Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Ці трэба падвышаць заробкі чыноўнікам?


Міхал Залескі

Міхал Залескі

Аляксандар Лукашэнка выказаў занепакоенасьць нізкім заробкам беларускіх чыноўнікаў, заявіўшы, што яго трэба падвышаць за кошт скарачэньня дзяржаўнага апарату. Ці сапраўды заробкі дзяржаўных служачых упалі ў параўнаньні зь іншымі сфэрамі? Чаму колькасьць бюракратычнага апарату ў Беларусі ўвесь час павялічваецца?

Нагэтыя пытаньні адказвае эканаміст Міхал Залескі

Цыганкоў: «У нас няпростая сітуацыя і з аплатай працы дзяржаўных служачых, перш за ўсё чыноўнікаў. Ніколі яшчэ мы не правальваліся і не адставалі ад сярэднямесячнай зарплаты ў прамысловасці і ніколі не было такой прапорцыі да сярэдняга заробку па краіне. Мы сур’ёзна адстаем», — адзначыў Лукашэнка. Ці сапраўды заробак у чыноўнікаў у параўнаньні з іншымі галінамі паніжаецца і чаму?

Залескі: Пры цэнтралізаваным кіраваньні заробкі менш гнуткія чым у камэрцыйнай сфэры альбо ў прамысловасьці, дзе існуюць розныя мэханізмы кампэнсацыі. Бо каб падвысіць заробак чыноўніку — трэба па ўсёй вэртыкалі запусьціць сыстэму загадаў. У той час як на заводзе можна скарыстацца прэміямі, у камэрцыйнай сфэры гэта рэгулюецца ўзроўнем эфэктыўнасьці саміх фірмаў.

Цыганкоў: «Але вы разумееце, што у гэты час калі мы пачнем выпукляць заробак дзяржслужачых, то атрымаем адпаведную рэакцыю народа», — заявіў Аляксандр Лукашэнка. Маўляў, трэба падвышаць, але «ціха».

Залескі: Тут адпрацаваныя з савецкіх часоў сто і адзін спосаб падвышаць гэтыя заробкі ціха. Ёсьць штатныя расклады, дзе існуюць вакансіі, у межах штатнай колькасьці ёсьць вакансіі. Потым можна скарачаць кагосьці, заўсёды ёсьць ахвярныя казлы, якія ня так паглядзелі ці нешта сказалі — іх можна паперці. Потым можна не замяняць тых, хто выходзіць на пэнсію альбо памірае. Гэтым можна карыстацца і ў выніку ў межах штатнай колькасьці падвышаць заробкі.

Цыганкоў: Лукашэнка якраз і заявіў, што заробак дзяржслужбоўцаў павышаць трэба, але за кошт аптымізацыі і скарачэньня дзяржаўнага апарату. Але выглядае, што і ў савецкія і ў пасьлясавецкія часы бюракратычны апарат толькі расьце.

Залескі: Калі я быў маленькім, мой тата прыехаў у Менск працаваць у Міністэрства сельскай гаспадаркі. Гэта было недзе ў 1959-ым годзе. І ён кажа мне — «глядзі, сынок, колькі шмат людзей кіруе сельскай гаспадаркай — ажно 300 чалавек». А зараз чалавек 400 толькі ў упраўленьні эканомікі гэтага міністэрства! То бок бюракратыя вырасла разоў у 10.

Яшчэ Троцкі тлумачыў, што бюракратычны апарат жыве па сваіх уласных законах. Ён расьце, патрабуе сабе больш падначаленых, больш заробкаў, новыя функцыі, пачынае дубліраваць суседнія аддзелы. І ўсё гэта невыкараняльна, пакуль існуе савецкая бюракратычная сыстэма. А яна ў нас захавалася ў чыстым выглядзе.

  • 16x9 Image

    Віталь Цыганкоў

    Віталь Цыганкоў скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з двух заснавальнікаў першага недзяржаўнага агенцтва навінаў БелаПАН. Працаваў ў газэтах «Звязда», быў карэспандэнтам у Беларусі расейскай «Независимой газеты», Associated Рress, аглядальнікам у газэце «Свабода».  На беларускай Свабодзе ад 1994 году. Карэспандэнт расейскай Свабоды ў Беларусі.
     

XS
SM
MD
LG