Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Беларуская Філядэльфія


Ганна Сурмач, Прага (05.24.2005) Новая перадача сэрыі “Беларусы за мяжой”. Удзельнікі: Сьцяпан Лялькоў, Натальля Кандраценя, Уладзімер Валах (ЗША).

Філядэльфія – адзін з найбуйнейшых гарадоў Амэрыкі, адміністрацыйны цэнтар штату Пэнсільванія, апошнім часам стаў прывабным для новых эмігрантаў зь Беларусі. Пераважна гэта маладыя людзі, якім лягчэй знайсьці працу ў горадзе на атлянтычным узьбярэжжы, дзе патрабуюцца працаўнікі ў сфэры абслугоўваньня.

Прываблівае маладых і адметная гісторыя Філядэльфіі, якая непасрэдна зьвязаная з падзеямі барацьбы амэрыканцаў за незалежнасьць. Менавіта там ў верасьні 1774 году адбыўся Першы еантынэнтальны Кангрэс, а потым былі падпісаныя Дэклярацыя аб незалежнасьці і Канстытуцыя ЗША.

Нядаўна ў размове з новым беларускім эмігрантам ў ЗША я пачула ад яго нязвыклае словазлучэньне – “беларуская Філядэльфія”. Раней у гэтым горадзе беларуская прысутнасьць амаль ніяк не выяўлялася. Мой суразмоўца паведаміў, што цяпер можна зайсьці вечарам у піўны бар і сустрэць там беларускіх хлопцаў, да таго ж існуе там і беларуская футбольная каманда. Паведамленьне пра футбольныя турніры ў Філядэльфіі можна пабачыць ў апошнім нумары газэты “Беларус”.

Я запрасіла да ўдзелу ў сёньняшняй перадачы некаторых з гэтых маладых людзей, хто закладае беларускае жыцьцё ў Філядэльфіі.

Паслухаем Сьцяпана Лянькова, які жыве ў ЗША два з паловаю гады. Ён працуе, зарабляе грошы на вучобу, каб працягнуць адукацыю. У Беларусі ён вучыўся ў пэдагагічным унівэрсытэце.

(Лянькоў: ) "Калі я прыехаў два з паловаю гады таму, я напачатку нікога ня ведаў нікога зь беларусаў, а потым знайшлі аднаго хлопца і ён нас пазнаёміў з астатнімі. У Філядэльфіі шмат беларусаў, я ведаю каля сотні чалавек зь Беларусі".

Якога ўзросту? Ці гэта пераважна моладзь?

(Лянькоў: ) "Так, недзе ад 20 да 30 гадоў. Мы ўвесь вольны час праводзім разам, сапраўдная беларуская суполка, пачуваем сябе, як дома, як ў Беларусі. Тут яшчэ ёсьць невялікі горад Трэнтан, ён належыць да штату Нью-Джэрсі, але ад Філядэльфіі 30-40 хвілін язды. Там увогуле цэлы раён ёсьць, дзе жывуць адныя беларусы і палякі. Там шмат беларусаў".

Ці аддзел БАЗА (Беларуска-Амэрыканскае ЗАдзіночаньне) ў сябе не залажылі?

(Лянькоў: ) "Пакуль што не, але аб гэтым вяліся размовы на сходах у Нью-Ёрку. Шмат хто з хлопцаў езьдзіць на сходы БАЗА, як і я. Я ўваходжу ў Беларуска-амэрыканскае задзіночаньне, ежджу ў Нью-Ёрк на сходы раз у месяц ці два".

Цяпер ужо вам, пэўна, трэба падтрымліваць беларускае беларускае жыцьцё ў Амэрыцы...

(Лянькоў: ) "Мы падтрымліваем".

Ці езьдзілі на канцэрты Лявона Вольскага?

(Лянькоў: ) "Так, я быў на канцэрце пад час сьвяткаваньня Дня Волі ў Нью-Джэрсі а потым езьдзіў на канцэрт у Нью-Ёрк".

Сьцяпан, а зараз хочацца распытаць пра футбольныя турніры. Сапраўды ў іх бяруць удзел беларускія каманды?

(Лянькоў: ) "Так, тут праводзяцца турніры, гэта міні-футбол. Гэта турнір з удзелам камандаў эмігрантаў з розных краінаў. Удзельнічаюць і дзьве беларускія каманды – Беларусь (Філядэльфія), Беларусь (Нью-Джэрсі). Я ўдзельнічаў у гэтым турніры. Зімою іграем ў залі, а ўлетку на адкрытай пляцоўцы.

Ёсьць спонсары турніру. Гэты арганізатар, яго завуць Слава, ён шукае спонсараў. Каманды таксама ўносяць свае фінансавыя складкі”.

Ці беларуская каманда выігрывала?

(Лянькоў: ) "Беларуская каманда зь Філядэльфіі заўсёды выігрывала, апошні раз таксама выйграла, а беларусы зь Нью-Джэрсі занялі трэцяе мейсца. Беларусы – лідэры турніру".

Арганізатарам турніраў, як сказаў Сьцяпан, зьяўляецца беларускі хлопец Слава Белашапка, родам з Жодзіна. Спадар Белашапка ўжо пяты год аб’ядноўвае гэтых маладых людзей, якія захапляюцца футболам. Апошні турнір прайшоў ў Філядэльфіі 26 сьнежня 2004 году. У ім бралі ўдзел 14 камандаў, сярод іх – польскія, літоўскія, украінская, армянскія, грузінскія, мараканская і дзьве беларускія.

Працягнем размову са Сьцяпанам Ляньковым.

Сьцяпан, адчуваецца, што Вы ўжо дастаткова добра асвоіліся на чужыне. А калі б не было ў Філядэльфіі беларускай моладзі, як Вам пачувалася б?

(Лянькоў: ) "Вядома, калі б тут не было беларусаў, было б цяжэй. Беларусы добра дапамагаюць адзін аднаму. Тут шмат украінцаў. Калі ідзеш за дапамогаю да ўкраінцаў, ці расейцаў, дык яны патрабуюць шмат грошай за паслугі наперад, а потым будуць шукаць дапамогу. Лепш, калі беларусы беларусам дапамагаюць.

Я магу сказаць, што тут дастаткова моцная маладзёвая беларуская грамада".

З вашай грамады шмат людзей вучацца?

(Лянькоў: ) "Так, тыя хто спачатку прыяжджаюць, зарабляюць грошы, а цяпер многія пачынаюць вучыцца".

***

Да гэтых маладых людзей належыць Уладзімер Валах. Зараз ён вучыцца на лекара. Уладзімер выбраў для жыцьця Філядэльфію таксама па той прычыне, што тут было прасьцей знайсьці працу. Жыве там ужо чатыры з паловаю гады. Ён быў адным з першых новых беларускіх эмігрантаў, якія пачалі асталёўвацца ў гэтым горадзе.

(Валах: ) "Гэта буйны горад і працы хапае, асабліва такой працы, на якую моладзь здольная – афіцыянты, будаўнікі, праца ў гатэлях. Вялікі горад, шмат студэнтаў прыяжджаюць і застаюцца ў Філядэльфіі. Месца неблагое".

У Беларусі Ўладзімер скончыў тры курсы Менскага мэдінстытуту, а потым у Амэрыцы скончыў яшчэ каледж па спэцыяльнасьці біёляга. Грошы на працяг адукацыі давялося шукаць ужо іншымі шляхамі.

(Валах: ) "Аплачваю вучобу зь дзяржаўных грантаў, але трэба было браць трохі і крэдытаў. Калі б нават хацеў працаваць, дык не хапае часу, бо практыка патрабуе часам сем дзён на тыдзень працаваць. Зараз ў мяне практыка ў шпіталі. Зьбіраюся быць радыяцыйным анколягам. Займаюся крыху і навуковай працаю. Спадзяюся некалі ўжыць свае веды, можа некалі давядзецца працаваць зь беларускімі анколягамі".

Сярод студэнтаў сустракаеце беларускую моладзь?

(Валах: ) "Сустракаў даволі шмат беларусаў у каледжах. Бяз гэтага тут нельга, усё жыцьцё нельга працаваць афіцыянтам, ці ў гатэлі".

Уладзімер падтрымлівае кантакты з суродзічамі і разам з іншымі езьдзіў на канцэрт Лявона Вольскага ў Рэгобэт-Біч.

***

Яшчэ адна беларуская студэнтка ў Філядэльфіі Натальля Кандраценя трапіла туды напачатку не зусім па ўласным жаданьні.

(Кандраценя: ) "Гэта быў выбар бацькоў. Бацькі прыехалі сюды, ім не спадабалася, і яны вярнуліся назад. Мая маці – лекарка, каб тут працаваць доктарам, трэба шмат вучыцца. Яна не магла б тут мець такую працу, як ў Беларусі”.

Бацькі Натальлі ад’ехалі дадому, а яна засталася ў Амэрыцы і вырашыла атрымаць там адукацыю.

(Кандраценя: ) "Я – студэнтка, вывучаю фінансы, яшчэ засталося два гады".

А пасьля, што будзеце рабіць?

(Кандраценя: ) "Я зараз працую ў фінансавай кампаніі, гэта вельмі добрая кампанія, і мне падабаецца. Я думаю, што пасьля заканчэньня вучобы ў мяне будзе большы выбар, што рабіць".

Бацькі не настойваюць, каб вярнуліся ў Беларусь?

(Кандраценя: ) "Наадварот, мая маці кажа, што для мяне будзе лепш, калі я тут застануся. Тут ты можаш сябе рэалізаваць больш, чым ў Беларусі. Я не кажу, што я буду жыць у гэтай краіне заўсёды, але атрымаць адукацыю і рэалізаваць сябе, для гэтага тут магчымасьцей больш, чым ў Беларусі".

Натальля, Вы кантактуеце там зь іншымі беларусамі?

(Кандраценя: ) "Кантактую, ёсьць знаёмыя зь Беларусі, шмат студэнтаў, зь якімі я вучылася ў Менску. Канечне, мы кантактуем толькі са сваімі, у нас агульныя зацікаўленасьці".

***

Вернемся ізноў да размовы са Сьцяпанам Ляньковым, які належыць да грамадзка актыўнай часткі маладой беларускай эміграцыі ў Філядэльфіі.

Сьцяпан, як трымаеце сувязі з бацькаўшчынаю, цікавіцеся тым, што там адбываецца?

(Лянькоў: ) "Заўсёды чытаем сайты беларускія, сайты БНФ, "Зубра", TUT.by".

Дарэчы, якую беларускую сымболіку ўжываеце, якія сьцягі аздабляюць вашыя сустрэчы, турніры?

(Лянькоў: ) "Якія? Сапраўдныя беларускія – бел-чырвона-белыя. Там, дзе я працую, на нашым працоўным мікрааўтобусе мы павесілі вялікі бел-чырвона-белы сьцяг".

Цікава, Сьцяпан, ёсьць сярод вас такія, хто не можа звыкнуць да новага жыцьця і хоча вярнуцца дадому?

(Лянькоў: ) "Ведаеце, вярнуцца дамоў хочацца ўсім, Беларусь – гэта радзіма. Бацькі, сябры там. Але ж,якая там зараз сытуацыя. Нашым родным будзе там лепш, калі будзе добра нам тут і мы зможам ім дапамагаць. Усе мараць некалі вярнуцца, але ніхто ня ведае, калі".
XS
SM
MD
LG