Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Беларусь у Індэксе чалавечага разьвіцьця ААН: тры прыступкі ўніз


Індэкс чалавечага разьвіцьця — 2014

1. Нарвэгія
2. Аўстралія
3. Швэйцарыя
4. Нідэрлянды
5. ЗША
6. Нямеччына
7. Новая Зэляндыя
8. Канада
9. Сынгапур
10. Данія
...
33. Эстонія
35. Літва
35. Польшча
48. Латвія
53. Беларусь
57. Расейская Фэдэрацыя
70. Казахстан
76. Азэрбайджан
79. Грузія
83. Украіна
87. Армэнія
91. Кітай
103. Туркмэністан
114. Малдова
116. Узбэкістан
125. Кыргызстан
133. Таджыкістан
187. Нігер

Беларусь па індэксе чалавечага разьвіцьця займае 53-е месца сярод 187 краін. Такія дадзеныя былі прадстаўленыя сёньня ў Менску, дзе прадстаўніцтва Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў у Беларусі прэзэнтавала даклад «Аб чалавечым разьвіцьці-2014 у Рэспубліцы Беларусь». Параўнальна з 2013 годам Беларусь у гэтым рэйтынгу апусьцілася на тры прыступкі.

Крытэры для складаньня інтэгральнага рэйтынгу — гэта ровень жыцьця і сацыяльнай абароненасьці жыхароў розных краін, паказьнікі здароўя, адукацыі і культурнага разьвіцьця насельніцтва, стану злачыннасьці, аховы навакольнага асяродзьдзя, удзелу людзей у прыняцьці рашэньняў. Час ад часу сыстэма аналізу і апрацоўкі статыстычных дадзеных зьмяняецца. Аднак галоўнымі для вызначэньня канкрэтнага месца той ці іншай краіны па-ранейшаму застаюцца тры пазыцыі: адукацыя, здароўе і прыбыткі.

На гэтых паказьніках і канцэнтраваўся намесьнік міністра замежных спраў Беларусі Валянцін Рыбакоў. Ён лічыць, што цяперашняе падзеньне на тры месцы ня варта драматызаваць:

«Адной з прычынаў гэтага зьніжэньня стаў індыкатар працягласьці жыцьця. Паводле яго мы ў СНД займаем трэцяе месца. Паводле роўню ВУП на душу насельніцтва мы ў СНД таксама на трэцім месцы. А паводле роўню адукацыі Беларусь займае лідзіруючыя пазыцыі ў СНД.

Зразумела, што мы статыстыку ў першую чаргу разглядаем у параўнаньні з суседзямі па рэгіёне, з суседзямі па СНД, і найперш з краінамі Мытнага саюзу».

Эканаміст Міхась Залескі кажа: трэба пакінуць заганнае параўнаньне з кранамі СНД:

Міхась Залескі

Міхась Залескі

«Гэты індэкс разьлічваецца для ўсіх краінаў. Нельга забываць, што паўтара мільярда чалавек на зямлі жывуць яшчэ без электрычнасьці. І таму мы сьмела апынаемся ў верхняй частцы табліцы. Але ж трэба глядзець не на тых, хто жыве горай за нас, а на тых, хто жыве лепей за нас. Вось ад іх мы адстаём усё болей».

Дык хто ж мае найлепшыя паказьнікі ва ўсім сьвеце? Першая пяцёрка, паводле экспэртаў ААН, выглядае так: Нарвэгія, Аўстралія, Швайцарыя, Нідэрлянды, ЗША. Бліжэйшыя суседзі, то бок краіны, зь якімі Беларусь мае агульную дзяржаўную мяжу, займаюць у рэйтынгу наступныя месцы: Літва — 35, Польшча — 36, Латвія — 48, Расея — 57, Украіна — 83. Прычым Літва, Латвія і Польшча ўвайшлі ў лік краінаў са звышвысокім узроўнем разьвіцьця. А з былых рэспублік Савецкага Саюзу найбольшага дамаглася Эстонія, якая стаіць на 33-м месцы ва ўсясьветным рэйтынгу.

Леанід Заіка

Леанід Заіка

Кіраўнік аналітычнага цэнтру «Стратэгія» Леанід Заіка кажа: быў час, калі ён як экспэрт удзельнічаў у падрыхтоўцы дакладу ААН па Беларусі, і таму добра ведае, як складаецца гэты рэйтынг:

«Наша рэальнае месца — дзесьці з 50-га па 60-е. Нас стрымлівае ў асноўным нізкі ВУП на душу насельніцтва. Ён, дарэчы, даецца ў вельмі зручным для нас выглядзе, празь пералік у пакупніцкія магчымасьці, што робіць яго ў нашай краіне вышэйшым, чым мы маем рэальна ў далярах гатоўкаю. Але ёсьць дзяржавы, дзе на душу насельніцтва прыпадае і 50, і 60 тысяч даляраў. А ў нас — значна меней».

Штогадовыя глябальныя даклады аб чалавечым разьвіцьці публікуюцца ПРААН з 1990 году як незалежны аналіз тэндэнцыяў, прагрэсу і палітыкі ў галіне разьвіцьця.

XS
SM
MD
LG