Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Улады Беларусі пад шумок тэрактаў захочуць закруціць гайкі»


архіўнае фота

архіўнае фота

Ці выкарыстаюць беларускія ўлады трагічныя парыскія падзеі дзеля ўмацаваньня ролі спэцслужбаў? Ці будзе створаная супольная міжнародная кааліцыя супраць тэрарызму — Расея, Захад і Кітай? Ці здабудзе Менск палітычныя дывідэнды на гэтым фоне, альбо пра яго проста забудуць?

На гэтыя ды іншыя пытаньні ў перадачы «Экспэртыза Свабоды» адказваюць кіраўнік праекту Belarus Security blog Андрэй Паротнікаў і намесьнік старшыні руху «За свабоду» Алесь Лагвінец.

Цыганкоў: Пасьля парыскай трагедыі шмат якія краіны робяць пэўныя прэвэнтыўныя захады супраць тэрарызму. Ці будзе нешта такое ў Беларусі? Якраз незадоўга да тэрактаў Аляксандар Лукашэнка заяўляў, што сілавыя структуры занадта разрасьліся і іх варта скарачаць. Ці не адмовяцца цяпер улады ад гэтай ідэі?

Андрэй Паротнікаў

Андрэй Паротнікаў

Паротнікаў: Па-першае, гаворка хутчэй ішла не пра скарачэньне ўласна спэцслужбаў, а пра аптымізацыю іхняга складу. То бок — скарачэньне бюракратычнай і забясьпечвальнай часткі. А апэратыўная частка будзе працаваць і надалей без скарачэньняў.

Што да прэвэнтыўных захадаў, то гэта адбываецца пасьля кожнага тэракту ў іншых краінах, ёсьць адпаведныя распрацаваныя пляны. Сёньня стаяць міліцыянты ў мэтро, спэцназаўцы на вакзалах. Ніякай надзвычайнасьці тут няма, праз тыдзень усё вернецца ў звычайны рытм.

Цыганкоў: Алесь, вы даволі доўга жылі ў Францыі. Цяпер выказваецца шмат меркаваньняў наконт настрояў францускага грамадзтва, ці здолеюць яны аб’яднацца ў процідзеяньні тэрарызму, ці ўспрымуць і падтрымаюць неабходныя захады. Якое ваша ўражаньне?

Алесь Лагвінец

Алесь Лагвінец

Лагвінец: Супрацьдзейнічаць тэрарызму павінны дзяржаўныя органы, структуры, якія адзіныя маюць законную манаполію на ўжываньне гвалту. Францускае грамадзтва на сёньня выглядае аб’яднаным, салідарным. Цяперашні ўрад і прэзыдэнт зрабілі крокі, каб стварыць агульнанацыянальны кансэнсус наконт змаганьня з тэрарызмам. Былі прапанаваныя пэўныя законапраекты, выглядае, што грамадзтва гатовае супрацьстаяць. Уражвае тая карцінка, калі людзі, акрываўленыя, ішлі са стадыёну і сьпявалі «Марсэльезу».

Цыганкоў: Цяпер у Францыі ўведзена надзвычайнае становішча на пэўны пэрыяд, якое можа быць працягнутае. Ці грамадзтва падзяляе неабходнасьць такога кроку?

Лагвінец: Францускае грамадзтва вельмі цэніць свабоду і гатовае адстойваць свае правы. Але палітычная культура грамадзянаў Францыі даволі высокая, і на сёньня сапраўды можна казаць пра шырокую еднасьць людзей вакол таго, што павінны быць зробленыя ўсе неабходныя крокі дзеля змаганьня з тэрарызмам.

Цыганкоў: Гавораць пра магчымае ўтварэньне міжнароднай кааліцыі супраць тэрарызму — Расея, Захад і Кітай. Прыблізна тое, што было ў 2001 годзе пасьля 11 верасьня. Ці адбудзецца гэта цяпер, улічваючы кепскія адносіны паміж Захадам і Расеяй? Ці працягне Захад руку Маскве і ці даруе ёй апошнія грахі?

Паротнікаў: Я думаю, не. Бо насамрэч тое, што адбылося ў Францыі, — зьява даволі лякальная. Гэта ўжо чацьвёрты тэракт у Францыі за апошні год. Таму — пры ўсёй трагічнасьці сытуацыі — пакуль нельга казаць, што гэта падзея глябальнага ўзроўню, якая адразу прывядзе да геапалітычных зьменаў. «Антытэрарыстычныя кааліцыі» ўжо існуюць, іх дзьве. Адну ўзначальваюць ЗША, у другую ўваходзяць Іран, Расея, Ірак і «Хэзбала». Я вельмі цяжка ўяўляю, як тая ж «Хэзбала» будзе супрацоўнічаць з ЗША.

Хутчэй за ўсё, парог патрабаваньняў да Расеі будзе паніжаны

Лагвінец: Хутчэй за ўсё, парог патрабаваньняў да Расеі будзе паніжаны. Бо Расея апынаецца непазьбежным суразмоўцам у вайне супраць групоўкі ІДІЛ. Нават карцінкі сустрэчы Пуціна і Абамы на саміце дваццаткі былі б зусім іншыя, калі б не было гэтага тэракту ў Францыі. Францускае кіраўніцтва ўжо заявіла, што трэба супрацоўнічаць з ЗША і Расеяй, каб вырашыць сырыйскае пытаньне. Тут Расея, можна сказаць, «навязала» сама сябе як партнэра і праз гэта хоча легітымізаваць свае тэрытарыяльныя захопы і экспансію супраць Украіны. Але мне падаецца, што Захад ня будзе выкарыстоўваць Украіну як разьменную манэту дзеля таго, каб атрымаць больш прыхільнае стаўленьне Расеі ў сырыйскім пытаньні.

Цыганкоў: Якое месца Беларусі ў гэтай кааліцыі? Ці атрымае Менск дывідэнды на гэтым фоне, ці пра яго проста забудуць? Можа, Лукашэнка паспрабуе неяк падвысіць сваімі заявамі значнасьць Беларусі ў міжнароднай палітыцы?

Нам застаецца толькі стаяць убаку і сачыць за разьвіцьцём падзеяў

Паротнікаў: Я думаю, ніякіх асаблівых выгадаў Менск не атрымае — хаця б з той простай прычыны, што магчымасьці Беларусі тут вельмі абмежаваныя. Таму нам застаецца толькі стаяць убаку і сачыць за разьвіцьцём падзеяў.

Лагвінец: Улады Беларусі пад шумок захочуць закруціць гайкі і легітымізаваць той паліцэйскі рэжым, які ўсталяваўся ў Беларусі. Будзе яшчэ больш выкарыстоўвацца лёзунг стабільнасьці. Але мы ведаем, што спэцслужбы Беларусі больш завостраныя на змаганьне супраць палітычных апанэнтаў, а не на карысьць дзяржаўных інтарэсаў.

Адзінае, што можа зрабіць Беларусь у міжнародным кантэксьце — зрабіць так, каб Беларусь ніколі ня стала базай для міжнародных тэрарыстаў. І гэта, відавочна, будзе ажыцьцёўлена.

Вядома, Менск будзе спрабаваць скарыстаць гэтую сытуацыю, будуць казаць, што гатовыя далучыцца да агульнай барацьбы. Але ніхто ня будзе Менск успрымаць усур’ёз. Па-першае, Беларусь успрымаецца як краіна, вельмі залежная ад Расеі. Па-другое, у сваіх адносінах зь вялікімі дзяржавамі Масква не зьвяртае ўвагі на наяўнасьць нейкіх дробных хаўрусьнікаў. У гэтым сэнсе ўлады Беларусі як былі на пэрыфэрыі, так і застануцца.

  • 16x9 Image

    Віталь Цыганкоў

    Віталь Цыганкоў скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з двух заснавальнікаў першага недзяржаўнага агенцтва навінаў БелаПАН. Працаваў ў газэтах «Звязда», быў карэспандэнтам у Беларусі расейскай «Независимой газеты», Associated Рress, аглядальнікам у газэце «Свабода».  На беларускай Свабодзе ад 1994 году. Карэспандэнт расейскай Свабоды ў Беларусі.
     

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG