Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Сьмерць расейскага хлопчыка ў Тэхасе. Падрабязнасьці зь месца


Макс Шато, 3-гадовы ўсыноўлены хлопчык, памёр у невялікім мястэчку Гардэндэйл (Gardendale) штат Тэхас, у мінулым месяцы пры нявысьветленых абставінах. Гэта выклікала міжнародны скандал. Многія падрабязнасьці дагэтуль застаюцца таямніцай, мясцовыя ўлады абяцаюць неўзабаве апублікаваць пастанову аб сьмерці хлопчыка. Карэспандэнт Радыё Свабода Рычард Солаш спрабаваў разабрацца ў сытуацыі на месцы здарэньня.

Waldrop Drive у Гардэндэйл — гэта дарога, пра якую нават ня ўсе мясцовыя ведаюць. Паабапал — палі, выпаленыя сонцам дарожныя знакі. На адным зь іх яшчэ можна прачытаць: «Прыватная ўласнасьць. Тупік. Пабочным асобам уваход забаронены».

Дом у канцы дарогі належыць Лоры і Аляну Шато, двум з 1600 жыхароў мястэчка Гандэндэйл. У канцы мінулага месяца хуткая дапамога прымчалася да гэтага дому, калі трохгадовы Макс, адзін з двух прыёмных сыноў з Расеі, быў знойдзены непрытомным. Яго сьмерць выклікала скандал, і маленькі Гардэндэйл апынуўся ў эпіцэнтры міжнароднай драмы.

Дом Аляна і Лоры Шато

Дом Аляна і Лоры Шато


Расейскія чыноўнікі на гэтым тыдні абвінавацілі Лору Шато ў «забойстве», тым самым справакаваўшы сродкі масавай інфармацыі на скандал. Яны зьвязвалі выпадак зь нядаўна прынятай у Расеі забаронай на ўсынаўленьне дзяцей амэрыканцамі.

Дзяржаўны дэпартамэнт ЗША заклікаў не рабіць «пасьпешлівых высноваў», паколькі расьсьледаваньне працягваецца. Пакуль многае застаецца загадкай, мясцовыя ўлады рыхтуюць пастанову аб сьмерці Макса Шато. І ў справе ўсплывае шмат істотных падрабязнасьцяў вакол сьмерці і прыёмнай маці.

Сьледчая Шырлі Стэндуфэр паведаміла Радыё Свабода, што прыехала ў мэдычны цэнтар недалёка ад Гардэндэйлу пасьля таго як лекары канстатавалі сьмерць Maкса Шато ў 17:43 па мясцовым часе 21 студзеня. Яна кажа, што бачыла цела да таго, як яно было пасланае на анатамаваньне:

«Мы бачылі гузакі. У яго былі гематомы, шмат па ўсім целе. Траўма гэта або нешта іншае — я ня лекар і не магу вам сказаць».

Папярэдняя справаздача аб ускрыцьці падрыхтаваная, але пакуль не публікуецца. На фоне абвінавачваньняў Расеі і скандалу ў прэсе сьледчыя плянуюць падрыхтаваць неўзабаве канчатковую справаздачу. Вынікі ўскрыцьця пакажуць на забойства, няшчасны выпадак ці сьмерць, выкліканую натуральнымі або нявызначанымі прычынамі.

Сьледчая Шырлі Стэндуфэр

Сьледчая Шырлі Стэндуфэр



Сьледчая Стэндуфэр кажа, што размаўляла з Лорай і Алянам Шато. Паводле сьледчай, Лора плакала і дрыжэла, але адказала на пытаньні:

«Паводле маці, Макса знайшлі па-за домам. Яна ня бачыла двух хлопчыкаў, бо пайшла прыняць ванну. Яна сказала, што калі выйшла, то знайшла Макса на зямлі ў непасрэднай блізкасьці ад дзіцячай пляцоўкі — горак і арэляў».

Марк Дональдсан, шэрыф, пацьвердзіў Стэндуфэр, што атрымаў паведамленьне ад мясцовай пажарнай 21 студзеня, што машына хуткай дапамогі прыбыла ў дом Шато ў сувязі з «магчымым спыненьнем сэрца» дзіцяці. Ён таксама адмовіўся ад камэнтароў з нагоды папярэдніх вынікаў анатамаваньня. Яго офіс не выстаўляў ніякіх абвінавачваньняў па гэтай справе.

Дональдсан заявіў, што Сяргей Чумароў, старшы консул амбасады Расеі ў Вашынгтоне, наведаў яго офіс у апошнія дні.

Павел Астахаў, упаўнаважаны па правах дзяцей Расеі, запатрабаваў на гэтым тыдні, каб расейскім чыноўнікам далі магчымасьць «бачыць матэрыялы справы і прымаць удзел у крымінальным расьсьледаваньні». Дональдсан заявіў Радыё Свабода: «Гэтага не адбудзецца».

