Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

Беларускай незалежнасьці ў жніўні споўніцца 25 гадоў. Незалежнасьць — гэта?.. Прапануйце свой фотаадказ!

Прысылайце свае здымкі, новыя і архіўныя, пра розныя бакі жыцьця ў незалежнай Беларусі на працягу апошняй чвэрці стагодзьдзя, пра герояў і антыгерояў, здабыткі, страты і надзеі на адрас svabodaphoto@gmail.com

Фататыдзень камэнтуе вядучы Валер Дранчук.

Удзельнікі:

Іван Дзявойна
Віктар Малочка
Тацяна Трухановіч
Ад вядучага
Ігар Кірын

Льняное поле беларускай незалежнасьці

Другая пошта ад Івана Дзявойны зь вёскі Вязавец Стаўпецкага раёну. Першым быў яго ліст з панявечаным лясным улоньнем на бацькаўшчыне і высновай, што такі лес вымоўна сьведчыць і пра нашую незалежнасьць. Згадаў таксама пра сваю хатнюю музэйную экспазыцыю. На маю просьбу спадар Дзявойна адгукнуўся чарговай падборкай здымкаў. «Прыемна было ўбачыць у адным з выпускаў конкурснай галерэі, — піша ў камэнтары Іван Дзявойна,— фрагмэнт прыватнай музэйнай прасторы ў Старых Дарогах (аўтар Аляксей Хадыка, другі фататыдзень — Вяд.). Уразіў камень, людзі, якія запоўнілі пляц, сьвятар Леанід Акаловіч... Усё, што адбываецца, а гэта значная грамадзкая падзея і акцыя,— адбываецца на ўласным падворку, на „сваёй“ тэрыторыі. Я прыхільнік той часткі культуры, якая ўяўляе сабой асяродкі гісторыі, нашай памяці, краязнаўства і зьяўляецца незалежнай, прыватнай.

Пазалетась на роднай сядзібе я адкрыў невялічкі сямейны музэй „Лён. Прылады працы“. Сабраў тое, што захавалася ад бацькоў, гадамі ляжала ў хаце. Штосьці набыў, абмяняў, пачысьціў, падправіў — і атрымаўся добры збор. Калі гляджу, часта думаю: наш народ заслужыў свабоду і незалежнасьць сваёй працай. Першую экскурсію зладзіў для старэйшых жыхароў вёскі, пераважна жанчын, якія самі сядзелі за кроснамі, ткалі і пралі. Былі экскурсіі і для мясцовай школы. Рыхтуюся распачаць трэці сэзон.

Мой адказ на пытаньне:

Незалежнасьць — гэта... наш беларускі лён, наша традыцыйнае льняное адзеньне. Гэта гонар за продкаў, за плён іх дбалай і цяжкай працы.

Калі можна, падтрымайце маю музэйную публікацыю парай здымкаў льнянога зялёна-блакітнага поля, бо гэткага здымка ў мяне не знайшлося...»

Дзякуй за водгук і ліст, спадар Дзявойна! Несумненна, Ваш прыклад і справа пашыраюць і поле Беларускай Незалежнасьці. На Вашу замову дадаю фатаздымак льнянога загону, які я зрабіў гадоў колькі таму ля Гародзея, што ў Нясьвіскім раёне. А думка пра незалежную культурную нішу, на мой погляд, надзвычай актуальная. Гэта якраз пра тое, чаго ў краіне пакуль вельмі мала, магло б быць куды больш. Таму працяг тэмы зь іншымі адрасамі быў бы цікавы і карысны для конкурсу. Ахвотна падтрымаем!

Сядзіба ў Вязаўцы. Стаўпецкі раён. 2013

Сядзіба ў Вязаўцы. Стаўпецкі раён. 2013

Кросны

Кросны

Знаёмая рэч – калаўротак

Знаёмая рэч – калаўротак

Вузельчык ад мамы

Вузельчык ад мамы

“Мантра” на лён: “Вышытая кашуля мае моцную энэргетыку, а натуральны лён валодае лекавымі якасьцямі…” -- чытаем у тэксьце

“Мантра” на лён: “Вышытая кашуля мае моцную энэргетыку, а натуральны лён валодае лекавымі якасьцямі…” -- чытаем у тэксьце

Лён зацьвітае ў чэрвені, 2013. Нясьвіскі раён

Лён зацьвітае ў чэрвені, 2013. Нясьвіскі раён

Віктар Малочка: «Пад сьцягам Беларускай Незалежнасьці толькі й магчыма дайсьці да Беларусі»

Апроч гэтай, салодка жаданай магчымасьці дайсьці да Беларусі, убачыць краіну шчасьлівай і незалежнай Віктар дэкляруе як сродак ад расчараваньня й паняверкі ва ўмовах няпэўнасьці магчымасьць па-чалавечы проста цаніць тое, што ёсьць сёньня, цяпер, — а гэта, як мяркуе аўтар з Салігорска, ня так і мала:

