Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Улады Гомеля зьмякчылі стаўленьне да беларускай мовы: у шэрагу гарадзкіх аўтобусаў і тралейбусаў абвесткі гучаць на беларускай мове. Абнаўляюцца шыльды з назвамі вуліцаў — таксама па-беларуску.

Засільле абвестак, шыльдаў на расейскай мове апошнім часам у Гомелі пачало разбаўляцца надпісамі па-беларуску. Іх пакуль ня так шмат, але многія гэта заўважылі.

Як заўважна і тое, што абвесткі на беларускай мове загучалі ў гарадзкім транспарце: у аўтобусах на маршрутах 12, 17, 18 ды шэрагу іншых.

Гэтаксама і ў тралейбусах. Дзясяты нумар, у прыватнасьці, зьвязвае густанаселены мікрараён «Гомсельмаша» з вакзалам. Заходзім у тралейбус:

«Асьцярожна, дзьверы зачыняюцца. Наступны прыпынак — „Вакзал“, канцавы».

На чыгуначным вакзале абвесткі пра цягнікі таксама спачатку гучаць па-беларуску, а затым дублююцца на расейскай мове.

Ад вакзала да плошчы Паўстаньня цягнецца праспэкт Перамогі. Да нядаўняга часу гэта была проста вуліца Перамогі. Але пасьля рэканструкцыі гарвыканкам пастанавіў перайменаваць вуліцу ў праспэкт. Новыя шыльды зь ягонай назвай — спрэс па-беларуску. Ніжэй, пад беларускім надпісам, назва праспэкту падаецца лацінкай.

Гараджанін сталага веку на пытаньне пра ягонае асабістае стаўленьне да такога новаўвядзеньня неяк сумеўся і загаварыў ажно на трох мовах:
Ну, я вам скажу: атлічно — праспэкт Перамогі

«Ну, я вам скажу: атлічно — праспэкт Перамогі. Па-польскі: „Вельмі добра“... Я паехаў».

Мужчына зразумеў, што зблытаў беларускую мову з польскай, і хуценька ўскочыў у тралейбус, на хаду параіўшы запытацца пра новыя шыльды ў знаёмых жанчын, пакінутых ім на прыпынку грамадзкага транспарту.

Адна зь іх, выбачыўшыся за родную мову й «тройку» па ёй у школе, адказвае гэтак:

«Канечне, нельга, каб поўнасьцю беларуская мова зьнікла. Нада, штоб была. Я па-беларуску тожа не магу, для мяне цяжалавата. Вот я не магу па-беларускі — па беларускаму ў мяне была «тройка».

Мінакі, з кім давялося пагутарыць, досыць пазытыўна ставяцца да захадаў гарадзкіх уладаў у справе пашырэньня ў горадзе беларускай мовы.

Студэнт унівэрсытэту транспарту Аляксей:

«Гэта добра, бо мы жыхары Беларусі і гэта наша родная мова. Мы павінны даваць прыклад нашым дзецям, каб і яны захоўвалі нашыя традыцыі. І каб мы адрозьніваліся ад іншых краінаў. Калі мы будзем размаўляць па-расейску, то гэта як быццам і братняя мова, але ж ня нашая».

Кабета ў гадах на вуліцы Чырвонаармейскай бачыць у шыльдах па-беларуску хоць і невялікі, але таксама станоўчы крок у пашырэньні беларускай мовы. І лічыць, што сытуацыя будзе мяняцца ў лепшы бок, калі й чыноўнікі пачнуць карыстацца на працы беларускай мовай:

«Добра, што шыльды зьяўляюцца. Хтосьці будзе бачыць: „Чырвонаармейская“. Моладзь наша зусім ня ведае мову. Калі пяройдуць на беларускую мову чыноўнікі, кіраўнікі — гэта зьменіць сытуацыю».

Па-беларуску ў горадзе пазначаюцца й будынкі, якія ўяўляюць гістарычную й архітэктурную каштоўнасьць. Нядаўна ў Савецкім раёне гораду адкрыты беларускамоўны дзіцячы садок. Адзіны на паўмільённы горад.

Некаторыя абазнаныя ў моўнай сытуацыі мінакі лічаць, што пашырэньне беларускай мовы носіць пакуль, так бы мовіць, дэкаратыўны характар.

З кожным годам скарачаецца навучаньне школьнікаў па-беларуску. На пачатку дзевяностых гадоў у Гомелі па-беларуску вучыліся 74 адсоткі першаклясьнікаў. Ачольваў у той час гарадзкую ўправу адукацыі шчыры руплівец на ніве адраджэньня беларускай мовы Мікалай Засінец. Цяпер лік вучняў, якія займаюцца на роднай мове, ідзе на сотыя долі адсотка.

Пра гэта кажа й старшыня абласной арганізацыі Таварыства беларускай мовы Яўген Якавенка:

Яўген Якавенка

Яўген Якавенка

«Сытуацыю зь беларускай мовай у Гомелі мёртвай назваць нельга. Бо сапраўды апошнім часам бачны гэтыя парасткі — калі вуліцы называюць па-беларуску, пішуць шыльды, калі зьявілася сацыяльная рэкляма: беларуская мова — родная. У тралейбусах абвесткі ня так даўно сталі па-беларуску. Але гэта толькі парасткі. І гэтага мала. Пакуль у Гомелі няма ніводнай беларускамоўнай школы. Катастрафічная сытуацыя зь беларускамоўнай дашкольнай адукацыяй, ня кажучы пра ўнівэрсытэты і беларускае навучаньне. Да той пары беларускай мове далёка да другой дзяржаўнай.

А гэта, па вялікім рахунку, можа зьмяніцца, калі выгадаваць, груба кажучы, новых чыноўнікаў, то бок з самага дзіцячага садка, школы, унівэрсытэту. Калі гэта будзе беларус паводле сваёй адукацыі, сьветапогляду, то ён будзе прымаць адпаведныя рашэньні. Сёньня пакуль намі кіруюць савецкія людзі».

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG