Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Беларускамоўны бэльгіец: Зь дзяўчынай разышліся, але мова засталася


Адрыен Бадуэн
Адрыен Бадуэн

Рэдакцыю Радыё Свабода ў Празе наведаў малады чалавек, Адрыен Бадуэн (Adrien Beauduin) з Бэльгіі. Паколькі гаварыў ён з намі свабодна па-беларуску, мы не маглі не пацікавіцца, адкуль у яго веданьне беларускай мовы. Атрымалася наступная гутарка.

РС: Адрыен, якім чынам вы навучыліся беларускай мове?

Адрыен Бадуэн: Калі я быў у Беларусі, я пазнаёміўся зь беларускамоўнымі студэнтамі і падумаў, што мне трэба вывучыць беларускую мову. Таму што я не хацеў прымушаць іх гаварыць па-расейску са мной. Я ўжо ведаў расейскую мову, трошкі польскую, вось і ўзяўся за беларускую. Потым я закахаўся ў беларускамоўную дзяўчыну, зь якой трэба было размаўляць толькі па-беларуску. Таму я навучыўся вельмі хутка.

РС: Вы вывучылі мову для дзяўчыны, а потым – што?

Адрыен Бадуэн: Потым проста закончылася наша знаёмства. Было складана, было шкада, але што зробіш...

РС: Значыць, яна з вамі не пераехала ў Бэльгію вывучаць францускую мову?

Адрыен Бадуэн: Не, не атрымалася.

РС: А калі вы спачатку сутыкнуліся з тымі студэнтамі і пастанавілі вывучыць мову, то вывучалі яе па падручніках ці проста ў размовах?

Адрыен Бадуэн: Пяць гадоў таму было даволі складана вывучаць беларускую мову. Цяпер з гэтым крыху лепш, ёсьць больш слоўнікаў і падручнікаў. Ёсьць падручнік «Размаўляйце са мной па-беларуску»; ёсьць «Беларуская мова з задавальненьнем», вельмі добрая кніга; ну і перакладныя слоўнікі зь нямецкай і ангельскай таксама вельмі дапамагалі.

РС: Чым вы займаецеся ў Бэльгіі – вы філёляг па адукацыі?

Адрыен Бадуэн: Не, мая спэцыяльнасьць – палітоляг. Я цікавіўся Ўсходняй Эўропай, яе гісторыяй, палітыкай, а таксама мовамі гэтага рэгіёну.

РС: Вы сказалі, што ведаеце расейскую, са мной свабодна размаўляеце на беларускай. Ведаеце яшчэ іншыя мовы гэтага рэгіёну?

Адрыен Бадуэн: Няблага ведаю польскую, таксама чэскую, паколькі цяпер жыву ў Празе. Лёгка чытаю па-ўкраінску, таму што гэтая мова падобная да беларускай.

РС: А ў Бэльгіі якой мовай вы карыстаецеся на штодзень?

Адрыен Бадуэн: Я жыву ў сталіцы, Брусэлі. Там амаль усе размаўляюць па-француску. Там таксама шмат іншаземцаў, зь якімі я размаўляю па-ангельску. І час ад часу размаўляю на нідэрляндзкай – гэта наша другая дзяржаўная мова.

РС: Дзе вы вывучылі нідэрляндзкую мову? Яна была абавязковым прадметам у школе?

Адрыен Бадуэн: Так. Але справа ў тым, што я шмат гадоў жыў у Квэбэку, у Канадзе, бо туды пераехалі мае бацькі. Таму я шмат па-нідэрляндзку ў школе не навучыўся. Але калі вярнуўся ў Бэльгію, я стаў вывучаць нідэрляндзкую мову, таму што трэба ведаць усе дзяржаўныя мовы сваёй краіны.

Мапа Бэльгіі. Валёнская частка пазначана чырвоным, флямандзкая - аранжавым, а Брусэль - сінім.
Мапа Бэльгіі. Валёнская частка пазначана чырвоным, флямандзкая - аранжавым, а Брусэль - сінім.

РС: Мы наогул чуем пра Бэльгію як пра цэнтар Эўропы, дзе месьцяцца інстытуты Эўразьвязу, але няшмат ведаем пра краіну як такую. Часта кажуць, што францускамоўныя валёны і нідэрляндзкамоўныя флямандцы – гэта па сутнасьці два асобныя грамадзтвы, дзьве розныя краіны. Што вы пра гэта скажаце?

Адрыен Бадуэн: Я думаю, вы маеце рацыю. З часу, як мы ў Бэльгіі зрабілі гэтую фэдэралізацыю [Бэльгія стала фэдэральнай дзяржавай у 1993 – РС], мы правялі моўную мяжу: па адзін бок размаўляюць толькі па-француску, па-другі – толькі па-нідэрляндзку. Зрабілі так, што мы няшмат кантактуем адны з аднымі, і ў нас дэ факта дзьве краіны. І гэта трошкі шкада.

РС: Гэта даволі парадаксальна, бо для астатняй Эўропы Бэльгія – якраз сымбаль эўрапейскага яднаньня...

Адрыен Бадуэн: Так, гэта цяжкі парадокс, зьвязаны з нашай гісторыяй. Але я думаю, што людзі ў Беларусі добра разумеюць, што найцяжэй навучыцца жыць якраз з суседзямі.

РС: Ці Бэльгія можа распасьціся на дзьве незалежныя краіны, ці ўсё ж затрымаецца на этапе сёньняшняй фэдэралізацыі?

Адрыен Бадуэн: Я думаю, гэта магчыма. Мы становімся штораз больш рознымі. Таксама ёсьць эканамічныя розьніцы паміж рэгіёнамі. З аднаго боку фэдэралізацыя як быццам дазваляе краіне заставацца ў цэласьці. Але з другога – мне ўсё роўна, ці будзе фэдэралізацыя, ці дзьве краіны, бо для мяне, як я сказаў, гэта ўжо цяпер дзьве асобныя краіны. І адзінае, мабыць, што нас пакуль аб’ядноўвае, гэта футбол.

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Ірына Слаўнікава Марына Золатава Андрэй Кузьнечык
XS
SM
MD
LG