Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

На саміце G8 – пра глябальнае пацяпленьне, СПА і Косава


Юры Дракахруст, Прага 6-8 чэрвеня ў нямецкім курортным горадзе Гайлігендам на ўзьбярэжжы Балтыйскага мора адбудзецца саміт васьмі найбольш прамыслова разьвітых краінаў сьвету. Напярэдадні саміту ў нямецкім горадзе Ростаку прайшлі масавыя акцыі пратэсту антыглябалістаў, якія суправаджаліся жорсткімі сутычкамі зь сіламі правапарадку.

У выніку забурэньняў у Ростаку пацярпела прынамсі 1000 чалавек. Былі параненыя больш за 400 паліцэйскіх, 125 удзельнікаў беспарадкаў арыштаваныя. У акцыях пратэсту ўзялі ўдзел каля 20 тысячаў чалавек. Падобныя акцыі суправаджаюць усе апошнія саміты “васьмёркі”, ня выключана, што працяг падзеяў у Ростаку адбудзецца і падчас сёлетняга саміту.

Аднак вострая сытуацыя чакаецца ня толькі вакол сустрэчы лідэраў прамыслова разьвітых краінаў, але і на самой сустрэчы. Галоўныя пункты парадку дня – кантроль за шкоднымі выкідамі ў атмасфэру, амэрыканская сыстэма супрацьракетнай абароны ў Эўропе і праблема Косава.

Экспэрты не выключаюць, што на першы плян могуць выйсьці спрэчкі паміж Масквой і Вашынгтонам наконт разьмяшчэньня ў Чэхіі і Польшчы элемэнтаў амэрыканскай сыстэмы СПА. Расея рэагуе на гэтыя пляны надзвычай рэзка. Учора прэзыдэнт Расеі Ўладзімер Пуцін заявіў:

“І ў выпадку разьмяшчэньня ракетаў супрацьракетнай абароны ў Эўропе і сёньня папярэджваю – будуць крокі ў адказ. Мы вымушаныя гарантаваць сваю бясьпеку. І ня мы ініцыятары гэтага працэсу”.

Злучаныя Штаты заяўляюць, што сыстэма СПА скіраваная ня супраць Расеі, а супраць магчымых ракетных удараў з боку такіх краінаў, як Іран ці Паўночная Карэя. Разам з тым ЗША падкрэсьліваюць, што Расея ня мае права вэта на гэты праект.

Напярэдадні саміту і пасьля яго прэзыдэнт ЗША Джордж Буш наведае Чэхію і Польшчу, каб прадэманстраваць падтрымку гэтым краінам і ўдзячнасьць за згоду ўдзельнічаць у амэрыканскім антыракетным праекце.

Вашынгтон і Масква таксама маюць сур’ёзныя супярэчнасьці па праблеме Косава. Злучаныя Штаты і краіны Эўразьвязу падтрымліваюць плян, які прадугледжвае наданьне гэтаму краю, які юрыдычна зьяўляецца часткай Сэрбіі, абмежаванай незалежнасьці. Расея, падтрымліваючы Сэрбію, выступае супраць гэтай прапановы.

Яшчэ адной важнай праблемай саміту стане барацьба з глябальным пацяпленьнем.

Нямеччына, якая сёлета прымае ў сябе “васьмёрку” а таксама цяпер старшынюе ў Эўразьвязе, дамагаецца, каб краіны “васьмёркі” ўзялі на сябе абавязак да 2020 году скараціць шкодныя выкіды ў атмасфэру да ўзроўню 80% ад узроўню 1990 году. Да апошняга часу не было зразумела, ці падтрымаюць гэтую прапанову Злучаныя Штаты. Аднак на мінулым тыдні прэзыдэнт Буш выступіў з заявай, якая адкрывае шлях вырашэньня праблемы:

“Злучаныя Штаты будуць працаваць разам зь іншымі дзяржавамі, каб усталяваць новую структуру кантролю выкідаў у атмасфэру пасьля заканчэньня дзеяньня пратаколу Кіёта ў 2012 годзе. Мая прапанова такая: Злучаныя Штаты і іншыя дзяржавы ставяць доўгатэрміновую глябальную мэту скарачэньня выкідаў у атмасфэру”.

Гаспадыня сёлетняга саміту “васьмёркі” канцлер Нямеччыны Ангела Мэркэль мяркуе, што прапанова амэрыканскага лідэра дае пункт згоды, каб дзейнічаць супольна.
XS
SM
MD
LG