магчымасьць жыць і нараджаць сыноў і дачок, гадаваць нашы будучыя пакаленьні ў сваёй Бацькаўшчыне, у родным улоньні каханай Радзімы, пад Бел-Чырвона-Белым сцягам і «Пагоняй»^;

магчымасьць любіць сваю родную мову, абавязкова размаўляць на ёй^;

магчымасьць ня быць прымусова накіраваным пасьля вучобы на працу ў якую-небудзь Амурскую вобласьць РСФСР («як гэта было са мной»), а працаўладкоўвацца і працаваць дома, на сваім Беларускім палетку^;

магчымасьць адзначаць свае, беларускія, сьвяты, хай невялікай грамадой ці ў вузкім сямейна-сяброўскім коле^;

магчымасьць дачакацца, пачуць ад сваёй дачкі Варвары (Віктараўны) ў адказ на сёньняшнія словы дыктара тэлеканалу «Детский» пра тое, што «живем в России», словы пярэчаньня: «Якое шчасьце, што жывём — у Беларусі!»

“МАГЧЫМАСЬЦЬ… гадаваць нашы будучыя пакаленьні”

“МАГЧЫМАСЬЦЬ… гадаваць нашы будучыя пакаленьні”

“МАГЧЫМАСЬЦЬ … ладзіць свае, беларускія, сьвяты”

“МАГЧЫМАСЬЦЬ … ладзіць свае, беларускія, сьвяты”

“МАГЧЫМАСЬЦЬ … жыць для Беларусі”

“МАГЧЫМАСЬЦЬ … жыць для Беларусі”

«Незалежнасьць — калі ёсьць літара «Ў»

Здымкі, якія даслала спадарыня Тацяна Трухановіч, аб’ядноўвае (я акцэнтую ўвагу на гэтым слове) прысутнасьць ці ня самай галоўнай літары й гуку ў нашай мове — літары Ў. На рэклямных шчытах сёньня шмат дзе чытаем: «Тое, што нас аб’ядноўвае...» І варыянт ад Тацяны падаецца вартым увагі.

«Незалежнасьць — гэта... калі на мапах сьвету ёсьць краіна Belarus, а ў назвах беларускіх гарадоў, мястэчак і вуліц, на шыльдах-плякатах ёсьць літара Ў».

«Гэтую літару я заўсёды шукаю вакол сябе, — напісала Тацяна, — на жаль, надпісаў ды маркіровак зь літарай „Ў“ сустракаеш няшмат — прынамсі, там, дзе яны маглі б быць, няхай гэта вуліцы, крамы, тавар з этыкеткамі і гэтак далей. Але... штосьці ды знайшлося...»

Шаноўная Тацяна, шчыра ўхваляем Вашыя заахвочаньні ў пошуку слоў, якія Вы пазначылі фатаздымкамі. Тэмай і публікацыяй Вы заяўляеце і добры прыклад, больш за тое — цэлую акцыю для актывістаў беларускай незалежнасьці — знайсьці літару «Ў» у сваім горадзе, краме, школе (нават калі школа беларускамоўная, дзе часьцяком гэтая літара мэтадычна «губляецца»)... Адным словам, Ваша падказка цалкам дарэчы. Міжволі суадношу гэта й са сваімі асабістымі ўражаньнямі падчас наведаньня таго або іншага беларускага места: абуральна ўспрымаеш чужое і зь «ціхай ласкай» вітаеш сваё — тое, што па-беларуску, зь літарай «Ў»

Фота ад вядучага (на тэму літары «Ў»)

Тут мы ўбачым: знаны горад (назва даўно на слыху, яго часта называюць «культурнай сталіцай» — хто адгадае?) дагэтуль не парупіўся, каб да глянцава-палацавага дасьпеху дадаць і гонару вулічных асяродкаў, іх годнай выслоўнасьці, жывога паветра, дзе плыніць жыцьцё і выстуквае беларускае сэрца. Калі паглядзець на здымкі, горад упарціцца, унікае самога сябе, свайго адвечнага сэнсу, сваёй культурнай гісторыі — нібы пад халодным душам, які даўно забыліся пераключыць на цёпла-пяшчотны, лагодны, утульна-дамашні.

Горад “в цветах”

Горад “в цветах”

Рэстаран на Ратушнай плошчы

Рэстаран на Ратушнай плошчы

Беларусбанк” рэклямуе паслугі бязь літары “Ў”

Беларусбанк” рэклямуе паслугі бязь літары “Ў”

Назвы вуліц скрозь па-расейску і гэты ўказальнік (на здымку) далёка ня самы характэрны. Ёсьць Савецкая, Леніна, Маркса, Чапаева, Лібкнэхта, нават Ламаносава. Нядаўна зьявілася і “Землеустроітельная"...

Назвы вуліц скрозь па-расейску і гэты ўказальнік (на здымку) далёка ня самы характэрны. Ёсьць Савецкая, Леніна, Маркса, Чапаева, Лібкнэхта, нават Ламаносава. Нядаўна зьявілася і “Землеустроітельная"...

“Мір моды” чамусьці нагадвае іншы “мір”

“Мір моды” чамусьці нагадвае іншы “мір”

Фаталетапіс незалежнасьці: канфэрэнцыя ў Менску і знос гіпса-кардоннага Леніна ў Глуску

Чарговыя фатакадры ад Ігара Кірына з Глуску.

1992 год, 9 траўня. У Менску зьбіраецца рэспубліканская канфэрэнцыя па абмеркаваньні эканамічнай канцэпцыі БНФ. Гляджу на здымак, раз і другі. Энэргетычнае поле імгненьня прасякнута рухам вясны, сьвежасьцю траўня і надзвычай духаўздымнае, зачароўвае, дорыць сьвятло. Рэпартажны эфэкт перад намі, вобраз сьветла-прыязны. Разам з тым, кадр ня толькі залагоджвае думкі — стукае ў скроні. Гісторыя абнадзейвае, але сьведчыць і перасьцерагае. Праз два гады зьявіцца першы прэзыдэнт Беларусі, а зь ім іншасьвет, які запануе на дзесяцігодзьдзі.

Другі фотасюжэт няхай сабе паўтарае першы, але я не магу яго ня даць — гэта рух яшчэ аднаго дакумэнта. Рух да нас, рух наперад.

Калёна ўдзельнікаў рушыць на плошчу Перамогі пакласьці кветкі да помніка. Травень, 1992

Калёна ўдзельнікаў рушыць на плошчу Перамогі пакласьці кветкі да помніка. Травень, 1992

Калёну ачольвае Зянон Пазьняк. Травень, 1992

Калёну ачольвае Зянон Пазьняк. Травень, 1992

Тры нечаканыя кадры з хронікі Глуску.

2004, сакавік. Дэмантаж помніка (а затым і пастамэнта) У. Леніну на галоўнай плошчы гораду. Падзею нельга назваць палітычнай (мы жывём у Беларусі) — прычынай зносу было карыкатурнае становішча так званага мастацкага ўвасабленьня, калі з гіпсавай фігуры «куміра» адпала рука. Ратаваць або ціха схаваць ды выкінуць з галавы? Дзякуй Богу, адбылося мудрэйшае ці разумнейшае.

«Ні ў якім абліччы, — сьведчыць Ігар Кірын, — помнік сюды не вярнуўся. Адразу было зразумела: „манумэнт“ спарахнеў фізычна, Ільліч рассыпаўся на кавалкі. Па часе на яго й забыліся. А на самым пачатку хто быў разгублены, хто зацяты — „мы Леніна не аддамо!“, а хто абыякавы. Але ставала такіх, хто сьвяткаваў маральную перамогу — дабра над злом, хто бачыў падзею як гістарычную і лёсаносную ў жыцьці горада».

Знос помніка У. Леніну. Глуск. 1.03.2004

Знос помніка У. Леніну. Глуск. 1.03.2004

Знос помніка У. Леніну. Глуск. 1.03.2004

Знос помніка У. Леніну. Глуск. 1.03.2004

Дэмантаж трыбуны ля былога помніка У. Леніну. Глуск. Кастрычнік 2005

Дэмантаж трыбуны ля былога помніка У. Леніну. Глуск. Кастрычнік 2005

Ленін, Дзяржынскі, хто там яшчэ?.. Пэўна, іх многа, нялічана многа па ўсёй Беларусі, помнікаў на знос і невяртаньне. Як казаў Зянон Пазьняк, гэта помнікі чужой дзяржавы і чужой палітыкі. Таму можна толькі парадавацца за «прасунуты» Глуск і яго жыхароў. Варта, аднак, згадаць яшчэ адно меркаваньне палітыка, крыху зь іншага, больш пэрспэктыўнага боку: «...Калі падае злачынная тыранія, грамадзтва ніколі не шануе і не захоўвае помнікаў тырану, імкнецца зьнішчыць сьведчаньні свайго заганнага ідалапаклонства. І дарма. Бо прыходзіць час, забываецца подлае становішча і, глядзіш, зьяўляюцца новыя сумніцельныя куміры. Так адраджаецца зло. Тут парадокс — каб спыніць эстафэту зла, трэба захоўваць яго сьведчаньні» (Зянон Пазьняк).

Тэма захаваных сьведчаньняў (у натуральнай даступнай форме) можа дапоўніць старонкі нашага фатаконкурсу. Сьпяшайцеся і дасылайце!

Анонс

Разьбіраючы сьвежую пошту, спыніўся на нечаканай фармулёўцы-дэклярацыі: «Незалежнасьць — гэта... калі пачула, што ногі не адымуць».

Глядзіце сюжэт у наступную, восьмую фотасуботу.

Дзякуй усім, хто даслаў фатаздымкі, хто нас глядзіць і чытае. Праз тыдзень, сябры, падвядзём вынікі першага туру.

Убачымся!

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG