Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Новая старонка ў адносінах Беларусі і Эўразьвязу. Абмяркоўваюць Вусаў, Фёдараў і Карбалевіч


Аляксандар Лукашэнка ўручае кветкі канцлеру Нямеччыны Ангеле Мэркель у Менску 11 лютага 2015 году

Аляксандар Лукашэнка ўручае кветкі канцлеру Нямеччыны Ангеле Мэркель у Менску 11 лютага 2015 году

Эўрапейскі Зьвяз прыпыніў на чатыры месяцы санкцыі адносна беларускіх чыноўнікаў. Якія чыньнікі паўплывалі на гэтае рашэньне? Навошта спатрэбіўся выпрабавальны тэрмін? Якія рашэньні могуць быць прынятыя Эўразьвязам праз чатыры месяцы?

Удзельнікі: палітолягі Павал Вусаў з Варшавы і Андрэй Фёдараў зь Менску.

Чаму адменены санкцыі?

Валер Карбалевіч: «Пра тое, што санкцыі ЭЗ адносна беларускіх чыноўнікаў, вінаватых у палітычных рэпрэсіях, будуць адменены, гаварылі ўсе беларускія і замежныя экспэрты, палітыкі. То бок справа была відавочная. Чаму? У чым прычына такой экспэртнай аднадушнасьці?»

Павал Вусаў

Павал Вусаў

Павал Вусаў: «Асноўнай прычынай зьмены палітыкі Захаду датычна Беларусі стала вайна ва Ўкраіне. У Эўропе вырашылі, што ізаляцыя Беларусі будзе спрыяць збліжэньню Беларусі з Расеяй. Там існуе міт, што Лукашэнка — гарант незалежнасьці Беларусі, таму яго трэба неяк падтрымліваць.

А яшчэ ў ЭЗ адмовіліся ад ідэі зьмены ўлады на постсавецкай прасторы, і ў Беларусі ў прыватнасьці, з дапамогай рэвалюцыі. На гэта паўплываў крывавы кіеўскі Майдан. Узяты курс на эвалюцыю аўтарытарных рэжымаў. Рэжым Лукашэнкі цяпер успрымаецца як „аўтарытарызм з чалавечым тварам“. Існуе надзея прыцягнуць Беларусь на чале з Лукашэнкам у сфэру эўрапейскага ўплыву, дэмакратызаваць такім чынам краіну. Але адзінае, што можа зрабіць ЭЗ для Беларусі, — гэта адмяніць санкцыі. Гэта адзіны палітычны рэсурс, з дапамогай якога Эўропа можа ўзьдзейнічаць на Беларусь».

Андрэй Фёдараў

Андрэй Фёдараў

Андрэй Фёдараў: «Па-першае, існуе фармальны чыньнік. Санкцыі былі ўведзены ў адказ на рэпрэсіі пасьля 19 сьнежня 2010 году, зьяўленьне палітвязьняў. Вязьні вызвалены, новых па выніках прэзыдэнцкіх выбараў не зьявілася. Таму крок ЭЗ па адмене санкцыяў лягічны. Інакш выглядала б так, што пакараньне большае за парушэньне.

Па-другое, ёсьць меркаваньне, што такім крокам ЭЗ можа прадухіліць збліжэньне Беларусі з Расеяй. Ня думаю, што ў Брусэлі разьлічваюць на дэмакратызацыю Беларусі з дапамогай адмены санкцыяў.

Па-трэцяе, адмена санкцыяў яшчэ не азначае, што Лукашэнку тут жа будуць запрашаць у эўрапейскія сталіцы».

Навошта спатрэбіўся выпрабавальны тэрмін?

Карбалевіч: «Чаму ўзяты тэрмін чатыры месяцы ў якасьці выпрабавальнага тэрміну? Чаму ўвогуле не адбылася адмена санкцыяў? Чаму не паўгода, ня год? Што павінна здарыцца за гэтыя чатыры месяцы, каб паўплываць на далейшыя рашэньні ЭЗ адносна санкцыяў?»

Вусаў: «Думаю, такі тэрмін быў прыняты фармальна. ЭЗ вымушаны рэагаваць на крытыку з боку дэмакратычнай грамадзкасьці за патураньне дыктатуры. Калі ўжо ЭЗ хацеў зрабіць крок насустрач Беларусі, то дастаткова было б адмяніць эканамічныя санкцыі, а візавыя — пакінуць».

Фёдараў: «Думаю, ЭЗ імкнецца падвесіць сытуацыю з санкцыямі, каб матываваць беларускія ўлады паводзіць сябе больш стрымана адносна апазыцыі і грамадзянскай супольнасьці.

Зь іншага боку, санкцыі ня моцна паўплывалі на сытуацыю з правамі чалавека ў Беларусі. Тыя людзі, якія крытыкуюць Захад за зьняцьцё санкцыяў, хацелі б, каб Захад вырашыў за беларусаў іхнія праблемы ў пляне дэмакратызацыі краіны».

Новая старонка ў дачыненьнях?

Карбалевіч: «Ці можна сказаць, што адчыняецца новая старонка ва ўзаемаадносінах Беларусі і ЭЗ? У чым яе асаблівасьці?»

Беларусь цяпер цалкам залежыць ад Расеі. Я ўпэўнены, што неўзабаве тут зьявіцца расейская авіябаза

Вусаў: «У 2008–2010 гадах ужо быў пэрыяд кароткай адлігі паміж Беларусьсю і Захадам. Але гэта не прывяло да дэмакратычных зьменаў. Новы этап дыялёгу таксама ні на што не паўплывае. Думаю, ЭЗ памыляецца ў сваёй палітыцы адносна Беларусі, разьлічваючы на зьмену яе геапалітычнай арыентацыі. Беларусь цяпер цалкам залежыць ад Расеі. Я ўпэўнены, што неўзабаве тут зьявіцца расейская авіябаза. Узрастаньне канфліктнасьці паміж РФ і Захадам вядзе да таго, што Беларусь будзе яшчэ больш прыціснута расейскім ботам. Магчыма, ЭЗ сапраўды лічыць гэта новым этапам у адносінах зь Беларусьсю. А для Беларусі — гэта працяг ранейшай палітыкі».

Карбалевіч: «Сп. Фёдараў, вы лічыце, што ЭЗ сапраўды памыляецца ў сваёй палітыцы адносна Беларусі?»

Фёдараў: «Але ж і санкцыі не даюць таго эфэкту, які хацеў бы атрымаць Захад. Ён спрабуе розныя падыходы. Ня думаю, што лепш было б пакінуць Беларусь на волю лёсу».

Якія рашэньні могуць быць прынятыя Эўразьвязам праз чатыры месяцы?

Карбалевіч: «І які прагноз можна даць на будучыню? Здаецца, за чатыры месяцы палітычная атмасфэра ў Беларусі ня можа зьмяніцца ні ў горшы, ні ў лепшы бок. Чаго варта чакаць? Працягу мараторыю яшчэ на чатыры месяцы? Большасьць апазыцыі заклікала ЭЗ не адмяняць санкцыі, пакуль у Беларусі ня пройдуць дэмакратычныя выбары. Наколькі рэальнае такое патрабаваньне?»

Вусаў: «У ЭЗ разумеюць, што беларуская апазыцыя не адносіцца да ключавых гульцоў у краіне. Таму перамовы пра лёс Беларусі трэба весьці з Лукашэнкам.

Цяпер для Захаду зьявілася вельмі камфортная фігура для кантактаў. Гэта Караткевіч і „Гавары праўду“. Бо яна таксама выступае за адмену санкцыяў».

Фёдараў: «Думаю, у горшы бок сытуацыя ў Беларусі зьмяніцца можа. Апазыцыя прэзэнтуе маральны падыход. Аднак наўрад ці Захад пагодзіцца з патрабаваньнямі беларускай апазыцыі».

  • 16x9 Image

    Валер Карбалевіч

    Нарадзіўся ў 1955 годзе. Скончыў гістфак БДУ, кандыдат гістарычных навук, дацэнт. Палітычны аглядальнік «Радыё Свабода».

     

     

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG