чацьвер, 24 красавіка 2014, Менск 19:16

Што абараняць беларусу

ПАМЕР ШРЫФТУ - +
23.04.2014 06:52
Ці можна жыць паўнавартасным жыцьцём у выміраючай вёсцы ў беларускай глушэчы? Ці важная для сапраўднага ксяндза заможнасьць ягоных парафіянаў? І ці варта гераізаваць ці дэманізаваць партызанскі рух у Беларусі? >>>

Фотагалерэя Росіца. «Як убачу кроў на Ўкраіне — ноч спаць не магу»

У мястэчку Росіца пабачыў адзін з самых прыгожых беларускіх краявідаў. На беразе шырокай сажалкі — чырвоны касьцёл, зь невысокімі вежамі. Калісьці да вайны гэтыя вежы былі высокімі і сьпічастымі. Але бальшавікі тыя вежы зруйнавалі, бо палічылі іх добрым арыенцірам для польскай артылерыі.

Фотагалерэя Цэнтар паўстаньня «зялёных» у Беларусі

Мястэчка Іказьнь ляжыць на дарозе зь Мёраў у Браслаў. І ўвагу падарожніка прыцягвае найперш вежамі свайго касьцёла. Касьцёл Божага Цела стаіць у нізіне, але храм настолькі высокі, настолькі магутна вырастае з лагчыны, што хочацца зьехаць уніз, да яго, каб адчуць сапраўдны ягоны маштаб.

Мультымэдыі «Дабяруцца да татараў і сюды»

Беларускія татары, нашчадкі крымчакоў. Ці адчуваюць яны роднасьць са сваімі далёкімі супляменьнікамі? Як бачаць крымскія праблемы са свайго беларускага далёка? І чаго жадаюць крымцам?

Фотагалерэя Багданава. Савецкі партызан — дзетазабойца

На хутары каля Багданава 23 красавіка 1943 году партызаны ноччу расстралялі сям’ю солтыса Станіслава Вайгяніцы. Забілі і дзяцей, і цяжарную жонку.

Фотагалерэя Як рабавалі шляхецкія сядзібы ў верасьні 39-га

Якая памяць засталася ад салдат кайзэраўскага войска часоў І сусьветнай вайны? Як сяляне рабавалі ў 39-м маёнткі багатай шляхты? І што прымушала савецкіх калгасьнікаў парушаць страшны закон пра тры каласкі? Пра гэта ў чарговай перадачы «Падарожжы Свабоды». Мы едзем у Бянюны, што на Ашмяншчыне.

Мультымэдыі Сьмерць народнай мастачкі — самагубства ці выпадак?

Кім была для вяскоўцаў Случчыны мастачка Алена Кіш, якая малявала дываны? Якая памяць засталася пра адну з самых трагічных фігур народнага мастацтва?

Фотагалерэя «Зь беларуса выкінуць паганства нерэальна»

Што засталося ад спадчыны самадзейнага скульптара Пятра Зяляўскага? Ці добра жывецца людзям у суседзтве з Нацыянальным паркам «Браслаўскія азёры»? І зь якімі праявамі паганства змагаюцца сёньня сьвятары?

Мультымэдыі Абарваная струна Ігара Сімбірова

23 студзеня споўнілася б 42 гады беларускаму музыку, барду і грамадзкаму дзеячу Ігару Сімбірову. Які заўчасна пайшоў з жыцьця летась. У чарговае падарожжа «Свабоды» мы выпраўляемся ў Асіповічы, родны горад Ігара Сімбірова. Каб разам зь ягонымі сябрамі ўзгадаць гэтага неардынарнага чалавека.

Мультымэдыі Быцень. Ці ажывуць старыя дакумэнты на зямлю?

Як каралі за прамоўленае беларускае слова польскія настаўнікі ў школах міжваеннай Заходняй Беларусі. Дзеля чаго захоўваюць старыя дакумэнты на валоданьне зямлёй? Пра стракатую гісторыю мястэчка, у якім беларускай мове вучыўся кіраўнік «Газпрому» — у новым падарожжы Зьмітра Бартосіка.

Фотагалерэя Петкавічы. Запраграмаваная сьмерць

Жалезны зубар, пафарбаваны чырвоным колерам, на мяжы Менскай і Берасьцейскай абласьцей ужо стаў неад’емнай часткай галоўнай беларускай трасы. Але пакрысе гэты зубар становіцца нейкім знакам бяды.

Невынішчальныя арыенціры Эўропы

Падобная да белага маяка сярод неабсяжных даляглядаў калёна сваім старасьвецкім выглядам узбагачае звычайны краявід.

Фотагалерэя Стрыгава: «Партызаны» самі зьнішчалі камандзіраў

Што адбывалася ў Берасьцейскай крэпасьці пасьля таго, як яе ўзялі нацысты? Ці сапраўды актыўныя багаборцы кепска канчалі жыцьцё? І ў чым пачынае выяўляцца крызыс на вёсцы? Зьміцер Бартосік наведаў мястэчка Стрыгава, што пад Кобрынем.

Мультымэдыі Сьляды былой мяжы «Вялікага Рэйху»

Ківацічы — амаль вымерлая вёска ў Кобрынскім раёне, дзе жыве літаральна чатыры чалавекі. Машыны яе пралятаюць, нават не спыняючыся. Але спыніцца тут нагода ёсьць.

Фотагалерэя Масквічы, што захапілі Паўлінава

Усё больш імкліва старыя беларускія шляхецкія сядзібы прыходзяць у заняпад. Усё часьцей іх выкупляюць прадпрымальныя людзі. Як правіла, з Расеі. З чым сутыкаюцца расейскія прадпрымальнікі ў Беларусі найперш? Мы едзем у маёнтак Паўлінава, што пад Баранавічамі.

Фотагалерэя Аляксандар Раткевіч: Не называйце забойцаў партызанамі

У вёсцы Сакалоўка Вілейскага раёна адноўленая магіла сям’і, забітай у 1943 годзе савецкімі партызанамі.

Фотагалерэя Менскі раён, дзе за газ плацяць мільёны

Шалман, велізарная паваенная фавэла, некалі цягнуўся ад вуліцы Валадзько на Ўсход, да стадыёна «Лякаматыў» і далей.

Фотагалерэя Ці доўга будзе існаваць падзел Беларусі на Заходнюю і Ўсходнюю?

Як можна прасачыць гісторыю краіны па дакумэнтах на звычайнага каня? Што можа быць альтэрнатывай Лініі Сталіна? Пра гэта — у чарговай перадачы з сэрыі «Падарожжы Свабоды». Мы едзем у мястэчка Ракаў.

Фотагалерэя Беларускае слова, ацэненае ў 25 гадоў лягераў

Летам 1951-га ў Вільні ды ў Менску былі арыштаваныя пяць студэнтаў. Усім пяцём прад’явілі абвінавачаньні ў стварэньні падпольнай антысавецкай арганізацыі.

Фотагалерэя Ці магчыма выбіць усё пагалоўе дзікоў у Беларусі?

Якая карысьць вяскоўцам ад таго, што яны жывуць у курортнай зоне? І ці робяць у наш час брычкі?

Фотагалерэя Вайна па вайне. Саюз змаганьня за незалежнасьць Беларусі

Саюз змаганьня за незалежнасьць Беларусі, арганізаваны ў 1946-м годзе на Нясьвіжчыне Іванам Раманчуком, вылучаецца сярод астатніх падобных арганізацый.

Фотагалерэя Каму ў Беларусі жывецца лепш за ўсіх

Дзе знаходзіцца ўнікальны арган з 400 труб? Каму ў нашай краіне лепш за ўсіх жывецца?

Мультымэдыі Асабістыя рахункі Адама Глобуса

Абэліск на могілках у Старой Рудзіцы. Першы ў сьпісе закатаваных — Іван Леапольдавіч Александровіч. Дзед Ніны Глобус і прадзед Уладзіміра Адамчыка.

