Лінкі ўнівэрсальнага доступу

На радзіме Лукашэнкі сырыец адраджае тое, што занядбалі беларусы, — авечкагадоўлю


Хамід Фарадж

Хамід Фарадж

Натхнёны словамі кіраўніка Беларусі і верай у плянавую эканоміку, фэрмэр Хамід Фарадж на Шклоўшчыне гадуе авечак і дзівіцца, што беларусы не гавораць па-беларуску.

Аляксандар Лукашэнка калісьці заявіў, што авечкагадоўля мае стаць прыярытэтным напрамкам, і даў загад «выпускаць нармальную ваўняную тканіну.

А ў сьвятле праблемаў з сыравінай на менскім камвольным камбінаце чыноўнікі ўспомнілі і пра авечкагадоўлю. Лукашэнка тады загадаў у сьціслыя тэрміны стварыць новае перапрацоўчае прадпрыемства альбо мадэрнізаваць старое.

Аўчарня Хаміда Фараджа — за дзясятак кілямэтраў ад Шклова, каля вёскі Сапронькі. На агароджанай пляцоўцы фэрмэр адрамантаваў кінутыя калгасам кароўнікі. У загарадках — тры сотні жывёл.

Спадар Фарадж прызнаецца, што прыбытку пакуль ня мае. Кажа: паводле ягоных разьлікаў, каб фэрма была рэнтабэльная, авечак павінна быць за дзьве тысячы.

На пытаньне, навошта яму на схіле веку займацца няпростай справай, адказвае: гэта ягоная даніна спэцыяльнасьці. Вучыўся ён у Горацкай акадэміі. Дыплёмную пісаў па авечкагадоўлі. Займаўся ёю ў сябе на радзіме ў Сырыі.

А ў гэты час у Беларусі перапрацоўчая галіна прыйшла ў заняпад:

«Усе прамысловыя арганізацыі, якія займаліся апрацоўкай воўны, скуры, разваліліся ў дзевяностых гадах. Нават у Шклове была часалка. Калі ж пачынаць разводзіць авечак, то трэба адраджаць тэхналёгію апрацоўкі прадукцыі авечкагадоўлі. На жаль, на сёньняшні дзень, акрамя мяса, нічога не апрацоўваецца».

Хамід Фарадж адчыняе вароты сваёй гаспадаркі

Хамід Фарадж адчыняе вароты сваёй гаспадаркі

Па словах фэрмэра, у яго на складзе назапашана не адна тона прадукцыі са сваёй гаспадаркі. Куды падзець яе, ён пакуль ня ведае. Шукае выйсьця.

«Перакананы ўсё ж, што авечкагадоўля патрэбная для нас і нашай краіны», — цьвердзіць фэрмэр.

У Беларусі, акрамя прыватных сялянскіх гаспадарак і аднаго сельгаспрадпрыемства ў Ляхавіцкім раёне, у якім тры тысячы авечак, асаблівых дасягненьняў у адраджэньні авечкагадоўлі няма. Агульнае пагалоўе авечак цяпер — каля 52 тысяч. Спэцыялісты адзначаюць: каб забясьпечыць патрэбы прамысловасьці, іх павінна быць больш за адзін мільён дзьвесьце тысяч.

Між тым да 1940 гадоў у Беларусі, паводле спэцыялістаў, авечак налічвалася да трох мільёнаў. Пасьля ж аварыі на Чарнобыльскай АЭС авечкагадоўля ў Беларусі заняпала. Бо авечая поўсьць назапашвае радыенукліды.

Былы дырэктар саўгасу «Дрыбінскі» Мікалай Юркоў адзначае, што ў ягонай гаспадарцы авечак было каля тысячы галоў. Прыбытку яны не давалі, і пакрысе ён іх зьвёў, яшчэ да 1986 году. Гэтаксама, кажа суразмоўца, зрабілі і ягоныя калегі ў іншых гаспадарках.

«Калі палічыць, колькі каштуе воўна ды мяса і ў колькі мне гэтыя авечкі абыходзяцца, то нават тэарэтычна яны мне прыбытку даць ня могуць. Яшчэ троху па інэрцыі авечак трымалі, але потым і на сёлах паадмаўляліся ад іх», — згадвае Мікалай Юркоў.

Хаміду Фараджу ён жадае посьпеху, але на высілкі ўлады па адраджэньні занядбанай у Беларусі авечкагадоўлі глядзіць крытычна. Кажа, што беларускія сяляне гадавалі авечак, аднак з эканамічнага гледзішча мала хто зь іх думаў пра рэнтабэльнасьць. Тады думалі пра патрэбы.

Калі палічыць, колькі каштуе воўна ды мяса і ў колькі мне гэтыя авечкі абыходзяцца, то нават тэарэтычна яны мне прыбытку даць ня могуць

Цяпер наша воўна, — адзначае Мікалай Юркоў, — ня вытрымае канкурэнцыі з той, якая вырабляецца ў іншых краях, больш прыдатных для авечкагадоўлі:

«У кожным двары была патрэба валёнкі зьбіць ці шкарпэткі, панчохі зьвязаць ды кажух пашыць. І гэта ўсё ўладкоўвалася ў такі сялянскі лад натуральным чынам. І пашы былі тады — карова ідзе, за ёй конь і авечкі. Цяпер шырокага распаўсюджаньня авечкагадоўля пакуль ня мае ў нас. Я таксама чытаў, што недзе робяць у некалькі тысяч фэрмы. Але мне здаецца, што гэта ня надта пасуе нашай гаспадарцы».

У 2012 годзе Аляксандар Лукашэнка паставіў задачу падрыхтаваць плян разьвіцьця авечкагадоўлі ў Беларусі і стварыць прадпрыемства, каб перапрацоўваць прадукцыю гэтай галіны. На ягоную думку, авечкагадоўля павінна нават стаць прыярытэтным напрамкам у жывёлагадоўлі. У 2013 годзе прынялі рэспубліканскую праграму разьвіцьця авечкагадоўлі. У ёй адзначана, што дзеля адраджэньня галіны трэба актыўна падключаць да справы фэрмэраў і асабістыя гаспадаркі грамадзян. За прамінулы час, аднак, масавага памкненьня да авечкагадоўлі не заўважана. Спэцыялісты пра адраджэньне айчынай авечкагадоўлі выказваюцца з асьцярожным аптымізмам. Кажуць, што зь цягам часу яна можа даць прыбытак і што беларускія авечкі могуць зэканоміць да 4,5 мільёнаў валютных сродкаў.

Хамід Фарадж

Хамід Фарадж

Хамід Фарадж спадзяецца на дапамогу дзяржавы. На ягоную думку, пры плянавай эканоміцы ўлада мае падтрымліваць грамадзян у ажыцьцяўленьні патрэбных для краіны задумаў. Яму ж дзяржава пакуль дапамагла атрымаць крэдыт з малым працэнтам, каб набыць трактар. Па ільготнай цане ён купіў у сваю гаспадарку авечак.

Хамід Фарадж называе сябе савецкім чалавекам. Тлумачыць: яго станаўленьне як асобы прыпала на часы існаваньня СССР, і каштоўнасьці савецкай ідэалёгіі яму блізкія. На радзіме яшчэ юнаком уступіў у Камуністычную партыю Сырыі. Адзначае, што яна была ў апазыцыі да пануючай там партыі Баас («Адраджэньне»), кіраванай тады Хафезам Асадам. Паводле суразмоўцы, апазыцыйнасьць не дазволіла б яму зрабіць кар’еру на радзіме.

«У мяне была там няўдача невялікая па працы, бо я быў у апазыцыі, — тлумачыць ён. — Я не кажу, што мяне там улада ціснула наагул, але калі я ня ў партыі «Адраджэньня», то на кіроўную пасаду мне дарогі не было. Улада ў Сырыі, аднак, ня дрэнная. Партыя Баас — сацыялістычнай скіраванасьці. Шмат дасягненьняў было, але мы хацелі камунізм будаваць».

Двор аўчарні

Двор аўчарні

Пражыўшы сем гадоў у Сырыі па вяртаньні з вучобы ў Саюзе, Хамід Фарадж вырашыў пакінуць родны край і асесьці там, дзе вучыўся, — у Беларусі. Тут жыве з 1988 году. Беларусаў называе сваімі землякамі. Праблемаў у стасунках зь імі, цьвердзіць, у яго ніколі не было. Кажа, што беларусы працавітыя і задужа цярплівыя:

«Беларускі чалавек адрозьніваецца дабрадушнасьцю. Я б сказаў, завялікай дабрадушнасьцю. Беларусы — эўрапейскі народ зь мяккім і добрым характарам, — адзначае ён. — Хацелася б, каб яго больш шанавалі і цанілі краіны-суседзі, бо ніхто ня мае права добрага чалавека крыўдзіць».

Для авечак Хамід Фарадж свой

Для авечак Хамід Фарадж свой

На пытаньне, ці кідаецца ў вочы, што беларусы не гавораць на беларускай мове, адказвае, што так.

«Мова патрэбная для любой нацыі, — кажа спадар Фарадж. — Яе трэба паважаць, вывучаць і выкарыстоўваць у жыцьці. Той, хто аддаляецца ад беларускай мовы і не прызнае яе за дзяржаўную, той памыляецца. Аднак нельга мову выкарыстоўваць для рознагалосься людзей».

Сам па-беларуску не гаворыць, але раз-пораз устаўляе ў гаворку беларускія словы.

«Я асабіста дужа паважаю беларускую мову. Мне шмат падабаецца беларускіх слоў. Яны прыемна гучаць, і мне падабаецца, калі мне кажуць „дзякуй“, „цудоўна“. Я выкарыстоўваю часта слова „калі ласка“. Гэтыя словы гучаць прыгожа».

Пра вядомага земляка, які стаў прэзыдэнтам Беларусі, спадар Фарадж разважаў доўга. Казаў, што Лукашэнка сваёй пасады дамогся справядліва. Калі ж ёсьць у краіне праблемы, лічыць суразмоўца, то за гэта мусіць адказваць не адзін Лукашэнка:

«Калі ёсьць нейкая недапрацоўка, то адказнасьць ня толькі на прэзыдэнце, але ў гэтым вінаватыя і мясцовыя ўлады ды дэпутаты, якія выбраныя, каб бараніць інтарэсы дзяржавы. Галоўнае, каб ніякіх пераваротаў не было, — тлумачыць сваю пазыцыю спадар Фарадж і дадае: — Але недахопы трэба заўжды прызнаваць, бо калі чалавек заплюшчвае вочы, дык ён празь нейкі час трапіць у яміну, зь якой будзе цяжка вылезьці».

Ужо на разьвітаньне Хамід Фарадж, нібыта падводзячы рысу пад гутаркай каля шклоўскай ратушы, зазначыў: стараюся адрадзіць авечкагадоўлю, каб пакінуць добрую памяць пра сябе беларусам.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG