Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Ідэя наконт імпарту сьведчыць пра агонію ўраду Мясьніковіча»



Ці магчыма ажыцьцявіць ідэю прэм’ера Міхаіла Мясьніковіча, што імпартных тавараў павінна быць на беларускім рынку ня больш за 15 працэнтаў? Навошта і наколькі пасьпяхова беларускія ўлады змагаюцца зь імпартам і чаго ад гэтага чакаць беларускім спажыўцам?

На гэтыя пытаньні ў перадачы «Экспэртыза Свабоды» адказваюць эканамісты Яўген Прэйгерман і Барыс Жаліба.

Цыганкоў: Міхаіл Мясніковіч заявіў, што імпартных тавараў павінна быць на рынку ня больш за 15 працэнтаў. Што прынясе беларускай эканоміцы скарачэньне імпарту да такіх памераў? Наколькі ўвогуле выканальная такая задача — улады ж змагаюцца з імпартам даўно і досыць беспасьпяхова?

Барыс Жаліба

Барыс Жаліба

Жаліба: Гэта барацьба зь ветракамі, гэта ідэя абсурдная і шкодная для эканомікі. Мэта тут зразумелая — адміністратыўным шляхам вырашыць валютны дэфіцыт і за кошт скарачэньня імпарту збалянсаваць плацёжны і гандлёвы балянс.

А шкодная гэта ідэя вось чаму: яе ажыцьцяўленьне прывядзе да таго, што ў нашых штучных дзяржаўных імпартэраў узьнікне жаданьне абмежаваць канкурэнцыю. І мы ведаем, да якіх кепскіх наступстваў прыводзіць адсутнасьць канкурэнцыі. Акрамя таго, гэта прывядзе да абмежаваньня выбару тавараў для насельніцтва, імпарт можа стаць дэфіцытам.

Цыганкоў: У якой краіне сёньня, у час глябалізацыі, можна ўявіць такое, што імпарт складае 15 працэнтаў на рынку? Наколькі ўвогуле рэалістычная гэтая задача?

Яўген Прэйгерман

Яўген Прэйгерман

Прэйгерман: Гэта абсалютная дурасьць, калі тут карыстацца непарлямэнцкімі выразамі. Я разумею, што мала хто зь беларускіх чыноўнікаў вывучаў эканамічную тэорыю. Але нават чалавек са звычайнай агульнай адукацыяй можа зразумець шкодныя наступствы такой ідэі. Быў Савецкі Саюз, які разваліўся з такімі ненармальнымі ідэямі. І вось тут — Мясьніковіч заклікаў прыдумаць «неардынарныя» ідэі, і нічога лепшага не прыдумалі, акрамя гэтага.

Вельмі лёгка раскласьці, што тут будзе. Для спажыўца (калі гэта будзе ўведзена) — большыя кошты, меншы асартымэнт і якасьць тавараў. Для людзей, якія бліжэй да ўлады — гэта новыя магчымасьці карупцыі, асабліва для тых «спэцімпартэраў», якіх зьбіраюцца ўводзіць. Беларускай эканоміцы гэта ня дасьць ніякага штуршка. Наадварот, калі мы зьмяншаем канкурэнцыю, эканоміка ўваходзіць у тыя ўмовы, пры якіх яна ня можа разьвівацца.

Да таго ж гэта проста супярэчыць нашым дамоўленасьцям у рамках эўразійскай інтэграцыі. Там гаворка ідзе пра «чатыры свабоды» — свабоднае перамяшчэньне тавараў, паслугаў, капіталу і працоўнай сілы. Беларускі бок увесь час падкрэсьлівае, што да гэтага трэба ісьці, каб атрымліваць нафту бяз мыта — а сам робіць такія крокі. Таму ідзе гаворка, што гэта ўводзіцца толькі на паўгода, пакуль не пачне працаваць Эўразійскі саюз. Дык які эфэкт можа быць дасягнуты цягам гэтых шасьці месяцаў? Гэта ж абсурд.

Мы маем адкрытыя межы з Расеяй, няма ніякай праблемы прывозіць адтуль, што трэба. Да таго ж 700 тысяч беларускіх грамадзянаў маюць візы Эўразьвязу і могуць езьдзіць туды. Няўжо яны зьбіраюцца цалкам перакрыць мяжу? Наўрад ці. Таму я думаю, што Аляксандар Лукашэнка праз пэўны час вернецца да сваёй фразы, якую ён калісьці казаў Тозіку — «Вы тут глупствам займаецеся». Было б добра, калі б ён ужо зараз сказаў яе Мясьніковічу і ўсяму ўраду.

Віталь Цыганкоў

Віталь Цыганкоў

Цыганкоў: Дык ці не здаецца, што заява Мясьніковіча наконт імпарту застанецца ў выніку проста канфузам?

Жаліба: Хацеў бы спадзявацца на гэта. Кіраўнікі шмат чаго кажуць, але жыцьцё ўносіць свае папраўкі, і некаторыя іхнія ідэі проста немагчыма рэалізаваць.

Цыганкоў: Магчыма, абвастрэньне барацьбы зь імпартам сьведчыць пра тое, што сытуацыя на фінансавым рынку вельмі сур’ёзная, таму ўлады і кідаюцца на такія «неардынарныя» крокі?

Прэйгерман: Размова ідзе ня толькі пра курс, увогуле пра эканоміку. Так што гэтая ідэя выглядае як агонія ўраду Мясьніковіча. Лукашэнка даў некалькі месяцаў на выпраўленьне сытуацыі, і ўрад адрэагаваў такім вось чынам. А праблемы нарастаюць. За апошнія два тыдні Беларусь папрасіла новы крэдыт, 2 мільярды, ад ВТБ-банку, хоць крэдыт ужо паабяцаў расейскі ўрад.

  • 16x9 Image

    Віталь Цыганкоў

    Віталь Цыганкоў скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Адзін з двух заснавальнікаў першага недзяржаўнага агенцтва навінаў БелаПАН. Працаваў ў газэтах «Звязда», быў карэспандэнтам у Беларусі расейскай «Независимой газеты», Associated Рress, аглядальнікам у газэце «Свабода».  На беларускай Свабодзе ад 1994 году. Карэспандэнт расейскай Свабоды ў Беларусі.
     

XS
SM
MD
LG