Мультымэдыі Вялічкавічы. «Нас выгналі з раю»

Вялічкавічы падзялілі лёс усіх прыбускіх вёсак. Яны ўсе былі па вайне адселеныя ад берага на некалькі кілямэтраў.

Фотагалерэя Руіны гнязда забытай пісьменьніцы

Ці жывуць яшчэ ў Беларусі людзі, якія памятаюць першых бальшавікоў? Як на магілах будуюцца школы?

Мультымэдыі Дом для бамжоў у Аляксандраўцы: «Іх кармі, — і яны нікуды не палезуць»

Аляксандраўка — маленькая выміраючая вёска пад Васілішкамі. Але ад сьнежня пазамінулага году насельніцтва вёскі пачало імкліва расьці.

Фотагалерэя Вёска, дзе не сьвяткуюць 3 ліпеня

Вёска Усьціж згарэла 3 ліпеня 1944-га. У той самы дзень, калі Чырвоная Армія ўваходзіла ў сталіцу.

Фотагалерэя Княгінін. Забыты крыж на магіле паўстанцаў

Калі ехаць па нарачанскай трасе ў бок Мядзела, дык мястэчка Княгінін застаецца па правую руку. Але не сьпяшайцеся яго пралятаць.

Мультымэдыі «Спаленыя жыўцом». Двор Шэметава

На новы 1943 год у двары Шэметава здарылася трагедыя. Жыўцом спалілі былых уладарак маёнтку, немаладых жанчын. Сярод мясцовых людзей пануе думка, што гэта справа рук партызан. Але ці сапраўды так?

Мультымэдыі Вольна. «Беларус павінен піць беларускае»

Чым адметны стары ўніяцкі храм Сьвятой Тройцы ў Вольным, якіх беларускіх герояў помніць стары парк паноў Сьлізьняў і чаму беларус павінен піць сваё? Мы едзем у мястэчка Вольна, што ў Баранавіцкім раёне.

Мультымэдыі Скарбы Альковічаў

У мястэчка Альковічы вельмі незвычайная гісторыя ўзьнікненьня. Паводле легенды, напрыканцы 17-га стагодзьдзя ў альховым лесе людзі знайшлі цудатворны абраз Маці Божай. І пабудавалі на тым месцы капліцу. Пасьля пачалі вакол капліцы будаваць хаты.

Фотагалерэя Лёc маладэчанскага гармоніка

На ўсіх кантынэнтах Зямлі сёньня гучаць высакаякасныя беларускія баяны і акардэоны. Гэтым варта ганарыцца. Але і варта памятаць імя чалавека, які паклаў пачатак гэтаму гонару

Воўкавічы. Узарваная сьвятыня

Многім нават у галаву ня прыйдзе, якім па-эўрапейску шляхетным выглядала б навакольле, каб у 50-я гады савецкая ўлада захавала касьцёл у вёсцы Воўкавічы, пабудаваны графам Ежы Гутэн-Чапскім, братам знакамітага менскага галавы, у 1905-м.

Відэа Беларускі аграном Баляслаў Лапыр

У горадзе Глыбокім сёлета пройдзе першы вішнёвы фэст. Чаму ў Глыбокім? І чаму менавіта вішнёвы?

Фотагалерэя Сучасныя споведзі пра часы і сябе — у Начы

Калі збочыць ад Беражка — станцыі на чыгунцы — ды прайсьці пару-тройку кілямэтраў паўз хваёвы лес з духмяным паветрам, тут усё і «нача-наецца». Апошняе слоўца любяць паўтараць мясцовыя — тры сотні жыхароў вёскі Нача, што на Крупаўшчыне. Крыху ніжэй, у даліне — роўны шэраг домікаў з аднолькавымі ружовымі дахамі ды вежай МТС. Такі фасад аднайменнага аграгарадка.

Фотагалерэя Смаляны: кляштар разбурылі, хоць фэрмэр «на плыву»

Нядаўна незалежныя СМІ распаўсюдзілі інфармацыю пра тое, як у Міжнародны дзень аховы помнікаў, а 10-й раніцы, адбылося барбарскае разбурэньне дамініканскага кляштара 18 стагодзьдзя ў Смалянах, што на Аршаншчыне.

Фотагалерэя Мы іншага хакею ня ведалі

У 60-я і 70-я гады ў беларускай правінцыі, асабліва на поўначы краіны, пад словам «хакей» разумелі зусім іншую гульню.

Мультымэдыі Крупаўшчына: пасьля абнародаваньня «ядаў»

У Крупскім прайшло арганізацыйнае паседжаньне ініцыятыўнай групы па зборы подпісаў супраць будаўніцтва, як тут ужо называюць, «заводаў ядаў».

Пасёлак Крупскі: асьцярожна — яды!

Крупкі з савецкіх часоў застаюцца буйным перавалачным чыгуначным вузлом. Да станцыі прымыкае 2-тысячны пасёлак з падобнай назвай — Крупскі, але яго не ратуе ўжо і блізкасьць чыгункі.

Фотагалерэя Парэчча. Гісторыя зь нелінейным сюжэтам і адкрытым фіналам

Парэцкі вакзал, напэўна, самы любімы вакзал у беларускіх кіношнікаў. І зразумець іх можна. Лепшага прамысловага краявіду, дзе сучаснасьць нічым сябе не выдае, ня знойдзеш.

Фотагалерэя Агра- ды «мянтоўскія» пярэваратні ў Белі

Віталь Сямашка расказвае пра пасёлак Бель Крычаўскага раёну – адзін зь першых аграгарадкоў на Крычаўшчыне.

Фотагалерэя Маляцічы: каму жыцьцё «пракрасна», каму «сырасьць ва ўсе дзіркі»

Вандроўка ў Маляцічы, што амаль на роўнай адлегласьці ад райцэнтру — Крычава — і расейскай мяжы.

Фотагалерэя Вялікі боль і вялікая надзея Дукоры

Ня думаў нават, што і праз тры, і болей гадоў давядзецца ізноў апынуцца ў Дукоры — вёсцы на Пухавіччыне, што за 17 хвілін — сам засякаў — аўтабанам ад Менску.

Мультымэдыі Stalin kaput на «Лініі Сталіна»

«Мая дачка прыйшла неяк, а дадому не пускаюць. Яна кажа — вось дом, побач. Міліцыя не пускае. Не паложана, і ўсё».

Фотагалерэя Дружнае: ЦЭЦ-5 — аварыйная, завод «Август-Бел» труціць

Сытуацыю ў пасёлку Дружным адсочваю пяты год. Зрэшты, яна выйшла далёка за межы Пухавіччыны пасьля шматтысячных леташніх экалягічных мітынгаў і чарнобыльскіх шляхоў.

Фотагалерэя Падпольны канцэрт Галіча ў Сельгаспасёлку

Беларускую сталіцу безь перабольшваньня можна было назваць вялікай вёскай. Бо мураванымі былі толькі гістарычны цэнтар і галоўны праспэкт. Ад Камароўкі да Зялёнага Лугу раскінулася велізарнае мора прыватнага сэктару. Сельгаспасёлак.

Фотагалерэя Як маскоўскія захопліваюць аўтавакзал «Маскоўскі»

Сёньняшняе падарожжа незвычайнае ўжо тым, што адбываецца яно ў Менску, але тычыцца жыхароў-пасажыраў, бадай, усёй краіны.

Мультымэдыі Таямніца Астравецкай АЭС

Едучы па вёсках, якія атачаюць самую вялікую беларускую будоўлю новага часу, я менш за ўсё хацеў размаўляць з тымі, хто па роду сваіх заняткаў абавязаны альбо апяваць будучую атамную станцыю, альбо, наадварот, яе ганіць. Цікава было даведацца, як гэтая будоўля адбілася на людзях, якія тут нарадзіліся і жывуць?

Разьдзелы

Паказаць :
Відэа