Лінкі ўнівэрсальнага доступу

У выніку ваенных дзеяньняў у Карабаху пацярпелі ня толькі вайскоўцы, але і мірныя жыхары. У ноч на 2 красавіка ў Нагорным Карабаху пачаўся новы віток збройнага супрацьстаяньня. Абодва бакі абвінавачваюць адзін аднаго.

Пра тое, што магло спрыяць цяперашняму абвастрэньню крызіса, у інтэрвію Радыё Свабода разважае расейскі палітоляг Аркадзь Дубноў.

— Дакладнай інфармацыі з зоны канфлікту няма, што дае фору тым, хто пачаў ваенныя дзеяньні, таму што зразумець, хто пачне першы і ў чыіх інтарэсах гэта было, зараз немагчыма — па адной простай прычыне: ужо доўгі час з-за пагрозы бясьпекі з зоны былі выведзены міжнародныя ваенныя назіральнікі. І гэта — даволі выпуклае сьведчаньне таго, што гэтым можна скарыстацца.

мне здаецца не выпадковым, што абвастрэньне пачалося ў той момант, калі ні Ільхама Аліева, ні Сержа Саргсяна, прэзыдэнтаў Азэрбайджану і Армэніі, не было ў сваіх краінах

І другое, мне здаецца не выпадковым, што абвастрэньне пачалося ў той момант, калі ні Ільхама Аліева, ні Сержа Саргсяна, прэзыдэнтаў Азэрбайджану і Армэніі, не было ў сваіх краінах. Абодва яны прысутнічалі на саміце па ядзернай бясьпецы ў Вашынгтоне. І тут заўсёды ёсьць спакуса зрабіць выгляд, што начальства ня ведала, што рабілі іх ваенныя падначаленыя ў надзеі на тое, што нейкім чынам ваенны посьпех будзе дасягнуты, і тады пераможцаў ня судзяць. А калі ўсё складзецца няўдала, то заўсёды можна будзе зваліць на іх віну і заявіць, што гэта было перавышэньнем паўнамоцтваў, і высокае начальства тут ні пры чым. Так што палітычныя хітрыкі тут у наяўнасьці.

— Калі казаць пра саміт па ядзернай бясьпецы ў Вашынгтоне, то Расея як раз там не прысутнічала. І так, у першую чаргу сёньня было адзначана, што ўзгараньне канфлікту адбылося як раз у той момант, калі абодва лідэры Азэрбайджану і Армэніі сустракаліся ў Вашынгтоне з віцэ-прэзыдэнтам ЗША Джо Байдэнам, абмяркоўвалі Нагорны Карабах. З гэтага ўжо нават вывелі кансьпіралягічную тэорыю, што, магчыма, Расея ўжо нейкім чынам ўмяшалася і вырашыла насаліць аднабаковым міратворчыя намаганьням ЗША.

— Я бачыў такога роду кансьпіралягічныя вынаходствы. Пры ўсім маім крытычным стаўленьні да пуцінскай палітыцы, я не магу падзяліць гэтыя вынаходствы, таму што мне цяжка выказаць здагадку, што, па-першае, у Крамля ёсьць настолькі важкія рычагі ўзьдзеяньня на сытуацыю з якой-небудзь з бакоў.

АДКБ ня можа не адрэагаваць. Гаворка ідзе пра канфлікт, да якога мае дачыненьне член АДКБ — Армэнія

Паколькі я мяркую, дакладней, мяркую на падставе аналізу, хто мог пачаць у дадзеным выпадку, хоць казаць пра гэта цяпер я ня маю права, у мяне няма доказаў, а ёсьць толькі аналіз сытуацыі, я ня бачу магчымасьці, каб у Масквы былі рычагі ўзьдзеяньня на адзін з бакоў, каб разагрэць сытуацыю настолькі. Акрамя таго, гэта вельмі рызыкоўная гульня, таму што мы знаходзімся сёньня ня ў тым стане, што было нават паўгода таму, да 24 лістапада 2015 году, калі здарыўся інцыдэнт са зьбітым расейскім бамбавіком турэцкімі ВВС. І расейска-турэцкі канфлікт сёньня — гэта пастаянная канстанта, падкласьці гальлё пад якую вось гэтым распальваньнем канфлікту ў Карабаху надзвычай небясьпечна. Бо тады Карабах стане полем ўжо не рытарычнага суперніцтва, якое наступіла пасьля 24 лістапада паміж Масквой і Анкарой, а фактычным полем бітвы. Анкара падтрымае Баку, Масква падтрымае Ерэван...

— Нечакана выступіла з тэрміновым заявай і заклікам да міру такая аморфная арганізацыя, як АДКБ (Арганізацыя дамовы аб калектыўнай бясьпецы), якая ніколі ні ў што тое, што адбываецца на тэрыторыі яе краін-удзельніц не ўмешвалася. З чым гэта зьвязана?


— АДКБ ня можа не адрэагаваць. Гаворка ідзе пра канфлікт, да якога мае дачыненьне член АДКБ — Армэнія. Але я б зьвярнуў увагу на тое, што цяпер вельмі акуратна падкрэсьліваецца, тая акалічнасьць, якое даецца магчымасьць АДКБ не быць ўцягнутай у гэты канфлікт паводле свайго статуту на бок свайго саюзьніка. Гаворка ідзе пра тое, што ў канфлікце ўдзельнічае непрызнаны Нагорных Карабах і Азэрбайджан. А непрызнаны Нагорны Карабах не зьяўляецца членам АДКБ. Гэта яшчэ адзін хітрык, якая дазваляе АДКБ трымаць нейкую дыстанцыю, зацікаўленую, але дыстанцыю.

— З папярэдняй практыкі і вопыту ўрэгуляваньня напружанасьці ў Нагорным Карабаху, якія дзеяньні міжнароднай супольнасьці павінны зараз рушыць усьлед?


— Першае, што неабходна — гэта прыпыніць ваенныя дзеяньні, таму што, калі верыць паведамленьням, ужо ёсьць ахвяры сярод мірнага насельніцтва, уключаючы дзяцей. Мяне насьцярожвае некаторае тармажэньне з боку тых, хто ў першую чаргу павінен быў бы зараз дзейнічаць і прыкласьці ўсе намаганьні. Я маю на ўвазе сустаршыняў Менскай групы АБСЭ. Зусім дзіўнае паведамленьне аб тым, што яны маюць намер сустрэцца на наступным тыдні ў Вене. Гэта значыць, што яны даюць магчымасьць бакам дамагчыся нейкай ваеннай перавагі? Гэта зусім для мяне незразумела, рызыкоўна і падазрона. Я думаю, што сёньня лепшым выхадам было б сумесную заяву кіраўнікоў дзяржаў, якія прысутнічаюць у Менскай групе, я маю на ўвазе Францыю, Расею і Злучаныя Штаты. А расейскі дыплямат Анатоль Адамішын, зь якім я толькі што гутарыў, наогул сказаў мне, што самым лепшым зараз было б і паралельнае рашэньне расейска-турэцкага канфлікту, значыць сумесная заявы Рэджэпа Эрдагана і Уладзіміра Пуціна, якая магло б дазволіць спыніць разрастаньне канфлікту.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG