Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

За цыганоў ніхто не заступіўся


Сем сем’яў жлобінскіх цыганоў, выселеных да «Дажынак» з прыгараднай вёскі Лебядзёўка, разьехаліся па рэгіёне. Ніякай кампэнсацыі ад уладаў за разбураныя й закапаныя ў дол дамы яны не атрымалі.

Цяпер на месцы цыганскіх пабудоваў засталіся толькі вялікія лапікі жоўтага пяску. Хаты й гаспадарчыя пабудовы закапаныя ў дол, а само месца абнесена агароджай з мэталёвага профілю, пафарбаванага з боку магістралі Менск — Гомель у сіні колер.

Малады цыган Пётар Рушнякоў усё яшчэ ня можа разьвітацца з гвалтоўна зруйнаваным паселішчам. Удвух з прыяцелем, які назваўся Мішам, яны распалілі цяпельца й выпальваюць у ім алюмініевы дрот з абрыўкаў ізаляваных электраправадоў. Вядома ж, каб здаць алюміній на пункт другаснай сыравіны й атрымаць нейкую капейчыну.

Сям’я Рушняковых, у якой налічваецца сем душ, выправілася ў вёску Беліца — прыкладна за дзесяць кілямэтраў ад Жлобіна. Пётар кажа, што там усе яны наймаюць невялічкую хаціну:

«У Беліцы там невялічкі дамок. Мы не купілі, а на кватэры там. Мільён на месяц! Каб пабудавацца, патрэбны грошы».
Разбураная сядзіба Івана Еўдакімава

Разбураная сядзіба Івана Еўдакімава


Спадар Міша таксама перажывае сыход супляменьнікаў зь Лебядзёўкі. Побач там застаўся толькі адзін цыганскі дом, куплены ў ранейшых гаспадароў з усімі дакумэнтамі:

«Людзі цяпер блукаюць усюды. У каго грошы ёсьць, наймаюць хаты. А ў каго няма, паехалі да бацькоў ці яшчэ куды. Зь зямлі гэтай выбраліся».

Мясцовыя ўлады адмаўляюцца камэнтаваць гвалтоўнае высяленьне цыганоў зь Лебядзёўкі — прапануюць пісаць афіцыйныя запыты.

Закапаныя хаты цыганскага паселішча

Закапаныя хаты цыганскага паселішча


Цыганскі барон Юры Дамброўскі паведаміў, што апошнім часам хварэў і не хадзіў да ўладных чыноўнікаў пытацца хоць якой кампэнсацыі за разбураныя дамы. А перад высяленьнем цыганоў яго выклікаў да сябе міліцэйскі начальнік:

«Я не хадзіў, але мяне выклікалі перад гэтым. Кулакоўскі выклікаў, начальнік міліцыі. Мы гутарылі, і ён сказаў, што некаторым цыганам выдзелілі ўчасткі. Маўляў, няхай зьвяртаюцца ў выканкам — і астатнім выдзеляць. Гэта пакуль не пабурылі, выклікалі — сказаць, каб зносілі дамы. Дадзім участкі — няхай пераносяць свае дамы й будуюцца».

Насамрэч аказалася іначай. Заснаванае тры дзесяцігодзьдзі таму кампактнае паселішча цыганоў разбурылі, і тыя падаліся ў белы сьвет.

Крайняя ацалелая цыганская хата

Крайняя ацалелая цыганская хата


Былы старшыня Жлобінскага райсавету, экс-дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі 13 скліканьня Марат Афанасьеў згадвае, што ў савецкія часы існавала практыка заахвочваньня цыганоў да аселага жыцьця. Яны й пасяліліся ў свой час у Лебядзёўцы на пустэчы, на самым ускрайку прыдняпроўскай поймы:

«І вось яны пабудавалі дамы ў гэтай пойме. І ніхто іх не чапаў, аж пакуль не пачалі будаваць аўтамагістраль. Бяз гэтага іх бы ніхто й ня бачыў. Але ж тут старшыня аблвыканкаму Дворнік езьдзіць. І ён дае ўказаньне высекчы ўсё начыста ўздоўж дарог. І калі пачалі дрэвы высякаць — вось яны, цыганскія дамы стаяць, якія начальніцкаму воку ня надта падабаюцца. А як яны тут зьявіліся? Пачынаюць разьбірацца. А, незаконна — і цыганоў проста выкінулі».

Спадар Афанасьеў кажа, што гадоў восем таму прывёз з Чэхіі і перадаў у мясцовы выканкам тамтэйшую праграму адаптацыі цыганоў:

«Я чэскую прывёз праграму і аддаў ім. Там расьпісана, як трэба займацца зь дзецьмі цыганоў у школах, як выдзяляць працоўныя месцы на прадпрыемствах, няхай і ня самыя даходныя. Але ўсялякім чынам убудоўваць у структуру рэгіёну, каб яны не былі ізгоямі і на іх не паказвалі пальцам. Праграму гэтую нават не пераклалі».

Паводле афіцыйных зьвестак, у Беларусі 18 тысяч цыганоў. Неафіцыйныя крыніцы называюць нашмат большую лічбу — каля 60 тысяч. У Жлобіне да гвалтоўнага высяленьня цыганы кампактна пражывалі ў згаданай прыгараднай вёсцы Лебядзёўка, а таксама ў мікрараёне Паўднёвы, да якога, на іх шчасьце, «Дажынкі» не дайшлі.
XS
SM
MD
LG