Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Менчукі сем’ямі запісваюцца на курсы народных сьпеваў


Ужо ўвесну ў Менску мае аднавіцца «Сьпеўны сход» — сустрэчы, на якіх аматары сьпяваюць народныя песьні. Арганізатары кажуць пра вялікі попыт на калектыўныя сьпевы й гатовыя нават праводзіць штотыднёвыя курсы ды майстар-клясы ў іншых гарадах. Ад больш актыўнай дзейнасьці іх стрымліваюць толькі фінансавыя выдаткі.

Усё пачалося з этнаграфічнай экспэдыцыі й конкурсу стартапаў

«Сьпеўны сход» нарадзіўся пасьля таго, як журналіст і піяр-мэнэджэр Аляксей Чубат схадзіў у этнаграфічную экспэдыцыю ў Горацкім раёне разам з Студэнцкім этнаграфічным таварыствам у 2013 годзе. Там ён упершыню пабачыў, як людзі сьпяваюць народныя песьні, якім 200-300 гадоў.

«Гэта зьмяніла мяне, — расказаў Аляксей Свабодзе. — Я ўбачыў, што існуе жывая традыцыйная культура — сьпевы, танцы, абрады, вераваньні. І што яна ня йдзе са сцэны ці экрана ноўтбука, а ўпісаная ў жыцьцё чалавека».

Аляксей Чубат

Аляксей Чубат

У тым жа годзе ён патрапіў на абрад «Жаніцьба коміна» ў вёсцы Міхалькі Гомельскага раёну. На сьвяце выступаў і гурт «Vuraj», лідэр якога — Сяргей Доўгушаў.

«Яны выступалі проста ў старой хаце, — узгадвае Чубат. — І я зразумеў, што вось яно — спалучэньне традыцыйнасьці й сучаснасьці».

Пасьля «Жаніцьбы коміна» Чубат і Доўгушаў бачыліся яшчэ некалькі разоў. Аказалася, што думка пра калектыўныя сьпевы была і ў музыкі. Заставалася толькі прадумаць праект. Як адмыслова, у пачатку 2014 году Аляксей Чубат патрапіў на праграму па сацыяльным прадпрымальніцтве SocStarter.

«Атмасфэра стартапаў і натхнёных удзельнікаў дала патрэбны імпульс, — кажа Аляксей. — Я зразумеў, што трэба рабіць „Сьпеўны сход“. Але не як праект у сфэры сацыяльнага прадпрымальніцтва, а як грамадзка-культурны праект».

У беларусаў ёсьць сьпеўны ген

З 2014 году Аляксей зь Сяргеем правялі 17 тэматычных сьпеўных сходаў: традыцыйныя беларускія песьні, калядныя, дзіцячы фальклёр, песьні часоў ВКЛ і з Полацкага сшытку. У сярэднім на кожныя заняткі прыходзіць каля 100 чалавек. Усім удзельнікам раздаюць раздрукоўкі са словамі, праводзяць практыкаваньні на дыханьні, рыхтуюць голас. Потым усе разам паўтараюць песьні за Сяргеем Доўгушавым.

Сяргей Доўгушаў праводзіць дыхальныя практыкаваньні

Сяргей Доўгушаў праводзіць дыхальныя практыкаваньні

Сяргей — прафэсійны сьпявак. Ён працуе ў Беларускай дзяржаўнай філярмоніі й праводзіць прыватныя заняткі па сьпевах. Запэўнівае, што сьпяваць умее кожны.

«Праз калектыўныя сьпевы можна пазбавіцца ад сваіх заціскаў, — кажа Доўгушаў. — У некага засталіся комплексы пасьля музычных школ, нехта баіцца, што іншыя пачуюць ягоны голас. У нас жа такая нацыя: калі ўсе, тады й я. І калі зьбіраецца 80-100 чалавек і ўсе сьпяваюць, людзі разьнявольваюцца. Ва ўнісон гэта гучыць вельмі моцна».

Доўгушаў кажа пра сьпеўны ген, які маюць беларусы. Яшчэ пяцьдзясят год таму ў любой вёсцы было поўна людзей, якія сьпявалі. Вялікія архівы занатаваных сьпеваў таксама сьведчаць пра сьпеўнасьць нацыі.

«Гэтаму трэба надаць новае жыцьцё! — кажа Доўгушаў. — Ёсьць выпадкі, калі наведвальнікі сьпеўных сходаў ужо ў кавярнях і рэстарацыях пачынаюць сьпяваць песьні з нашага сьпеўнага сходу. Гэта самая галоўная мэта. Песьня павінна пайсьці ў народ і жыць далей».

Справа - Сяргей Доўгушаў

Справа - Сяргей Доўгушаў

Калі назьбіраем грошай, будуць нават курсы па сьпевах

Па словах Доўгушава, «Сьпеўны сход» — гэта найперш сацыяльны праект. Шмат хто хацеў бы паспрабаваць сьпяваць, але ня мае дзе гэта зрабіць. Каб мець магчымасьць ладзіць сходы часьцей, Чубат і Доўгушаў стварылі кампанію па зборы сродкаў на «Талакошце».

За сабраныя 40 мільёнаў рублёў маюць быць праведзеныя пяць сьпеўных сходаў: тры ў Менску і па адным у Берасьці й Віцебску.

«Калі мы зьбярэм больш грошай, то правядзем больш „Сьпеўных сходаў“, — кажа Чубат. — Ідэяў у нас шмат. Напрыклад, хацелася б у будучыні правесьці рэгіянальны сход дзе-небудзь у Берасьці, а потым прывезьці ў Менск палескія песьні».

Плян максымум — наладзіць рэгулярныя курсы па сьпевах. Доўгушаў кажа, што для тых, хто хоча больш сьпяваць, трэба зьбірацца мінімум раз на тыдзень. І людзей, гатовых займацца сьпевамі рэгулярна, прынамсі ў Менску, ужо дастаткова.

«Я вяду прыватныя заняткі па старадаўніх сьпевах, па калыханках ладжу майстар-клясы. То бок, людзей ахвочых хапае. І можна было б праводзіць такія заняткі ў межах «Сьпеўнага сходу».

Выкладчыкам на будучых курсах можа выступіць найперш сам Доўгушаў, а таксама іншыя музыкі, што ўжо праводзілі майстар-клясы ў межах «Сьпеўнага сходу». Ці зьявяцца курсы, залежыць ад таго, колькі зьбяруць грошай за два бліжэйшыя месяцы, і ці знойдзецца сталае памяшканьне для заняткаў.

На "Сьпеўны сход" прыходзяць зь дзецьмі

На "Сьпеўны сход" прыходзяць зь дзецьмі

«На сьпеўныя сходы ўжо цяпер ходзяць сем’ямі, — кажа Аляксей Чубат. — І людзі ўвесь час кажуць, што хацелі б часьцей зьбірацца».

Напрыклад, перакладчыца Аліна Стэфановіч наведвала папярэднія сьпеўныя сходы і часам прыходзіла зь дзецьмі. На яе думку, гэта добрая магчымасьць навучыцца сьпяваць для тых, хто не хадзіў у музычную школу й ня ведае нотаў.

«З задавальненьнем буду далей хадзіць. — сказала Стэфановіч Свабодзе. — Для мяне раз на два тыдні было б найбольш зручна. А для дзяцей, магчыма, трэба асобныя, дзіцячыя сьпеўныя сходы арганізоўваць».

Па народных песьнях хочам зрабіць караоке

У кожным разе «Сьпеўны сход» у 2016 годзе мае намер правесьці рэгіянальныя сустрэчы ў Берасьці й Віцебску. Абраныя менавіта гэтыя гарады, таму што Віцебшчына (Полаччына) і Палесьсе — сьпеўныя рэгіёны. Там багата матэрыялу, зь якім можна працаваць. А ў Віцебску ўжо раз праводзіўся «Сьпеўны сход».

«Актыўнасьць у рэгіёнах бывае нават большая, чым у Менску, — кажа Доўгушаў. — Паўсюль людзі цікавяцца сьпевамі».

Таксама абраныя менавіта два супрацьлеглыя памежныя рэгіёны так бы мовіць з геапалітычнага гледзішча.

«Важна культываваць там сваю культуру, каб супрацьстаяць культурнай экспансіі суседніх краінаў», — кажа Чубат.

Але арганізатары «Сьпеўнага сходу» не абмяжоўваюцца на абласных цэнтрах. Яны хацелі б, каб людзі ў іншых гарадах падхапілі іхнюю ідэю ды самастойна праводзілі заняткі. Доўгушаў гатовы правесьці для іх майстар-клясу ды навучыць будучых выкладчыкаў.

«Было б добра, каб у кожным горадзе знайшоўся свой кіраўнік сьпеўных сходаў».

Развучыць самастойна многія песьні можна ўжо сёньня. На старонцы «Сьпеўнага сходу» выкладзеныя словы многіх песьняў са спасылкай на запіс з выкананьнем песьні. Але для прасьцейшага навучаньня Доўгушаў хацеў бы зрабіць караоке па беларускіх народных песьнях.

«Так сьпевы будуць яшчэ больш даступныя, — кажа ён. — Бо недзе ў глыбіні кожнага беларуса ёсьць свой сьпеўны код, які трэба раскрыць».

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG