Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Уладзімер Някляеў пра затрыманьне КДБ нібыта «праслухоўшчыкаў»: Проста змагаюцца за свае немалыя «пайкі»


Уладзімер Някляеў, архіўнае фота

Уладзімер Някляеў, архіўнае фота

Былы кандыдат на прэзыдэнта на выбарах 2010 году Ўладзімер Някляеў ня верыць у сапраўднасьць гісторыі пра выкрыцьцё супрацоўнікамі КДБ групоўкі, якая, паводле КДБ, тры гады займалася праслухоўваньнем дзьвюх тысяч «прадстаўнікоў улады, бізнэсоўцаў і журналістаў» на замову больш як 1500 чалавек.

«Даўно ў КДБ не было вялікіх перамогаў. Магчыма, яны разьлічвалі на перамогу на Плошчы і ў 2015 годзе, але на плошчу ніхто ня выйшаў. Перамога над людзьмі, на якіх яны склалі пратаколы, не залічылася ў перамогі, як і перамога над сотняй актывістаў, якія ходзяць на акцыі. Таму вось і выкрылі небясьпечную для дзяржавы, а найперш для Лукашэнкі, групоўку», — мяркуе Ўладзімер Някляеў.

У мэдыях ужо назвалі пяць вэрсіяў адносна «раскрыцьця групы праслухоўшчыкаў».

1. Што гэта прыдумка кшталту «дохлых пацукоў», каб запалохаць грамадзтва.

2. Гэтак улады спрабуюць патлумачыць зьяўленьне «жучка», які знайшоў у кавярні Анатоль Лябедзька перад сустрэчай з Уладзімерам Някляевым і Мікалаем Статкевічам.

3. Прыкмета замежнага шпіянажу.

4. Разборкі паміж спэцслужбамі.

5. Дзейнасьць крыміналу.

Кадар з апэратыўнай хронікі

Кадар з апэратыўнай хронікі

Да вэрсіяў, якія тлумачаць зьяўленьне гісторыі пра групоўку «праслухоўшчыкаў», Уладзімер Някляеў дадае яшчэ дзьве ўласныя, якія ён называе «расейскай» і «матэрыяльнай»:

«Уважліва прачытаў вэрсіі, якія ўжо выкладзеныя ў незалежных мэдыях, і на нейкай адной ня змог спыніцца. Бо ўсё ж ёсьць складнікі, пра якія мы ня ведаем. Гэта праўда, што ёсьць унутранае спаборніцтва паміж спэцслужбамі, бо ў нас не адзін КДБ змагаецца, каб захаваць уладу Лукашэнкі. Гэта можа быць і разборка ўнутры ўладных кланаў, і тады можна чакаць наезду аднаго клану на іншы. Вось як нядаўна выкрылі тых, хто пастаўляў машыны, абсталяваньне для сельскагаспадарчага сэктару, а аказалася, што ўсё гэта раскрадзена. Між тым тут вельмі вялікія грошы, нашы з вамі грошы, якія пайшлі па кішэнях. Як я разумею, плянуецца яшчэ некалькі такіх апэрацыяў, і, канечне, калі гэта падаць так, што выманьвалі інфармацыю з розных сэгмэнтаў, то нібыта паўстае сур’ёзная небясьпека для Лукашэнкі. А тады можна чакаць больш за гэта прэміяў, зорак і гэтак далей.

— То бок вы катэгарычна не дапускаеце, што такое ў нас можа быць?

— Не. У нас — не. Бо ў нас усё адбываецца пад кантролем таго ж КДБ. Вось у Расеі зь яе маштабамі, зь яе крыміналам гэта магчыма і, мяркую, у пэўных памерах ёсьць. Але для Беларусі — нешта яны надта шырока касой махнулі. Па-першае, усіх нашых гэтак званых алігархаў можна пералічыць калі не на пальцах дзьвюх рук, дык з дадаткам яшчэ толькі некалькіх пальцаў. Другое, уявіць сабе, каб цягам трох год яны гэтым займаліся, улічваючы памеры структуры і колькасьці тых, хто гэта замаўляў, і што КДБ пра гэта ня ведаў — гэта немагчыма. Гэта калі б я пісаў нейкі фантастычна-крымінальны раман, дык мог бы гэтак прыдумаць, але ў рэальнасьці ўявіць сабе такое ў нас не магу.

— На які вынік, як вы мяркуеце, разьлічваюць аўтары гэтай прыдумкі?

Такая сытуацыя, што нават калі б гэта было праўдай, дык паверыць у тое, што гэта праўда, немагчыма. Вось так яны сябе паставілі сваёй дзейнасьцю

— Безумоўна, на тое, што іх аўтарытэт падвысіцца. Маўляў, ёсьць арганізацыя, якая адпавядае сваёй назьве — ахоўваць дзяржаўную бясьпеку. На сёньня ў народу няма ніякага даверу да таго, што яны менавіта гэтым займаюцца — аховай дзяржаўнай бясьпекі. Усе ж ведаюць, чым яны займаюцца: ловяць апазыцыянэраў, праслухоўваюць палітыкаў, прэсуюць гэтак званых эканамічных злачынцаў, выбіваючы зь іх грошы. А таго, што тычыцца іх сапраўднага прызначэньня — гэтага няма. Таму, магчыма, яны вырашылі паказаць, што займаюцца сапраўднымі справамі. Але, як мне падаецца, ня ў лепшы час і ня ў лепшым месцы яны выступілі з гэтай пераможнай інфармацыяй. Няма да іх даверу. Такая сытуацыя, што нават калі б гэта было праўдай, дык паверыць у тое, што гэта праўда, немагчыма. Вось так яны сябе паставілі сваёй дзейнасьцю.

— На вашу думку, гэта можа быць мэсыджам грамадзтву, каб яно баялася, бо ўсіх могуць праслухоўваць?

— Дык людзі і так баяцца. Што паказала ўчорашняя акцыя памяці расстраляных у 1937 годзе людзей? Прыйшло ж нямнога, гэта відавочна, што людзі баяцца. Само гэтае месца — страшнае. Некалькі разоў я назіраў за мінакамі, якія ідуць тут побач: альбо спрабуюць перайсьці на другі бок, альбо ідуць як мага хутчэй, каб праскочыць. То бок жыве памяць пра тое, што гэта тут былі злачынцы, якія стралялі людзей, і цяперашнія супрацоўнікі КДБ нічога ня робяць, каб гэтая памяць набыла нейкія іншыя якасьці. Вось учора не хадзілі б кругамі вакол свайго будынку, а сталі б у ланцуг са зьнічкамі — у іх жа таксама пастралялі нямала гэтых энкавэдыстаў у свой час. Дык не. Яны ня каюцца за сваіх папярэднікаў, а апранаюць форму энкавэдыстаў, як міністар Шуневіч, ці ўскладаюць кветкі да помнікаў Дзяржынскаму, які ў сваіх кабінэтах страляў паэтаў. Атрымліваецца, яны ганарацца гэтай крывавай спадчынай катаў, а не стараюцца неяк ад гэтага ачысьціцца. Таму, што б яны ні рабілі, у сьвядомасьці людзей нічога ня зьменіцца адносна іх.

— Вы сказалі, што ў вас зьявілася свая вэрсія — «расейская». Але пры чым тут Расея?

Можна не выключаць, што за гэтай групоўкай на выхадзе знойдуцца нейкія сілы, зьвязаныя з Расеяй

— Проста можна не выключаць, што за гэтай групоўкай на выхадзе знойдуцца нейкія сілы, зьвязаныя з Расеяй. Сытуацыя складваецца гэтак, што будзе ўзрастаць напружаньне ў адносінах з Расеяй, калі ўжо міністар замежных спраў Беларусі ў інтэрвію расейскім мэдыям пачаў казаць — навошта нам ваша ваенная база? То бок зусім магчыма, што зьявіцца неабходнасьць апраўдаць тыя напружаньні ў адносінах з Расеяй, якія ўзьнікнуць у бліжэйшы час. Але тое, што гэта гульня і што гэтая гульня грунтуецца на выключна карпаратыўных інтарэсах спэцслужбы, — гэта відавочна.

— Вам самому даводзілася знаходзіць ці фіксаваць нейкія праслухоўкі?

— Канечне. Мяне праслухоўваюць увесь час, мой тэлефон на кругласуткавым праслухоўваньні — я гэта дакладна ведаю. У доме маім ставілі «жучкоў» гэтыя хлопцы, калі былі ў мяне падчас ператрусу. Потым побач з домам стаяла вялікая машына, якая здольная праслухоўваць ня толькі тэлефонныя, а любыя размовы ў кватэры. Хаця навошта? Гэта ж сьмешна. Мы ж не займаемся антыдзяржаўнай дзейнасьцю — ніхто з нас, ні Статкевіч, ні хто іншы. І гэта ўсім зразумела, што наша дзейнасьць — гэта клопат пра ўсталяваньне ў краіне нармальных варункаў жыцьця, дэмакратыі, правоў чалавека. А ў КДБ імітуюць барацьбу са шпіёнамі, з ворагамі народу і гэтак далей — тыя абвінавачаньні, якія мне спрабавалі «прышыць» падчас арышту ў 2011 годзе, былі зьвязаныя менавіта з гэтым. Але людзі ж не дурныя, яны бачаць, чым КДБ займаецца. Дык таму там прыдумалі гульню такога значна большага маштабу.

— Няўжо Лукашэнка можа паверыць у тое, што сапраўды паўтары тысячы чалавек у Беларусі замаўлялі некаму праслухоўваць якіхсьці мітычных палітыкаў, журналістаў і бізнэсоўцаў, і дасьць супрацоўнікам КДБ за гэта мэдалі? Ці, наадварот, магчыма, што ён не паверыць у такую лухту і дасьць за гэта па шапцы?

— Глядзіце адносіны Лукашэнкі да спэцслужбаў па выніках выбараў 10-га году і 15-га. У 2010 годзе былі пагнаныя ў шыю абодва кіраўнікі, і зь міліцыі, і з КДБ, шмат якія выканаўцы, і Лукашэнка публічна неаднойчы выказваў незадавальненьне. А па выбарах 2015 году ён абсалютна задаволены, і разглядаецца толькі пытаньне, як і каго там узнагародзіць. Таму зь іх боку, калі ёсьць такая прыступка, што Лукашэнка прызнаў іх пасьпяховую працу, дык можна разьвіць посьпех. Маўляў, мала таго, што мы арганізавалі вам гэтыя выбары і патрэбныя адсоткі, дык мы яшчэ і гэтую групоўку вам на талерачцы выкладваем. Такія мы малайцы, а вы не падумайце зьніжаць нам фінансаваньне. Бо сёньня ж яшчэ паўстала праблема грошай. Яны ж там атрымліваюць, нічога ня робячы, такія заробкі, якія ў народнай гаспадарцы нікому ня сьніліся, але цяпер вядуцца размовы пра тое, каб скараціць гэтую пайку. Дык вось што вы будзеце рэзаць, Аляксандар Рыгоравіч? Глядзіце, якія ў нас маштабы працы. Мяркую, што, хутчэй за ўсё, ідзе барацьба за матэрыяльныя рэсурсы. Як казаў адзін разумны чалавек, пра што б ні вялася размова, яна вядзецца пра грошы.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG