Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

Расейская мафія ў Гішпаніі


Фігуранты "справы расейскай мафіі у Гішпаніі" Генадзь Пятроў і Аляксандар Малышаў (крайнія зьлева і справа) і Ііда Масаміці зь "якудзы"

Фігуранты "справы расейскай мафіі у Гішпаніі" Генадзь Пятроў і Аляксандар Малышаў (крайнія зьлева і справа) і Ііда Масаміці зь "якудзы"

Пасьля гучнага антыкарупцыйнага расьсьледаваньня Аляксея Навальнага аб бізнэсе сваякоў генпракурора Юрыя Чайкі журналісты прыгадалі яшчэ адну гісторыю, зьвязаную з адным зь яго канкурэнтаў у расейскіх сілавых структурах.

Гаворка ідзе аб так званай «справе расейскай мафіі у Гішпаніі», зь якойга можна даведацца, напрыклад, што кіраўнік Сьледчага камітэту Расеі Аляксандар Бастрыкін атрымаў сваю пасаду дзякуючы пратэкцыі асноўнага абвінавачанага ў гэтай справе, крымінальнага аўтарытэта з Санкт-Пецярбургу Генадзя Пятрова.

Пра новыя знаходкі ў «справе расейскай мафіі» карэспандэнту Радыё Свабода ў Мадрыдзе распавялі прафэсар права Мадрыдзкага ўнівэрсытэту доктар Антонія Сантас, якая ня першы год уважліва сочыць за гэтай гісторыяй, а таксама гішпанскія адвакаты і журналісты.

Ажыятаж, выкліканы ў Расеі публікацыяй у розных СМІ матэрыялаў гішпанскай пракуратуры ў дачыненьні да так званай «расейскай мафіі», якая дзейнічала ў мінулым дзесяцігодзьдзі ў Гішпаніі, і яе сувязяў з высокапастаўленымі расейскімі чыноўнікамі, быў успрыняты ў Мадрыдзе з пэўным зьдзіўленьнем. Гішпанцы лічаць гэткую рэакцыю відавочна запозьненай. Зрэшты, аб «справе расейскай мафіі у Гішпаніі» расейская прэса пісала неаднойчы — магчыма, чарговы ўсплёск цікавасьці да яе сапраўды выкліканы гучным антыкарупцыйным расьсьледаваньнем Аляксея Навальнага, хоць абвінаваўчае заключэньне было падрыхтаванае гішпанскай пракуратурай яшчэ вясной. Галоўныя абвінавачаныя — Генадзь Пятроў і Аляксандр Малышаў — былі арыштаваныя ў Гішпаніі ў 2008 годзе, але неўзабаве вызваленыя пад падпіску аб нявыезьдзе, пасьля чаго абодва схаваліся ў Расеі. Тамсама знаходзіцца яшчэ адзін абвінавачаны, сын Генадзя Пятрова Антон, і іншыя фігуранты справы.

Гэтай гісторыяй гішпанскія сьледчыя пачалі займацца каля 10 гадоў таму, а пік расьсьледаваньня прыпаў на чэрвень 2008 году, калі падчас паліцэйскай апэрацыі пад кодавай назвай «Тройка» былі арыштаваныя два дзясяткі расейцаў. Галоўным падазраваным называўся раней судзімы ў Расеі Генадзь Пятроў, а яго асноўнымі паплечнікамі — выхадцы з Пецярбургу Аляксандар Малышаў і Леанід Хрыстафораў. Яны абвінавачваліся ў адмываньні з дапамогай гішпанскіх пасярэднікаў буйных сум, атрыманых ад злачыннай дзейнасьці ў Расеі: вымагальніцтва, наркагандлю, заказных забойстваў, а таксама ад карупцыйных дзеяньняў чыноўнікаў. У ходзе сьледзтва былі вызначаныя шчыльныя сувязі падазраваных з найвышэйшымі расейскімі службовымі асобамі.

Прафэсар права Мадрыдзкага ўнівэрсытэту доктар Антонія Сантас сачыла за гэтай справай з самага пачатку, зьдзіўленая тым, што ў Расеі на афіцыйным узроўні ёй не надаецца асаблівага значэньня, бо, паводле яе, менавіта супрацоўнікі расейскіх праваахоўных органаў бралі ў расьсьледаваньні самы актыўны удзел. Да прыкладу, яны дапамаглі ўсталяваць сувязі, якія былі ў фігурантаў справы з высокапастаўленымі расейскімі чыноўнікамі. Менавіта на інфармацыю, атрыманую з Масквы, спасылаецца гішпанская пракуратура ў сваіх дакумэнтах. Зрэшты, і без гэтых спасылак зразумела: без дапамогі расейскіх прафэсіяналаў гішпанцы, да прыкладу, не змаглі б разабрацца ў «праслушцы» тэлефонных размоваў фігурантаў «Тройкі», якія вяліся з 2006 году. У гэтых «праслушках» ніхто не фігураваў пад сваім прозьвішчам — кантакты згадваліся па імёнах або мянушках. Гаворка ідзе, як вынікае з матэрыялаў пракуратуры, пра кіраўніка Сьледчага камітэту РФ Аляксандра Бастрыкіна, якому Пятроў, выкарыстоўваючы свае кантакты ў Расеі, нібыта дапамог зрабіць службовую кар’еру, былога міністра абароны Анатоля Сердзюкова, былога прэм’ер-міністра Віктара Зубкова і іншых:

Іспанскім сьледчым інфармацыя пра сувязі падазраваных патрабавалася ў асноўным для «антуражу», каб зразумець іх ролю, месца і магчымасьці ў меркаваных крымінальных структурах. Але чаму гэтая інфармацыя не выкарыстоўвалася ў Расеі, да прыкладу, для барацьбы з карупцыяй у найвышэйшых сфэрах ўлады, гішпанцам ня ясна. На іх думку, «Тройка» з самага пачатку павінна была больш цікавіць Маскву, чым Мадрыд. Бо менавіта з Расеі сьцякалі дзясяткі мільёнаў даляраў і эўра. Яны ўкладаліся Пятровым і яго саўдзельнікамі у нерухомасьць, у банкаўскія актывы — і ня толькі ў Гішпаніі, але і ў іншых краінах, кажа Антонія Сантас:

«Расейскі бок своечасова атрымаў доступ да ўсёй інфармацыі, якая тычыцца дзейнасьці яе грамадзянаў у Гішпаніі. Да прыкладу, пра тое, што яны вывезьлі з Расеі прынамсі 50 мільёнаў эўра. Зразумела, Гішпанія матэрыяльнай шкоды ад гэтага не панесла, у пройгрышы засталася Расея. Так што, мне здаецца, яна ў гэтым выпадку павінна была б дзейнічаць больш рашуча».

Між тым падчас сьледзтва высьветлілася, што грошы Пятрова, хоць і лічыліся крымінальнымі, паступалі ў Гішпанію, мабыць, дзякуючы яго расейскім сувязям, цалкам легальна, пад надзейным «дахам», гэта значыць ужо «адмытыя» праз расейскія банкі. Так што галоўнае абвінавачаньне ў «адмываньні» грошай аказалася практычна недаказальным. Тонкасьці гішпанскага заканадаўства камэнтуе адвакат, які спэцыялізуецца на фінансавых парушэньнях, Хасэ Санчэс:

«Праблема палягае ў самім нашым заканадаўстве аб адмываньні грошай. Менавіта таму шматлікія падобныя злачынствы застаюцца беспакаранымі. Вось, да прыкладу, зьяўляецца замежнік і кажа, што яму на банкаўскі рахунак у Гішпанію паступіла столькі і столькі грошай і ён хацеў бы гэтыя грошы інвэставаць. Дык дзеля Бога! Яму любы з задавальненьнем дапамагае. Раз грошы ў банку, значыць, яны цалкам легальныя. І няважна, ад якой дзейнасьці яны атрыманыя. „Адмываньнем“ лічыцца толькі той выпадак, калі вы ўкладаеце ў нейкі бізнэс наяўныя, прывезеныя ў валізцы. Толькі гэта ў нас расцэньваецца як парушэньне».

Які лёс напаткаў фігурантаў «Тройкі» пасьля арышту? Спачатку яны былі ўзятыя пад варту, але даволі хутка былі адпушчаныя да суду пад заклад — бяз права пакідаць Гішпанію. Тым ня менш той самы Пятроў зьехаў у Расею. Яго адпусьцілі нібыта для догляду за хворай цешчай. Зразумела, ён не вярнуўся. Не вярнуліся з «адпачынкаў» у Расею і іншыя фігуранты справы. Цяпер, праўда, гішпанцы абвясьцілі іх у міжнародны вышук. Адвакат, які спэцыялізуецца на крымінальных справах, Хуліё Марцін Гомэс мяркуе, што гэта чыста фармальны ход:

«Меры па абмежаваньні свабоды падазраваных у нас прымаюцца сьледчым. Ён вырашае, ці пасадзіць чалавека за краты, або абмежавацца адабраньнем у яго пашпарта, або абавязаць яго зьяўляцца штотыдзень для праверкі ў сьледчыя органы. Зразумела, замежнікаў, якія падазраюцца ў прыналежнасьці да мафіі, за мяжу, як правіла, не адпускаюць. А калі сьледчы і вырашыў даць ім такую магчымасьць, то гэтае рашэньне цалкам мог апратэставаць пракурор. Але ў дадзеным выпадку пракуратура нічога не распачала і падсьледныя спакойна зьехалі ».

Марцін Гомэс мяркуе, што расейцаў адпусьцілі нездарма. Бо абвінавачаньне ў адмываньні грошай развалілася. А раз падазраваныя адсутнічаюць, то і суду, і магчымага апраўдальнага прысуду ня будзе.

Зрэшты, гішпанцы, так выглядае, ніколі асабліва і не імкнуліся пасадзіць у турму расейцаў. Для іх галоўнае было пазбавіцца ад падобнай публікі. Такога меркаваньня прытрымліваецца мадрыдзкі журналіст Пабла Муньёс, які вядзе судовую хроніку ў газэце ABC:

«Доўгатэрміновая стратэгія Гішпаніі палягае ў тым, каб прыбраць гэткую публіку з краіны. Ім тут няма чаго рабіць. Гішпанія ня хоча іх брудных грошай. Удары па мафіі наносяцца пасьлядоўна — адзін за адным на працягу апошніх гадоў. Гаворка ідзе пра працяглую працу. Наіўна меркаваць, што з мафіяй можна пакончыць адразу. Гішпанія як дзяржава, якая ахоўвае свой сувэрэнітэт і сваю бясьпеку, будзе працягваць гэтую барацьбу. Асноўнае — даць зразумець мафіёзі, што яны павінны зьехаць з Гішпаніі і з ЭЗ. Няхай адпраўляюцца на ўсе чатыры бакі — мы не жадаем, каб яны жылі сярод нас».

Гішпанскія экспэрты, якія падзяліліся з Радыё Свабода сваімі меркаваньнямі аб сытуацыі вакол справы «Тройкі», лічаць, што Гішпанія зрабіла дастаткова для выкрыцьця фігурантаў гэтай справы. Ці будзе гэтая гісторыя мець працяг, залежыць толькі ад расейскага боку.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG