Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Імёны Свабоды: Іван Панько 1897 (?), Баранавічы — ?


Уладзімер Арлоў, Менск Новая перадача сэрыі “Імёны Свабоды”.

Называць Беларусь “праваслаўнай краінай” могуць толькі людзі зусім недасьведчаныя альбо, далікатна кажучы, няшчырыя. Пры канцы ХVІІІ стагодзьдзя, да захопу нашых земляў Расеяй і распачатага царскімі ўладамі змаганьня з уніяцтвам, што было, па сутнасьці, народнай рэлігіяй беларусаў, праваслаўныя складалі ў краі меней за 10 адсоткаў.

Цягам стагодзьдзяў у нашай самай талерантнай у Эўропе дзяржаве — Вялікім Княстве Літоўскім —мірна жылі побач людзі розных канфэсіяў. Сказанае адносіцца ня толькі да католікаў і праваслаўных, але і да пратэстантаў, якіх афіцыйныя сродкі інфармацыі дый дзяржаўныя асобы сёньня часам зьняважліва называюць сэктантамі і лічаць нечым чужародна-крамольным, хоць гісторыя пратэстантызму ў Беларусі налічвае болей за 500 гадоў.

Адной з наймацнейшых у ХХ стагодзьдзі пратэстанцкіх супольнасьцяў у нас былі (і застаюцца такімі ў ХХІ) пяцідзесятнікі. У іх асяродзьдзі вельмі шануецца імя япіскапа Івана Панько, які разам з паплечнікамі стварыў пры канцы 1944 году Царкву хрысьціянаў веры эвангельскай Беларусі, Літвы і Ўкраіны. Цэнтрам гэтага рэлігійнага задзіночаньня сталі Баранавічы. Аднак у рэгістрацыі Царкве адмовілі. Магчыма, апрача ўсяго іншага, сваю ролю адыграла тут і дзейнасьць Івана Панько падчас нямецкай акупацыі, калі ўзначаленыя ім пяцідзесятніцкія суполкі дапамагалі грашыма і вопраткай Беларускай самапомачы і Беларускай краёвай абароне.

У адказ на пазыцыю ўладаў Іван Панько з сакратаром кансысторыі Сяргеем Вашкевічам і дзяканам Нічыпарам Касьніковічам заснаваў гэтак званы “Нелегальны кіраўнічы цэнтар” (НКЦ). Адной з галоўных сваіх мэтаў ён меў вызваленьне прэсьвітэраў ад мабілізацыі ў савецкае войска. Дзякуючы пастырскім пасьведчаньням, якія, зацьвярджаючы іх сваёй адмысловай пячаткаю, выдаваў Панько, прызыву пазьбеглі болей за сто сьвятароў.

У 1949-м органам МГБ удалося выйсьці на добра закансьпіраванае кіраўніцтва НКЦ. На судзе кіраўнік беларускіх пяцідзесятнікаў пачуў абвінавачваньні ў калябарацыянізьме, вайсковым сабатажы і пашырэньні сярод шырокіх колаў жыхарства і, найперш моладзі, “рэлігійнага опіюму”.

Далейшы лёс Івана Панько высьветліць пакуль не ўдалося.
XS
SM
MD
LG