Шэрыф Марк Дональдсан

Шэрыф Марк Дональдсан



«Гэта дзіця з Тэхасу. Ён жыў у Тэхасе, ён жыў у маёй акрузе. І мяне цікавіць сьмерць гэтага дзіцяці, у маіх інтарэсах высьветліць, што адбылося. Мая праца заключаецца ў тым, каб арыштаваць, прад’явіць абвінавачваньні — калі мы бачым, што там нешта ёсьць. Калі там нічога няма, то я хачу гэта таксама даказаць. Што Расея кажа пра ўсё гэта — зусім іншая справа. Я разумею: яны думаюць, што гэтую справу хаваюць, кінулі пад канапу, і ніхто не расьсьледуе, але гэта не расьсьледаваньне па справе расейскага хлопца. Гэта расьсьледаваньне сьмерці дзіцяці з Тэхасу, якое памерла. І мы зьбіраемся выканаць нашу працу найлепшым чынам».

Тэхаская Служба абароны дзяцей (CPS) таксама ўдзельнічае ў справе. Прэс-сакратар Пол Цымэрман сказаў, што агенцтва атрымала сьведчаньні аб «фізычным гвалце і нядбайным наглядзе» за Максам Шато. Ён адмовіўся сказаць, хто выказаў гэтыя абвінавачваньні.

Мясцовыя чыноўнікі выказалі заклапочанасьць з нагоды заявы з Масквы да аб’яўленьня папярэдніх вынікаў расьсьледаваньня. Стэндуфэр сказала, што «вельмі хацела б ведаць», дзе рускія атрымліваюць інфармацыю аб ускрыцьці Макса Шато, у тым ліку пра тое, што ў дзіцяці пашкоджаныя ўнутраныя органы і што ён быў пад узьдзеяньнем наркотыкаў:

«Я хацела б ведаць, таму што гэта выклікае ў нас пытаньні. Я ня ведаю, ці зьяўляецца гэта прапагандай або яны проста прыдумляюць на роўным месцы, ці такім чынам яны спрабуюць справакаваць напружанасьць у адносінах паміж краінамі, я сапраўды не магу вам сказаць. Калі мы пачалі чытаць усю іх рыторыку, у нас паўстала пытаньне: „Дзе яны атрымліваюць інфармацыю?“ Гэта насамрэч сумна і страшна».

Трохгадовы Максім Кузьмін, які пры ўсынаўленьні атрымаў імя Макс, і яго малодшы брат Кірыл (Крыстафэр) былі аднымі з апошніх, каго прыёмныя бацькі пасьпелі вывезьці зь дзіцячага дому ў Пскове ў ЗША да таго, як Масква ўвяла адпаведную забарону.

Лоры Шато — каля сарака пяці. Раней выкладала эканоміку ў сярэдняй школе, прыкладна за 30 кілямэтраў ад Гардэндэйлу. Дырэктар школы Джэф Хорнэр сказаў, што яна пакінула сваю пасаду ў чэрвені 2012 году «на добрых умовах», прапрацаваўшы там больш за 5 гадоў. Ён сказаў, што Шато стала вядомая тым, што ўсынавіла дзіця з Расеі.

«Яна паказала нам дакумэнты аб усынаўленьні, — сказала Арын Томас, якая вучылася ў клясе Шато ў 2011 годзе. — Яна была вельмі рада і паказала нам фотаздымкі сваіх сыноў. Яна была адной з тых настаўніц, якія блізкія зь дзецьмі, і дзялілася сваімі асабістымі гісторыямі».

Паводле Томас, Шато сышла, каб заняцца ўсынаўленьнем дзяцей з Расеі. Шато сказала тады сваім вучням, што зьбіраецца звольніцца, каб даглядаць сваіх дзяцей, а не пакідаць іх у дзіцячым садзе, сказала Томас.

Томас таксама ўзгадала, што Шато прывяла сваіх прыёмных сыноў у школу ў канцы 2012 году.

У Гардэндэйле трое суседзяў сказалі, што сям’я Шато, як і іншыя сем’і ў акрузе, трымалася асобна. Аднак усе яны былі зьдзіўленыя, даведаўшыся, што сям’я мела дзяцей, бо ніколі ня бачылі іх. Некаторыя з апытаных мясцовых жыхароў задаваліся пытаньнем, што будзе з Крыстафэрам, другім сынам сям’і Шато.

Школа, дзе працавала Лора Шато

Школа, дзе працавала Лора Шато



Цымэрман з Тэхаскай службы апекі над дзецьмі, сказаў, што Крыстафэр Шато знаходзіцца ў «бясьпецы», яго час ад часу наведваюць супрацоўнікі службы.

Амбасада ЗША ў Маскве і Дональдсан, шэрыф акругі, пацьвердзілі, што хлопчык знаходзіцца пад апекай бацькоў.

Расейскія чыноўнікі заклікалі, каб Крыстафэра Шато вярнулі ў Расею. Юлія Кузьміна, біялягічная маці Макса і Крыстафэра, зьвярнулася праз тэлебачаньне да прэзыдэнта Расеі Ўладзіміра Пуціна 21 лютага з просьбай дапамагчы ва ўзьяднаньні яе з сынам.

Празь некалькі гадзінаў пасьля інтэрвію, Кузьміна, якую раней пазбавілі права апекі над двума сынамі з-за недагляду і празьмернага ўжываньня алькаголю, была зьнятая зь цягніка за п’яныя і непрыстойныя паводзіны, паведамляюць расейскія СМІ.

Паказаць камэнтары

XS
SM
MD
LG