Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Някляеў: Ніводзін беларускі бізнэсоўца ня ўклаў ні капейчыны, каб краіна зрушылася да дэмакратыі


Уладзімер Някляеў на Майдане

Уладзімер Някляеў на Майдане

Літаратар, былы кандыдат на прэзыдэнцкіх выбарах 2010 году Ўладзімер Някляеў вярнуўся з Кіева, дзе меў магчымасьць сустрэцца з удзельнікамі Майдану і параўнаць украінскі супраціў зь беларускім.

— Ці ня самая папулярная спроба ацаніць сытуацыю ва Ўкраіне — гэта спроба параўнаць іх з падзеямі, якія адбываліся падчас ранейшага супрацьстаяньня ў Беларусі. Наколькі верагодны для Майдану беларускі сцэнар?

— Падзеі, якія маюць месца сёньня ў Кіеве, наагул ва Ўкраіне, значна глыбейшыя за тое, што навідавоку. Гуляюць вельмі моцныя гульцы, і вельмі вялікія стаўкі. Калі прааналізаваць тое, што адбылося, відавочна, змаганьне надзвычай сур’ёзнае. Скажам, Майдан пачаў ужо зьнікаць, але кідаецца спэцназ, раструшчваюцца намёты студэнтаў — і Майдан уваскрасае. Майдан пачынае сьціхаць, і тут — учора і асабліва сёньня разгортваюцца дзеяньні, да Майдану падключаецца ўжо ня толькі Кіеў, а і ўся Ўкраіна. Перакананы: пайсьці ў такіх умовах на захады кшталту менскіх, пачаць лупіць людзей па галовах украінская ўлада ўсё ж не адважыцца. Больш за тое, гэта для яе небясьпечна ня ў меншай, а ў большай ступені, чым для апазыцыі, якой, канечне, цяпер таксама адступаць няма куды.

Тым ня меней, мне разьвіцьцё падзеяў бачыцца ў нейкіх пошуках дамоўленасьцяў. Януковіч невыпадкова сказаў, што дамова аб асацыяцыі з Эўразьвязам усё ж будзе падпісаная, і гэта тое, чаго, па-сутнасьці, ужо дамогся Майдан. Гэта і ёсьць іх немалая перамога. Але ён заяўляе, што не дапусьціць дэстабілізацыі палітычнай сытуацыі ў краіне, маючы на ўвазе немагчымасьць адстаўкі ўраду, ягонага сыходу і датэрміновых выбараў. На гэтым грунтуюцца ягоныя дзеяньні на сёньняшні момант. І тут трэба шукаць нейкіх спосабаў палітычных дамоўленасьцяў. Але, якая б ні была складанасьць, я перакананы ў адным: сёньняшняя сытуацыя ва Ўкраіне, гатовасьць вялікай колькасьці ўкраінцаў адстойваць абраны імі шлях ня можа разьвязаць рукі дзейнай уладзе ў такой ступені, каб яна пайшла на брутальныя дзеяньні кшталту дзеяньняў беларускіх уладаў.

— З Вашых слоў, з назіраньняў аналітыкаў вынікае, што ўлады самі правакуюць людзей на актыўнасьць. Бо, каб проста вытрымалі час, магчыма, супраціў згас бы сам сабой.

— Я мяркую, што гэта менавіта так і адбываецца...

— Няўжо няма стратэгаў, якія б падказалі, што ня варта лішні раз народ чапаць, каб ня выклікаць яшчэ большую рэакцыю ў адказ?

— Магчыма, тыя стратэгі ім гэта і падказваюць, і ўлады, магчыма, гэта разумеюць. Таму на гэта і ідуць. Вось такі яшчэ тут можа быць, што называецца, задні плян...

— То бок, такім спосабам адмежавацца ад Масквы?

— Так, у нейкім сэнсе адмежавацца ад Масквы. Ну, тут розныя могуць быць варыяцыі. Трэба разумець, што ва Ўкраіне ўлада — гэта ня толькі Януковіч, праўда? Гэта яшчэ купка людзей зь вельмі вялікімі сродкамі, вялікімі ўплывамі. У іх ёсьць таксама свае інтарэсы, што, безумоўна, трэба ўлічваць. Апроч інтарэсаў чыста маскоўскіх, чыста праэўрапейскіх, ёсьць яшчэ свае асабістыя, алігархічныя, розныя палітычныя і эканамічныя інтарэсы.

— На Майдане вы сустракаліся з самымі рознымі людзьмі, ад шараговых украінцаў да палітыкаў. Апанэнты Майдану сьцьвярджаюць, што там ледзьве ня ўсе пагалоўна праплочаныя. А якое ўражаньне склалася ў Вас?

— Не, гэта няпраўда. Гэта правакацыя, звычайная мана. Сродкі, натуральна, затрачваюцца, таму што людзям трэба есьці, трэба мець нейкую вопратку, каб ня зьмерзнуць, праўда? Але гэта сродкі пераважна ўкраінскія. Я ня ведаю, як тут са сродкамі замежнымі, расейскімі ці эўрапейскімі, але ўсё, што я бачыў — ежа, арганізацыя начлегу, тыя ж прыбіральні — гэта ўдзельнічаюць грошы ўкраінцаў, якія сталі багатымі і дапамагаюць прыхільнікам эўраінтэграцыі. І гэтым сытуацыя прынцыпова адрозьніваецца ад беларускай: ніводзін зь беларускіх бізнэсоўцаў ніводнай капейчыны ня ўклаў у тое, каб Беларусь зрушылася ў бок дэмакратыі, свабоды. А ва Ўкраіне гэта ёсьць. І гэтая акалічнасьць таксама ня можа не ўплываць на дзеяньні рэжыму.

— Украіна хоць пакуль і не асацыяваная з Эўразьвязам, але прынамсі ў нейкім прававым полі ўсё ж знаходзіцца. Пратэставаць там дазволена, кожны салідарны можа прынесьці мітынгоўцам гарачую ежу, вопратку. У Беларусі могуць пасадзіць проста за факт сымпатыі.
Няма ніякага ў іх ура-патрыятызму, нейкай слоўнай пустэчы. Ёсьць толькі ўпэўненасьць у тым, што яны павінны так рабіць, што гэта іх чалавечы абавязак

— Канечне, гэта абумоўлена тымі прычынамі, што ўдзел у гэтых мерапрыемствах ня ёсьць крымінальным злачынствам, і іх ня будуць перасьледаваць. То бок ня будуць іх саджаць у турмы толькі за гэта і г. д. Хоць, канечне, усе разумеюць, што ад вынікаў Майдану будзе залежаць і шмат чый асабісты лёс. Тычыцца гэта перадусім людзей, якія ў сёньняшніх палітычных падзеях бяруць актыўны ўдзел. Скажам, калі ўзяць «вярхушку» палітыкаў, то мне цяжка ўявіць, што за гэта па нейкім крымінальным артыкуле можа быць пакараны Віталь Клічко, а вось тыя людзі, якія і так засьвечаныя палітычна, якія проста працуюць, робяць чорную працу на Майдане і якія, дарэчы, уклалі свае сродкі, — яны, канечне, могуць пацярпець. Таму гэтыя акалічнасьці могуць спрацаваць на абвастрэньне сытуацыі. Тым ня меней, яшчэ раз паўтараю, я ня думаю, што там дойдзе да беларускага варыянту, — не павінна так быць. Сёньня Ўкраіна ўжо ня тая, каб такое дапусьціць. Калі ж гэта ўлады і зробяць, то тут ужо пытаньне будзе вырашана не на іх карысьць. Хутчэй за ўсё, так. Гэта ўсё ж тое, што ёсьць у асяродку саміх людзей: у іх сэрцах, у душах, у разуменьні ўсіх тых, хто прыйшоў на Майдан.

— І ўсё ж хто «робіць надвор’е» на Майдане: лідэры ці масы?

— Там найбольшае ўражаньне на мяне зрабілі ня лідэры апазыцыі, не яе аракулы, ня ўсе астатнія людзі, якія «наверсе» ў гэтай сытуацыі, пра якіх пішуць, паказваюць. Іх трымаюць тыя, хто цьвёрда, спакойна на гэтым Майдане стаяць і сядзяць у намётах. Гэта людзі з Івана-Франкоўску, Львова, Роўна. Дарэчы, там і з усходу вельмі шмат людзей, ня толькі з заходніх рэгіёнаў. Усе яны абсалютна спакойна кажуць: мы будзем тут столькі, колькі трэба дзеля таго, каб Украіна была Ўкраінай. Няма ніякага ў іх ура-патрыятызму, нейкай слоўнай пустэчы. Ёсьць толькі ўпэўненасьць у тым, што яны павінны так рабіць, што гэта іх чалавечы абавязак. Гэта, на маё перакананьне, найбольшая сіла, якая ёсьць ва Ўкраіне. І яна выйграе, а ня нехта іншы.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG