Лінкі ўнівэрсальнага доступу

8 лістапада Амэрыка выбірае свайго сорак пятага прэзыдэнта. Чаму гэта важна, дзе можна сачыць за выбарамі і хто можа перамагчы — кароткія пытаньні і адказы.

— Чаму мне наагул трэба імі цікавіцца? Я не ў Амэрыцы жыву.

ЗША — гэта найбуйнейшая эканоміка сьвету (паводле намінальнага ВУП) і адна з самых уплывовых дзяржаваў плянэты. Амэрыканскі даляр — дэ-факта сусьветная міжнародная валюта.

Зьмена прэзыдэнта і рэзкія зьнешнепалітычныя (ці нават унутраныя — памятаеце крызіс 2007-08 гадоў?) зьмены адаб’юцца на вельмі многіх краінах.

— У ЗША функцыянуе дэмакратыя, нават дзеяньні самага адарванага прэзыдэнта потым кампэнсуюць іншыя галіны ўлады. Якая розьніца: Клінтан, Трамп або нехта яшчэ?

Нягледзячы на балянс галін улады ў ЗША, паўнамоцтвы прэзыдэнта ўсё-такі дастаткова вялікія. Ён можа ў выключных выпадках выдаваць распараджэньні (executive order), якія маюць сілу законаў. Прэзыдэнт ня можа аб’яўляць вайну без ухваленьня Кангрэсу, але можа накіроўваць войскі ў іншыя краіны (так адбывалася, напрыклад, у Віетнаме і ў Карэі).

— Добра, дык што там з выбарамі? Калі будзе зразумела, хто перамог?

Выбары ўжо пачаліся, вынікі зьявяцца бліжэй да раніцы 9 лістапада паводле менскага часу. За ходам галасаваньня можна сачыць анлайн на нашым сайце ад 21-й гадзіны менскага часу сёньня.

— Дык хто выйграе?

Паводле апытаньняў, зь невялікім перавагай лідзіруе кандыдат ад дэмакратаў Гілары Клінтан, хоць у некаторых іншых апытаньнях рэй вядзе кандыдат ад рэспубліканцаў Доналд Трамп і зноў жа зь невялікім адрывам.

Згодна з мадэльлю папулярнага аналітыка Нэйта Сільвера на сайце FiveThirtyEight (мадэль выкарыстоўвае вынікі адразу па многіх апытаньняў), шанец выйграць у Клінтан значна вышэйшы, чым у Трампа — 71,6% супраць 28,4%.

У выбарах удзельнічаюць таксама незалежныя кандыдаты, якія не належаць да дзьвюх найбуйнейшых партыяў, але шанцы на перамогу іх мізэрныя.

— А праўда, што ў ЗША можна набраць большасьць галасоў выбарнікаў і ўсё роўна прайграць?

Так, праз сыстэму непрамых выбараў гэтак, напрыклад, абралі Буша ў 2000 годзе. Вось тут пра выбарчую сыстэму ЗША ў дэталях.

Таму зусім ужо афіцыйна вынікі будуць вядомыя пасьля галасаваньня калегіі электараў у сьнежні і падліку галасоў кангрэсам у студзені.

Інаўгурацыя прэзыдэнта пройдзе 20 студзеня 2017 году.

— Што будзе, калі кандыдаты набяруць аднолькавую колькасьць галасоў?

Калі кожны з прэтэндэнтаў набярэ па 269 галасоў электараў, то прэзыдэнта абярэ Палата прадстаўнікоў, а віцэ-прэзыдэнта — Сэнат.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG