Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Экспэрты ААН атрымаюць права наведваць іранскія ядзерныя аб’екты, але не адразу пасьля запыту


Фрагмэнт перамоваў. Міністар замежных справаў Францыі Ляран Фабіюс.

Фрагмэнт перамоваў. Міністар замежных справаў Францыі Ляран Фабіюс.

Іранскія і заходнія дыпляматы заявілі сёньня, што Тэгеран і асноўныя сусьветныя дзяржавы дасягнулі доўга рыхтаванага гістарычнага пагадненьня, якое абмяжоўвае іранскую ядзерную праграму ў абмен на палягчэньне санкцый.

«Уся цяжкая праца акупілася, і мы заключылі зьдзелку», — сказаў ананімны іранскі дыплямат агенцтву Reuters пасьля 18 дзён перамоваў у Вене паміж Іранам і шасьцю дзяржавамі — ЗША, Расеяй, Кітаем, Вялікабрытаніяй, Францыяй і Нямеччынай.

Яшчэ адзін неназваны дыплямат паведаміў агенцтву AP, што пагадненьне ўключае ў сябе кампраміс паміж Вашынгтонам і Тэгеранам, які дазволіць інспэктарам ААН наведваць ваенныя аб’екты Ірану ў межах іх маніторынгу іранскай ядзернай дзейнасьці, якая, як асьцерагаюцца заходнія краіны, накіраваная на распрацоўку ядзернай зброі. Але доступ на любы аб’ект неабавязкова будзе прадастаўлены неадкладна. Гэта адкрые прастору для спрэчак і будзе разглядацца крытыкамі пагадненьня як знак таго, што сусьветныя дзяржавы не былі дастаткова жорсткія адносна Тэгерану. Згодна з AP, Тэгеран будзе мець права аспрэчыць запыт ААН і арбітражная камісія, складзеная з прадстаўнікоў Ірану і «шасьцёркі» будзе прымаць рашэньні па гэтым пытаньні.

Ядзерная праграма Ірану была крыніцай напружанасьці на працягу больш двух дзесяцігодзьдзяў паміж Захадам і Тэгеранам. Іран заўсёды заяўляў, што яго ядзерная праграма мае выключна мірныя мэты.

Рада бясьпекі ААН уводзіла чатыры раўнды санкцый супраць Ірану за праграму ўзбагачэньня ўрану. Злучаныя Штаты і Эўразьвяз уводзілі асобныя санкцыі.

Санкцыі наносілі шкоду іранскаму экспарту нафты і газу, але перамовы па іранскай ядзернай праграме мелі няшмат плёну да заключэньня прамежкавага пагадненьня ў лістападзе 2013 году. Дзяржсакратар ЗША Джон Кэры і міністар замежных справаў Ірану Махамад Джавад Зарыф сустракаліся амаль кожны дзень пасьля таго, як Кэры прыбыў у Вену напярэдадні першапачатковага тэрміну 30 чэрвеня, вызначанага раней як канчатковая дата заключэньня пагадненьня.

Гэты тэрмін пераносіўся яшчэ тройчы да сёньняшняга дня. Мяркуецца, што пагадненьне, заключанае сёньня, будзе вялікім прарывам у адносінах паміж Захадам і Іранам, пачынаючы з часоў іранскай ісламскай рэвалюцыі 1979 гады, але моцная напружанасьць у стасунках, як чакаецца, захаваецца.

XS
SM
MD
LG