Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«У эканоміцы раптам усё абрынулася, нібы празь Беларусь які сьмерч прайшоў...»


Валянцін Жданко

Валянцін Жданко

Эканамічныя праблемы, цяжар якіх становіцца ўсё больш адчувальны для беларусаў, пэўным чынам паўплывалі і на палітычныя працэсы ў Беларусі, на стаўленьне ўлады да апазыцыі, да арганізатараў масавых пратэстаў. Гэта адзначаюць у сваіх допісах нашы слухачы.

Пачну сёньняшнюю размову з аднаго такога ліста. Студэнт Віталь Аўдзееў зь Менску, разважаючы пра вынікі лютаўскіх пратэстаў прадпрымальнікаў, піша:

«Не пагаджаюся з тымі, хто кажа, што рэжым Лукашэнкі не мяняецца. Усё ж трэба глядзець праўдзе ў вочы: сякія-такія зьмены адбываюцца. Вось, напрыклад, мяне вельмі ўразіла, як сябе паводзілі сілавікі падчас нядаўніх акцыяў пратэсту ў Менску. Ніякіх затрыманьняў, ніякага гвалту, ніякіх новых палітвязьняў. Пару гадоў таму за такую сходку ў самым цэнтры сталіцы ўсіх завадатараў „завінцілі“ б на самым пачатку, аддубасілі б ды яшчэ сутак на 15 на Акрэсьціна пасадзілі б. А цяпер — поўная ляяльнасьць і паблажлівасьць. Ці не лібэралізацыя ў нас пачалася?

Праўда, на асноўную масу людзей гэта мала ўплывае. Як не хадзілі на плошчу раней, так ня ходзяць і цяпер. Думаю, прычына ў тым, што ў грамадзтве пануе абыякавасьць. Ня вераць людзі ні ўладзе, ні апазыцыі — ды нікому ня вераць. Спадзяюцца толькі на сябе, займаюцца асабістымі справамі, а на грамадзкія інтарэсы ды на будучыню ўласнай дзяржавы ня надта зважаюць».

У цярплівасьці ды паблажлівасьці ўлады да арганізатараў лютаўскіх пратэстаў вельмі простая і зразумелая прычына, спадар Віталь. Захад толькі-толькі пачаў пакрысе адмяняць эканамічныя ды візавыя санкцыі, зьявілася зусім рэальная надзея на такія неабходныя ў цяперашніх беларускіх умовах крэдыты Міжнароднага валютнага фонду. І калі б на гэтым тле Лукашэнка пачаў дзейнічаць супраць дэманстрантаў сваімі звыклымі мэтадамі — уся гэтая адліга імгненна б скончылася, а рэжым застаўся б і бяз грошай, і без шэнгенскіх візаў для высокапастаўленых чыноўнікаў з санкцыйнага сьпісу.

✉ ✉ ✉

Кароткі ліст ад Алега Парамонава з Бабруйску. Разважаючы пра драматычныя зьмены, якія адбываюцца апошнім часам у беларускай эканоміцы, слухач піша:

«Нібыта і праца ва ўсіх была, і заробкі ды пэнсіі расьлі (і падняліся ўжо да неблагога ўзроўню). Не магу зразумець — куды ўсё падзелася? Мы ж нічога не мянялі — ні палітыку, ні ўладу, ні самога Лукашэнку. І ўзрушэньняў у Беларусі не было ніякіх — ні войнаў, ні землятрусаў, ні чумы... Чаму ж раптам у эканоміцы ўсё абрынулася, нібы празь Беларусь які сьмерч прайшоў...».

Адказы на вашы пытаньні даволі простыя, спадар Алесь. У мінулыя гады беларускія ўлады даволі шмат пазычалі за мяжой — за кошт гэтых дзясяткаў мільярдаў незаробленых даляраў і падтрымліваўся даволі высокі ўзровень спажываньня. А вяртаць крэдыты разьлічвалі галоўным чынам за кошт высокіх прыбыткаў ад рээкспарту нафты ды нафтапрадуктаў. Кошт нафты на сусьветным рынку абваліўся, расейскі рынак (а ён асноўны для беларускіх вытворцаў) моцна прасеў — вось вам і сумная беларуская рэчаіснасьць...

✉ ✉ ✉

Аўтар наступнага ліста, наш даўні сябар Алесь Марціновіч з Баранавічаў, зьвярнуў увагу на зьмену рыторыкі кіраўніка Беларусі. Асабліва гэта датычыць ягоных выступаў на тэму абароназдольнасьці дзяржавы:

«Цяпер Лукашэнку апанаваў ваенна-абарончы псыхоз у даволі дзіўнай форме. Маўляў, буду ўсімі сіламі абараняцца ад любых інсьпіраваных Захадам аранжавых інфэкцыяў. Але ўсе разумеюць, што найперш маецца на ўвазе абарона ад рэальных „зялёных чалавечкаў“ Пуціна з Усходу... Іншымі словамі, рыхтуемся ваяваць з НАТО, каб ня стала з намі, як з Крымам і Данбасам. Здаецца, і лягічна, але з пункту гледжаньня звыклай сусьветнай практыкі — неяк шызафрэнічна.

Гэтак жа ўспрымаюцца і заклікі мацаваць праваслаўна-славянскі саюз, загартаваны з 1941 па 1945 гады — дзеля таго каб вораг нас не захапіў, як нядаўна захапіў Крым.

Гэта нейкі асаблівы сусьвет Лукашэнкі, дзе дзейнічае зусім адметная палітыка-ідэалягічная лёгіка і практыка нашага шклоўскага палітыка. З такіх мазаічных кавалкаў наўрад ці можна стварыць нейкую рэальную дзяржаўную ідэалёгію, якая б была ўспрынята масамі ўсур’ёз і па-сапраўднаму — як у Злучаных Штатах, Францыі, Польшчы ці Літве».

Стройную і пасьлядоўную дзяржаўную ідэалёгію Лукашэнка спрабаваў сфармаваць у першыя гады свайго прэзыдэнцтва. Спроба была ня надта ўдалая, і пра яе спакваля забылі... Што да цяперашніх абарончых стратэгіяў улады, то тыя падтэксты, пра якія вы, спадар Алесь, пішаце, усім зразумелыя. Але агучваць іх, з цалкам зразумелых прычын, Лукашэнка ня можа. Ды гэтага ад яго ніхто і не патрабуе. Кантэкст і так відавочны для ўсіх — і для ўлады, і для грамадзтва.

Дзякуй усім, хто знайшоў час для ліста на Свабоду.
Пішыце нам, адрас ранейшы: Менск-5, паштовая скрынка 111.
Праграма «Паштовая скрынка 111» выходзіць у эфір кожную суботу.

Аўтару можна пісаць на адрас zdankov_rs@tut.by.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG