Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

ПІЛЁТ. Як я запісвала інтэрвію з трэцім постсавецкім прэзыдэнтам Літвы Раландасам Паксасам


Сайт праекту «Расея і я».

«Дзе для вас больш зручна запісаць інтэрвію? У Брусэлі, Страсбуры ці ў Вільні? — пытаецца мяне экс-прэзыдэнт Літвы, эўрадэпутат Раландас Паксас. Я выбіраю Вільню.

І вось я пра праспэкце Гедыміна, заходжу ў офіс партыі Раландаса Паксаса «Парадак і справядлівасьць». У прыёмнай я бачу партрэты ўсіх былых літоўскіх прэзыдэнтаў з 1919 па 1940 гады і ад 1992 году, уключна з самім Паксасам.

Званьне прэзыдэнта пажыцьцёвае, імпічмэнт на яго не распаўсюджваецца. З атрыбутаў прэзыдэнцтва Раландасу Паксасу пакінулі прэзыдэнцкі ордэн Вітаўта Вялікага на залатым ланцугу, і ён пад шклом знаходзіцца на ганаровым месцы ў кабінэце экс-прэзыдэнта.

Раландаса Паксаса пазбавілі недатыкальнасьці, прэзыдэнцкай пэнсіі і забаранілі балятавацца на парлямэнцкіх і прэзыдэнцкіх выбарах у Літве. Былы прэзыдэнт больш за 10 гадоў праз нацыянальныя і міжнародныя суды дамагаецца аднаўленьня права балятавацца. І летась у верасьні Сойм Літвы папярэдне зацьвердзіў папраўку да Канстытуцыі, якая дазваляе яму зноў балятавацца на парлямэнцкіх і прэзыдэнцкіх выбарах.

Зьвяртаю ўвагу, што ўсе фотаздымкі ў кабінэце Раландаса Паксаса — непалітычныя, зьвязаныя зь ягонай сям’ёй і з авіяцыяй. Паводле першай прафэсіі ён — пілёт-выпрабавальнік, дагэтуль бярэ ўдзел у авіяцыйных шоў у розных краінах.

Разам з апэратарам мы выбіраем найлепшае месца для запісу, каб за сьпіной прэзыдэнта быў літоўскі сьцяг. Пасоўваем на ягоным пісьмовым стале некаторыя паперы. І тут сакратарка пытаецца, ці ня варта прыбраць са стала выданьне Канстытуцыі Літвы, каб яно не трапіла ў кадар. Я не адразу сьцяміла навошта гэта, а потым здагадалася. Раландаса Паксаса пазбавілі прэзыдэнцтва паводле абвінавачваньняў у парушэньні Канстытуцыі. Літоўскі суд пастанавіў, што ён парушыў закон, надаўшы сваім указам грамадзянства Літвы расейскаму прадпрымальніку Юрыю Барысаву, які спансіраваў прэзыдэнцкую кампанію палітыка... Я вырашаю ўсё ж пакінуць Канстытуцыю на стале.

Раландас Паксас — пунктуальны, зьяўляецца ў сваім кабінэце роўна ў прызначаны час. Пакуль нам прымацоўваюць мікрафоны, пераглядае раздрукаваныя на паперы пытаньні, насупраць кожнага — ягоныя пазнакі асадкай. Відавочна, што літоўскі прэзыдэнт рыхтаваўся да размовы.

Ён выбачаецца за недасканалую расейскую мову, бо апошнім часам няшмат гаворыць па-расейску, раней практыкі было болей, тым больш, што ён скончыў Акадэмію грамадзянскай авіяцыі ў Расеі.

У Паксаса добрае пачуцьцё гумару, ён знаходзіць трапныя адказы на складаныя пытаньні пра Расею, кшталту: «Мы можам выбраць жонку, ці думаем, што выбіраем жонку, па-мойму, часьцей жонка выбірае будучага мужа, а суседа дае Бог, і з гэтым суседам трэба жыць у згодзе і міры».

Як маё ўражаньне палітычныя выпрабаваньні зрабілі прэзыдэнта Паксаса філёзафам. «Чым палітыка адрозьніваецца ад шахмат? Як быццам падобныя, так? — пытаецца ён, і тут жа адказвае, — Ні чорта не падобныя. Вось шахматная дошка: ты бачыш фігуры, ты можаш пралічыць адзін, два, тры ці дзесяць варыянтаў. У палітыцы шмат фігураў, асабліва тых, якія трымаюць за асноўныя вяроўкі, ня можаш бачыць».

Але найбольш прыемная для Раландаса Паксаса тэма — авіяцыя, якую ніхто ня зможа ў яго забраць. «Прэзыдэнт — гэта праходзіць, авіяцыя застаецца да канца жыцьця... Пакуль я буду дыхаць, я буду лётаць», — перакананы экс-прэзыдэнт.



Пілёт-віртуоз, якому падабаецца прыказка «Самалёты падымаюцца супраць ветру». Першы у сучаснай гісторыі кіраўнік эўрапейскай дзяржавы, які страціў пасаду ў выніку імпічмэнту. Аўтарытэтны эўрапейскі палітык, які скарыстоўваючы трыбуну Эўрапарлямэнту, заяўляе, што межы і сувэрэннасьць Украіны — гэта сьвятое. Палітык, які мае шанец вярнуцца.

Такім я пабачыла трэцяга постсавецкага прэзыдэнта Літвы Раландаса Паксаса. А вось ягоныя адказы на пытаньні для праекту Свабоды «Расея і я» прапаную кожнаму ацаніць самаму.

  • 16x9 Image

    Ганна Соўсь

    Ганна Соўсь нарадзілася ў Менску. Скончыла факультэт журналістыкі БДУ. Працавала ў незалежнай газэце «Народная воля»(1997-2000). Ад 2000 году працуе на «Свабодзе». Кнігі на «Свабодзе» — «Дарога праз Курапаты» (аўтарка рэпартажаў), «Адзін дзень палітвязьня» (ідэя і ўкладальніца), «Адзін дзень палітвязьня. 2009-2011»(ідэя і ўкладальніца), «Жыцьцё пасьля раку» (аўтарка ідэі і каардынатарка праекту, рэдактарка). Аўтарка праекту «Расея і я», сэрыі інтэрвію з 12 экс-прэзыдэнтамі постсавецкіх кранаў. Сябра БАЖ.

XS
SM
MD
LG