды думаюць пра горшае!".

МАГІЛЁЎШЧЫНА

У Маскве працуюць тысячы гастарбайтэраў зь беларускага рэгіёну

На Магілёўшчыне гастарбайтэраў, якія рэгулярна выяжджаюць у Расею на заробкі, тысячы. У асноўным гэта спэцыялісты будаўнічага профілю. На радзіме іх штомесячныя заробкі крыху большыя за мільён рублёў — упрочках жа зарабіць можна больш за тысячу даляраў.

Найбольш адчувальны адток працоўнай сілы — ва ўсходніх раёнах Магілёўшчыны. Адсюль будаўнікі выяжджаюць цэлымі сямейнымі групамі.

"Палова Краснапольля сядзіць у Маскве ўжо гадоў шэсьць-сем, яшчэ й да крызісу. Усе на Расею пруць. А цяпер, відаць, трэба будзе ўвесь Краснапольскі раён закрываць. У Магілёве поўны завал. У Менску поўны завал у будаўніцтве. Ніхто ня ведае, што заўтра будзе. Нехта атрымлівае 1000 даляраў за месяц. Для Масквы гэта так — нармальна, без асаблівай напругі. А нехта атрымлівае й больш", — кажа жыхар райцэнтру Краснапольле Аляксандар.

Сын спадара Валера зь іншага райцэнтру, Хоцімску, два гады працуе ў Расеі. Як кажа бацька, сын паехаў туды адразу, як адслужыў у беларускім войску. Да службы рабіў у мясцовай камунальнай гаспадарцы:

"Зарабляў там 100 баксаў — гэта 350—400 тысяч рублёў. Там ён атрымлівае 55 тысяч расейскіх рублёў — гэта амаль дзьве тысячы баксаў. Працуе ён кранаўшчыком і грузчыкам на парфумэрнай вытворчасьці. Там працуе 32 чалавекі з Хоцімску. Я падлічыў, што агулам 1230 чалавек з Хоцімску працуюць у Расеі — 12 працэнтаў працаздольнага насельніцтва. Рабіць у нас няма чаго. Дай ім нармальную працу, годны заробак — людзі застануцца тут і нікуды не паедуць".

Пасьля пагрозаў Лукашэнкі, што зь беларускіх гастарбайтэраў будуць спаганяць сто працэнтаў аплаты за камунальнае і мэдычнае абслугоўваньне, размаўляць з прэсай на гэтую тэму адкрыта тыя адмаўляюцца. Вось як гэты жыхар Чэрыкава:

"Выбачайце, я далёкі ад палітыкі і не хачу ў яе лезьці. Гэта брудная справа. І наагул, усё астатняе без камэнтару".

У першым квартале 4000 чалавек ня мелі працы на сваіх прадпрыемствах

Паводле афіцыйнай інфармацыі, на Магілёўшчыне ўзровень беспрацоўя складае менш за адзін працэнт — гэта 3800 чалавек. Статыстыкі пра схаванае беспрацоўе няма. У эканоміцы рэгіёну занятыя паўмільёна чалавек. 4 тысячы чалавек у першым квартале году былі ў вымушаным адпачынку альбо працавалі няпоўны працоўны дзень. Сярэднемесячны заробак у рэгіёне, паводле афіцыйнай статыстыкі, — 1320 тысяч рублёў.

Фотаконкурс «Дзе мае 500 даляраў?»

Далучайцеся да ўдзелу!