Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Чым займалася «Альфа» ў самы крывавы дзень у Кіеве?


Джэймі Дэтмэр

Джэймі Дэтмэр

Журналіст Джэймі Дэтмэр аб прысутнасьці байцоў спэцпадразьдзяленьня СБУ «Альфа» ў цэнтры Кіева 20 лютага, калі загінулі 53 чалавекі

Амэрыканскі навінны сайт The Daily Beast апублікаваў артыкул свайго аглядальніка Джэймі Дэтмера пад назвай «Эксклюзіў: фатаграфіі дэманструюць навучаных расейцамі забойцаў у Кіеве».

У распараджэньне выданьня трапіла сэрыя фатаздымкаў, на якіх паказаныя байцы спэцназу Ўкраінскай службы бясьпекі, зьнятыя 20 лютага ў двары штаб—кватэры СБУ у дзень, калі пачалася стральба снайпэраў па пратэстантах на Майдане. У той дзень загінулі 53 чалавекі.

Камэнтуючы фатаграфіі і відэа (зьнятыя прыватнымі асобамі ў Кіеве 20 лютага), што трапілі ў яго распараджэньне, Джэймі Дэтмэр адзначае, што на іх паказаныя байцы антытэрарыстычнага спэцназа СБУ «Альфа», якія апранаюць бронекамізэлькі, трымаюць снайпэрскія вінтоўкі і мадыфікаваныя аўтаматы Калашнікава, бяруць боепрыпасы, нясуць аскепкавыя гранаты. Акрамя таго, на здымках відаць, што ў двары СБУ адбываецца ратацыя камандаў. Мы бачым, што байцы «Альфы» ўваходзяць у двор і пакідаюць яго ў поўным узбраеньні, што адна група байцоў вяртаецца зь нейкага заданьня і яе замяняе іншая група. Неназваная крыніца ў амэрыканскай выведцы, якой Дэтмэр паказаў здымкі, паведаміла, што байцы «Альфы» былі навучаныя расейскімі інструктарамі і што Кіеў з часу распаду СССР быў тэрыторыяй расейскай ФСБ. У артыкуле гаворыцца, што ў распараджэньні выданьня маецца 90 гігабайтаў відэаматэрыялаў і ўнікальныя фатаграфіі, якія сьведчаць пра тое, што каля ста забітых на Майдане і ня менш за дзевяцьсот параненых стрэламі снайпэраў у лютым — справа рук людзей Януковіча. На адной з фатаграфіяў у двары штаб—кватэры СБУ людзі ва ўніформе загружаюць масіўныя сэйфы на каляскі. Дэтмер цытуе заходніх экспэртаў, якія адзначаюць, што, хутчэй за ўсё, у гэтых сэйфах знаходзіцца сакрэтная дакумэнтацыя СБУ, якая, хутчэй за ўсё, перапраўляецца ў Маскву.

У інтэрвію Радыё Свабода аўтар артыкулу ў The Daily Beast Джэймі Дэтмер тлумачыць, чаму ён лічыць, што апублікаваныя фатаграфіі выкрываюць забойцаў украінскіх апазыцыянэраў.

— Мы не сьцьвярджаем, што можам даказаць, што паказаныя на фатаздымках
байцы антытэрарыстычнага падразьдзяленьня «Альфа», навучаныя снайпэрскай стральбе, зараджаюць зброю 20 лютага — як раз перад тым, як пачалася страляніна на Майдане
людзі — гэта снайпэры, якія забівалі людзей. Што відавочна з гэтых фатаграфіяў, дык гэта тое, што паказаныя на іх байцы антытэрарыстычнага падразьдзяленьня «Альфа», навучаныя снайпэрскай стральбе, зараджаюць зброю 20 лютага — як раз перад тым, як пачалася страляніна на Майдане, што адбываецца ратацыя камандаў, якія замяняюць адна адну пасьля праведзенай працы. У нас няма вечаровых фатаздымкаў, паколькі аўтары гэтых фота іх не зрабілі. Але, мяркуючы па тых фатаграфіях, якія ў нас ёсьць, у двары штаб—кватэры Службы бясьпекі Ўкраіны ў тую раніцу адбывалася ратацыя дзьвюх групаў «Альфы», прычым адбывалася гэта ў трох кварталах ад Майдана. Гэта факт, які патрабуе адказу. У Міністэрстве юстыцыі Ўкраіны мне сказалі, што яны вельмі сур’ёзна паставіліся да таго, што адлюстравана на гэтых здымках.

— Што сабой уяўляе ўкраінскі спэцназ «Альфа»?

— «Альфа » — гэта антытэрарыстычнае падразьдзяленьне Ўкраінскай службы бясьпекі, у якога былі шчыльныя сувязі з аналягічнымі падразьдзяленьнямі расейскіх спэцслужбаў, зь якімі яны неаднаразова праводзілі сумесныя трэніроўкі. Гэты спэцназ налічвае дзьвесьце байцоў. На апублікаваных намі фатаздымках прысутнічаюць ня толькі людзі ў форме СБУ, але і байцы спэцназу іншых украінскіх спэцслужбаў, у прыватнасьці, спэцназу МУС. Але большасьць адлюстраваных на здымках вайскоўцаў былі ў форме спэцназу «Альфа».

— Ці спрабавалі вы апазнаць людзей на апублікаваных фатаздымках?

— Мы спрабавалі гэта зрабіць. Справа ў тым, што ўся дакумэнтацыя аб асабістым складзе падразьдзяленьня «Альфа» знаходзіцца ў распараджэньні Ўкраінскай службы бясьпекі. Мае шэфы спрабавалі весьці перамовы з СБУ. Акрамя таго, яны турбаваліся пра маю бясьпеку. Але мы спрабавалі правесьці апазнаньне з дапамогай некаторых украінцаў. На жаль, я не магу пакуль назваць вам, хто нам дапамагаў і чаго мы дасягнулі.

— Былы кіраўнік Службы бясьпекі Ўкраіны Аляксандр Якіменка сьцьвярджаў, што снайпэрамі былі замежнікі, сярод якіх былі, у прыватнасьці, легіянэры з былой Югаславіі, якіх нібыта нанялі лідэры Майдана...

— Што да абвінавачаньняў, выстаўленых былым шэфам СБУ і расейскім міністрам замежных спраў Сяргеем Лаўровым, што снайпэрамі былі замежнікі — называлі нават грамадзянаў Латвіі, — то наша вэрсія адносна байцоў «Альфы» падмацаваная дакумэнтальнымі доказамі, у той час як яго словы абсалютна бяздоказныя. Так, у некаторых людзей на Майдане была зброя, але яны не маглі забіць 53 чалавекі 20 лютага. У нас ёсьць заключэньні экспэртаў з нагоды нашых фатаграфіяў, іх высновы аб патэнцыйных забойцах і аб месцах, адкуль стралялі. Гэтыя будынкі ў той дзень знаходзіліся пад кантролем ураду, а не пратэстоўцаў на Майдане.

— Вядома, што снайпэры стралялі ня толькі па апазыцыянэрах, але і па байцах спэцназу «Беркут». Як вы гэта тлумачыце?

— Мы ня ведаем дакладнага ліку забітых байцоў «Беркута». Кажуць пра 16-17 забітых. Але гэтыя забойствы не датычацца 20 лютага. Большая частка байцоў «Беркута» была забітая ў студзені, частка нават у канцы сьнежня, і толькі шэсьць заключэньняў аб сьмерці паліцэйскіх са спэцназу прыпадаюць на 20 лютага. На наяўных у нас відэаматэрыялах відаць, якой інтэнсіўнай была страляніна па натоўпе на Майдане 20 лютага. Магчыма, што некаторыя апазыцыянэры, у якіх была зброя, абараняліся і ў сваю чаргу адказвалі стрэламі па паліцыі, якая страляла ў іх. Вядома, гэта ня больш чым здагадка, якую трэба яшчэ даказаць. Але наяўныя відэаматэрыялы і фатаграфіі, прычым ня толькі нашы, але і наяўныя ў распараджэньні іншых СМІ, даказваюць, што прынамсі 90 адсоткаў стрэлаў было зроблена з боку ўрадавых войскаў і з будынкаў, якія кантраляваліся ўрадам Януковіча.

— У вашым артыкуле згадваецца тэлефонная размова эстонскага міністра замежных спраў Урмаса Паэта з кіраўніком зьнешнепалітычнага ведамства Эўразьвязу Кэтрын Эштан, у якой эстонскі міністар кажа, што доктар Вольга Багамолец нібыта сказала яму на Майдане, што снайпэрамі маглі быць сябры апазыцыі. Вы размаўлялі з Вольгай Багамолец, ці пацьвердзіла яна словы Урмаса Паэта?

— Я размаўляў з Вольгай пра гэта, і яна не магла зразумець, як эстонскі міністар прымудрыўся так патлумачыць яе словы. Яна сказала, што гэта непаразуменьне, што яе няправільна зразумелі і што яна ніколі не казала таго, што агучыў эстонскі міністар замежных спраў.

— Ці можна сказаць на падставе наяўных у вас відэаматэрыялаў і фатаграфіяў, хто аддаў загад страляць у пратэстоўцаў на Майдане?

— Пакуль у мяне няма доказаў таго, хто аддаў загад страляць, але з размовы з украінскім міністрам юстыцыі я зразумеў, што ён працуе над гэтым і мае намер высьветліць, хто навучаў байцоў «Альфы» і хто аддаў загад страляць. Гэта напэўна зыходзіла з атачэньня прэзыдэнта Януковіча, ад высокапастаўленых чыноў СБУ. Калі б у нас былі прамыя доказы гэтага, мы б гэта дасьледавалі, — сказаў аглядальнік навінавага сайта The Daily Beast Джэймі Дэтмер.


Гутарыла журналістка расейскай службы Радыё Свабода Натальля Галіцына.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG