Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Абы ня чорныя!» Беларусы гатовыя здаць кватэру адкрытым геям, уцекачам з Данбасу і беларускамоўным. Экспэрымэнт Свабоды


Замежнікі адзначаюць, што беларусы не такія памяркоўныя й талерантныя, якімі мы сябе лічым. Пра гэта Свабодзе расказвалі брытанскія, кітайскія і амэрыканскія героі рэпартажаў. Мы запыталіся ва ўласьнікаў кватэр, як бы яны паставіліся да пары геяў, цемнаскурых, украінскіх уцекачоў і беларускамоўных — як да кватэранаймальнікаў.

Праглядаючы абвесткі, мы заўважылі, што шчасьлівыя ўладальнікі лішніх кватэраў любяць здаваць сваю жылплошчу дзяўчатам. Хлопцаў і студэнтаў часта ставяць у адну катэгорыю «нядобранадзейных» наймальнікаў, пра што і папярэджваюць яшчэ ў аб’яве.

Напрыклад, уладальнік 4-пакаёвай кватэры каля станцыі мэтро «Каменная горка» расьпісаў умовы такім чынам: сям’і, дзьвюм сем’ям, 1–4 працоўным дзяўчатам (не стyдэнткі). На прапанову здаць кватэру ў арэнду «сур’ёзнай пары хлопцаў» гаспадар адмовіў:

— Ну не, мы хочам альбо звычайную сям’ю, альбо дзяўчат. Нават звычайных хлопцаў ня хочам пакуль браць. Хочам, каб кватэра захавалася ў нармальных умовах і каб суседзі нас не турбавалі.

Аднак многіх гаспадароў кватэр пытаньне арыентацыі зусім не турбуе. Вось якая выйшла размова з уласьніцай двухпакаёвай кватэры на праспэкце Дзяржынскага. У яе аб’яве пазначана: «Добры рамонт, ёсьць усё, мэбля, тэх-ка, посуд. Усё новае. Здаецца на доўгі тэрмін прыстойнай сям’і, хлопцу, дзяўчыне. Студэнтам, замежнікам, агентам — просьбе не турбаваць».

— Добры дзень, у нас прыстойная пара, але не зусім традыцыйная.

— Вы не расьпісаныя?

— Не, мы хлопцы ў стасунках.

— А, ну калі ласка.

Не была супраць і гаспадыня двухпакаёўкі па вуліцы Асіпенкі. Адзінае ейнае пажаданьне было, каб наймала сям’я. На заяву, што патэнцыйныя наймальнікі — гомасэксуальная пара, яна сказала, што для яе гэта не прынцыпова.

З Украіны? Ніякіх пытаньняў!

Ня выклікала ніякіх пытаньняў і прапанова здаць кватэру пары ўцекачоў з Данецку. А гаспадыня трохпакаёўкі на вуліцы Панчанкі нават сама прапанавала заключыць дамову, каб ва ўкраінцаў была рэгістрацыя па адрасе яе кватэры.

— Хацелі б наняць у вас кватэру. Але ў нас не беларускія пашпарты. Мы з Данецку.

— Мы — гэта колькі вас чалавек? Восем?

— Не.

— Пяць?

— Не, мы пара, сям’я.

— Ну калі ласка! У мяне й цяпер жывуць два ўкраінцы. Яны ад школы залежаць і зьяжджаюць 5-га чысла. Адзін з Луганскай вобласьці, другі — з Кіева. Ніякіх пытаньняў. Мы ж усё адно з вамі заключым дамову, у вас будзе часовая рэгістрацыя па маім адрасе. Ніякіх пытаньняў.

Падобным чынам рэагавалі і іншыя гаспадары. Некаторыя пыталіся, ці маюць украінцы часовую рэгістрацыю, бо самі ўласьнікі кватэраў ня могуць ці ня хочуць важдацца з гэтымі дакумэнтамі.

Говорите, пожалуйста, по-русски

На беларускую мову большасьць гаспадароў ніяк не рэагуюць, пагаджаючыся здаваць сваю кватэру. Толькі ў двух выпадках на мову зьвярнулі ўвагу.

Гаспадыня двухпакаёўкі за 650 даляраў на месяц на вуліцы Пуліхава нават папрасіла перайсьці на расейскую мову (прыводзім размову ў арыгінале):

— Скажыце, калі ласка, ці можна было б пад’ехаць на гэтым тыдні паглядзець кватэру?

— Ну, можно. А вы можете по-русски говорить? А то я что-то ничего не понимаю.

— Ну, я звычайна па-беларуску размаўляю.

— Ну, ясно, хорошо.

— Але вы мяне разумееце?

— Ну, так.

Гаспадыня іншай двухпакаёвай кватэры на вуліцы Някрасава, распытваючы пра наймальнікаў, зьвярнула ўвагу на беларускую мову.

— А кто вы, расскажите о себе.

— Сям’я, два чалавекі. Я й жонка.

— Вы размаўляеце на беларускай мове?

— Ну так, размаўляю на беларускай мове.

— Редкость, поэтому обратила внимание. На этой неделе вы хотите?

— Так, хацелі б пад’ехаць паглядзець.

— Ну хорошо, тогда звоните.

З Кеніі? О Божа! Я баюся

Самая дзіўная была рэакцыя на замежных наймальнікаў. Па легендзе, прадстаўнік кампаніі шукаў кватэру для кенійскай сям’і, якая на запрашэньне прыяжджае працаваць у Беларусь. Калісьці тыя кенійцы вучыліся ў Савецкім Саюзе і памятаюць расейскую мову.

Гаспадыня вялікай двухпакаёўкі на вуліцы Лібкнэхта, напрыклад, нават не захацела слухаць, што гэта за кенійцы.

— Не, ня хочацца мне браць. Мне цяжка зь імі камунікаваць.

— Але яны расейскамоўныя, яшчэ ў Беларусі вучыліся ў савецкі час.

— Як бы мне вам сказаць... Не хацелася б, і ўсё. Я чула розныя водгукі. Жылі ў знаёмых і адны, і іншыя. Увогуле, толькі грамадзянам Беларусі перавагу аддаю.

Яшчэ больш непрадказальная была рэакцыя гаспадыні «дагледжанай кватэры для сям’і на доўгі тэрмін». Менавіта прыстойную сям’ю, гатовую жыць у іхняй кватэры доўгі тэрмін, мы й хацелі прапанаваць кабеце.

— Прыяжджае пара з Кеніі.

— О Божа!

— Што, прабачце?

— Гэта я зьдзівілася.

— Яны расейскамоўныя. Калісьці вучыліся ў Савецкім Саюзе. А зараз атрымалі запрашэньне на працу ў Беларусі. Гэта сям’я, два чалавекі.

— Яны ўвогуле рускія ці нярускія?

— Яны кенійцы.

— Гэта я зразумела. А па нацыянальнасьці?

— Яны афрыканцы.

— Не, ня трэба, не-не.

— Нават не разглядаеце такі варыянт?

— Я, шчыра кажучы, баюся. Гэта не для мяне.

Гаспадар кватэры на праспэкце Ракасоўскага спачатку схіляўся да таго, каб не здаваць кватэру кенійцам.

— Гэта сям’я з Кеніі, яны па працы сюды прыяжджаюць.

— З Кеніі — дык яны цемнаскурыя?

— Так.

— Шчыра кажучы, гэта нестандартная сытуацыя. Я нават ня ведаю (сьмяецца).

Але калі гаспадар пачуў, што кенійцы прыяжджаюць на запрашэньне кампаніі і што за жыльлё плаціць фірма, гаспадар стаў пытацца, ці не маглі б яны плаціць больш, чым ён першапачаткова заяўляў. Калі так, то ён ужо быў і ня супраць кенійцаў.

Зусім катэгарычнай аказалася гаспадыня 1-пакаёвай кватэры на вуліцы Калініна. Як і многія іншыя ўласьнікі кватэр, яна хацела б здаваць менавіта сям’і.

— Гэта не зусім звычайная сямейная пара. Яны з Кеніі.

— Не-не-не, дзякуй, ня трэба.

— А чаму?

— Я не хачу! Я хачу беларускіх! Нашто мне кенійцы?

У нас шэры рынак арэнды, улады цікавіць толькі камуналка

Па словах Генадзя Калёнава, выканаўчага дырэктара Міжнароднай асацыяцыі мэнэджмэнту нерухомасьці ў Беларусі, адносіны паміж уласьнікамі камэрцыйнага жыльля і іх арандатарамі ў нас не рэгулююцца нічым, акрамя дамовы найму і вусных дамоўленасьцяў. Таму ўласьнік кватэры, як правіла, сам прымае рашэньні:

«Я памятаю тлумачэньні юрыста Міністэрства жыльлёва-камунальнай гаспадаркі пра тое, як будуюцца адносіны паміж уласьнікамі кватэр і наймальнікамі. Па словах юрыста, гэта наагул ня тычыцца міністэрства. Фактычна ствараюцца „шэрыя“ схемы, і на рынку жыльля камэрцыйнага найманьня ня дзейнічаюць правілы цывілізаваных паводзінаў».

Таму, калі ўласьнікі кватэр ня хочуць здаваць жылыя памяшканьні замежнікам, гэта ня лічыцца дыскрымінацыяй па нацыянальнай прыкмеце.

Арандатары — гэта, можна сказаць, досыць бедныя людзі. І вось інтарэсы гэтай катэгорыі грамадзян ніхто не абараняе

Яшчэ адна важная праблема, якую спараджае нерэгуляваны рынак, — гэта хаатычныя кошты на арэнду жыльля. Калі пару гадоў таму яны вырасьлі ў некалькі разоў, гэта не зацікавіла нікога, акрамя кватэранаймальнікаў. У той жа час улады пастаянна паўтараюць патрабаваньні не павышаць камунальныя плацяжы больш як на 5 даляраў за год.

«Гэта дзіўна, бо камунальныя паслугі тычацца ў першую чаргу ўласьнікаў кватэр — людзей, у якіх ёсьць маёмасьць, зусім ня бедных людзей. А арандатары — гэта, як правіла, маладыя сем’і, маладыя спэцыялісты, якія прыехалі па накіраваньні, — людзі, у якіх няма нерухомасьці ў горадзе. Можна сказаць, досыць бедныя людзі. І вось інтарэсы гэтай катэгорыі грамадзян ніхто не абараняе. У іх няма ні сваёй асацыяцыі, ні законаў, ні правілаў, па якіх яны могуць абараняць свае правы. Усё рэгулюецца попытам і прапановай».

Узорны прыклад вырашэньня праблемы можна пабачыць у краінах Заходняй Эўропы. Напрыклад, у Нямеччыне існуе тыпавая дамова арэнды, дзе прапісаныя правы і абавязкі як уласьніка жыльля, так і наймальніка. Тыпавая дамова адзіная для ўсіх юрыдычных асобаў і грамадзянаў.

У першую чаргу там абараняюцца правы арандатараў

Выселіць з кватэры наймальніка могуць толькі праз суд у выпадку парушэньняў. Тое ж самае тычыцца і арандатараў, якія наймаюць кватэру не ў арэндным доме, а наўпрост ва ўласьніка. Іх могуць выселіць, толькі калі ўласьнік дакажа, што зьбіраецца сам жыць у сваёй кватэры.

Кошт арэнды можна павялічыць толькі адзін раз у год на аснове кошту, сярэдняга для гэтага віду жыльля ў дадзеным раёне гораду. У сваю чаргу, кошты манітораць мясцовыя ўлады, асацыяцыі ўласьнікаў жыльля і асацыяцыі кватэранаймальнікаў. Калі ўласьнік кватэры вырашае падняць стаўку арэнды вышэй, чым сярэдняя па раёне, арандатар у судзе, з дапамогай адвакатаў Саюзу кватэранаймальнікаў, лёгка выйграе справу, і суд абавяжа захаваць ранейшую стаўку арэнды.

«Правіла „Не падабаецца — зьяжджайце“ немцы забылі паўстагодзьдзя таму», — кажа Генадзь Калёнаў.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG