Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

Ад прагнозаў на наступны год робіцца крыху вусьцішна. Бо няма ніякіх прагнозаў. Быццам усё пушчана на самацёк, аддадзена на волю лёсу і ніхто нават не спадзяецца, што тая воля будзе добрай.

«Цяжкі, як ніколі, год» аб’яўлены годам культуры. Не беларускай культуры, ня годам Мулявіна ці годам Шамякіна, ня годам замірэньня дзяржавы зь незалежнай культурай, а проста – культуры. А што такое культура? Чыстыя вуліцы, ня лаяцца матам, правільна змазаны аўтамат – усё, куды ні кінь, культура. Проста ўсё. А проста ўсё – гэта проста нішто. Пустата.

А можа я чапляюся і насамрэч у год культуры заплянавана нешта нешараговае і амбітнае, нешта незвычайнае, што прыцягне да Беларусі ўвагу ўсяго сьвету?

Вось пералік мерапрыемстваў. «Гэта будзе год знакавых юбілеяў». Гм. Кожны год – год знакавых юбілеяў, гэтую тайну адрыўныя календары даўно ўжо перадалі Вікіпэдыі. Нават кожны дзень цяпер лёгка апісаць чым-небудзь знакавым. І што ж прыдумалі ў мінкульце? Канцэрт з нагоды 75-х угодкаў Уладзімера Мулявіна, юбілейны «Славянскі базар», пройдуць акцыі «Чытаем Багдановіча разам» – гэта да 125-х угодкаў любімага паэта. У Слуцку паставяць помнік княгіні Анастасіі… Усё? Усё.

Ясна, што год культуры патрэбны найперш міністэрству культуры для фінансаваньня сябе самога. Але ж хоць бы скрэатывілі чыноўнікі, ну хоць штосьці, каб новы год не выглядаў у параўнаньні зь іншымі так блякла і нецікава, асабліва ў культурным пляне.

Праблема краіны ў тым, што культура глыбока расколатая на прыўладную абслугу і ўласна беларускую культуру зь яе асобнай ад дзяржавы літаратурай, паўзабароненымі музыкамі і мастакамі. Ясна, што пры гэтай уладзе, якая гэты раскол стварыла, ён пераадолены быць ня можа. Але ж ні намёку, што «там» нехта гэтага хоча. У інтарэсах краіны. У 2016 у глыбінную расколіну запампуюць чарговую порцыю пустаты пад назваю «Год культуры».

На маю думку, чарговая прафанацыя ня вартая ніякіх бюджэтных сродкаў, а недзяржаўная культура, па якой нас і ведаюць у сьвеце і ў якой ёсьць рэальная аўдыторыя ў краіне, будзе жыць без дзяржаўнай падтрымкі, як і жыла дагэтуль.

Будзь мая воля, я б абвясьціў 2016-ты годам культурнай мабілізацыі. Рэч у тым, што праз год, у 2017-м споўніцца 500 гадоў беларускай кнізе. Сымбаль нашай краіны і нацыі ў эпоху Адраджэньня вымагае сапраўднага адраджэньня краіны і нацыі ў сучаснасьці. Гэта падзея сусьветнага маштабу і адзначаць яе будуць па ўсім сьвеце. І будзе надзвычай крыўдна, калі цэнтрам юбілею стане не Беларусь, калі Беларусь у дачыненьні да культурнага подзьвігу Францішка Скарыны застанецца пры сваіх «Славянскіх базарах» – у пустаце. Год на падрыхтоўку да юбілею беларускага кнігадруку – зусім няшмат, але ня так і мала, калі абвясьціць культурную мабілізацыю, прычым для ўсіх беларусаў, бо Скарына непадзельны для ўсіх.

На жаль, даводзіцца канстатаваць, што Адраджэньне, нацыя, Скарына – занадта вялікія, глябальныя зьявы для разуменьня чыноўнікаў мінкульту – па-сутнасьці афіцыянтаў, якія не сягаюць думкай далей за «культурную» сэрвіроўку барскага стала.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG