Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

ЛЮДЗІ НА ВУЛІЦАХ МЕНСКУ ВЕРАЦЬ, ШТО НАЦЫЯНАЛЬНАЯ СЫМБОЛІКА ЗНОЎ БУДЗЕ ДЗЯРЖАЎНАЙ


Валер Каліноўскі, Менск

Сёньня наш карэспандэнт выйшаў менавіта на плошчу Незалежнасьці, каб распытаць мінакоў, як яны ставяцца да тых падзеяў і цяперашняга стану нацыянальнай сымболікі, што думаюць пра яе пэрспэктывы.

Пра тое, што роўна 10 гадоў таму былі афіцыйна ўведзеныя як дзяржаўныя бел-чырвона-белы сьцяг і герб "Пагоня", памятаюць нямногія.

Пра тое, хто ўласна заносіў бел-чырвона-белы сьцяг у залю паседжаньняў Вярхоўнага Савету, памятаюць яшчэ менш, хаця некаторыя і не забыліся:

(Спадар: ) "Памятаем: гэта былі сёньняшні прэзыдэнт, касманаўт Кавалёнак і спадарыня Сямдзянава, калі не памыляюся".

(Карэспандэнт: ) "Як вы тады ўспрынялі новай сымболікі?"

(Той жа спадар: ) "Усе інтэлігентныя людзі, адукаваныя да гэтага паставіліся нармальна, нават ганарыцца можна было гэтым".

(Спадарыня: ) "Мне гэта спадабалася, таму што я лічу, што гэта наша гісторыя, што гэта наш сьцяг, наш герб".

(Іншая спадарыня: ) "Адмоўна. Таму што мне здаецца, што той сьцяг, які быў у БССР, чырвона-зялёны зь белым арнамэнтам, — гэта быў самы прыгожы сьцяг з усіх існуючых у сьвеце".

(Дзяўчына: ) "Бела-чырвоны сьцяг мне вельмі падабаўся. Не гаворачы ўжо пра герб "Пагоня".

(Спадарыня: ) "Нам, беларусам, трэба мець свой твар. А гэта нашыя знакі адрозьненьня, што мы сапраўды беларусы".

Бел-чырвона-белы сьцяг выклікае пераважна пазытыўныя асацыяцыі, хаця часам некаторыя ўзгадваюць і прапагандысцкія штампы.

(Дзяўчына: ) "Гэта нашыя старонкі гісторыі. Бела-чырвона-белы сьцяг — гэта тая павязка, якая была была ў нашага князя на галаве, калі ён быў паранены... І наогул гэта асацыюецца толькі зь перамогай, з самым лепшым, што было ў гісторыі Беларусі".

(Іншая дзяўчына: ) "Чырвоны колер — гэта колер крыві, а белы — гэта колер свабоды".

(Спадар: ) "Сымболіка краіны заўсёды асацыюецца з Бацькаўшчынай, з патрыятызмам чалавека. Я жыву з гэтай сымболікай, і нават калі буду паміраць, то буду паміраць менавіта з гэтай сымболікай".

У выніку апытаньняў можна зрабіць выснову, што большасьці маладых падабаецца бела-чырвона-белы сьцяг, многія сталыя людзі аддаюць перавагу чырвона-зялёнаму. Зьмена на рэфэрэндуме 1995 году дзяржаўнай сымболікі па-ранейшаму выклікае ў апытаных розныя пачуцьці:

(Спадар: ) "Сорамна".

(Карэспандэнт: ) "Вас не турбуе, што прапаганда гаворыць, што гэты сьцяг выкарыстоўваўся падчас вайны?"

(Той жа спадар: ) "Хай вас гэта не зьдзіўляе — не, ні ў якім разе. У адваротным выпадку многія сьцягі трэба было б забараняць ды здымаць. У гісторыі дзяржаваў усякае бывала, калі адзін і той жа сьцяг выкарыстоўваўся ў розных мэтах".

(Іншы спадар: ) "Ну, калі народ прагаласаваў, значыць, гэта было нармальна".

(Іншы спадар: ) "Мне бліжэй чырвона-зялёная сымболіка. Яна прыгажэйшая".

(Іншы спадар: ) "У 1995 годзе такі быў псыхалягічны момант ня вельмі прыемны. Я хачу згадаць нават такі прыклад жыцьцёвы. Мой сусед, студэнт, пасьля рэфэрэндуму выйшаў з пад'езду і сказаў: "Вось мая бабуля прагаласавала за гэтую новую сымболіку, таму я яе і глядзець ня буду". Відавочна, што гэта падзяліла беларускае грамадзтва. Хаця мне падаецца, што сымбалі не павінны падзяляць людзей, а наадварот — аб'ядноўваць".

Прапанову Ўладзімера Ганчарыка адмяніць забарону на выкарыстаньне нацыянальнай сымболікі — каб больш не арыштоўвалі за бел-чырвона-белы сьцяг, большасьць апытаных падтрымлівае. Нават тыя, хто не жадае бачыць яе дзяржаўнай:

(Малады чалавек: ) "Мне шкада гэтых людзей, я ня бачу прычыны, чаму ўлады да іх ставяцца адмоўна".

(Спадарыня: ) "Так, напэўна іх ня варта зьбіваць і арыштоўваць. Напэўна, чалавек усё-такі мае права выказваць сваё меркаваньне. Але ўсё ж і тым, хто носіць бел-чырвоны-белы сьцяг, напэўна варта падумаць, што дзяржава — гэта дзяржава, і сымболіка ў яе павінна быць адзінай".

(Спадар: ) "Гэта няпраўда, іх не за гэта арыштоўваюць. І іх не арыштоўваюць, а затрымліваюць — гэта розныя рэчы".

(Малады чалавек: ) "На мой погляд, тут не ў сымболіцы справа".

Большасьць менчукоў, якіх я сёньня сустрэў на плошчы Незалежнасьці, была пад уражаньнем ад выніку нядаўніх прэзыдэнцкіх выбараў, але ўсё ж аптымістычна меркавала, што з часам бел-чырвона-белы сьцяг і герб "Пагоня" ўсё ж адновяць свой дзяржаўны статус:

(Спадар: ) "Безумоўна, пэрспэктыва ёсьць. Адно пытаньне: калі? Вось на гэтае пытаньне, мне здаецца, цяжка адказаць. Але, безумоўна, так і будзе".

(Спадарыня: ) "Калі-небудзь пры лепшым жыцьці нашая сымболіка вернецца. Спадзяюся".

(Дзяўчына: ) "Пасьля таго, як абралі зноў прэзыдэнта, дык мне здаецца, што напэўна ня будзе яна адноўленая, а застанецца чырвона-зялёная".

(Малады чалавек: ) "Трэба мяняць уладу — тады і сьцяг і ўсё астатняе пойдзе, як гаворыцца, да лепшага".

(Дзяўчына: ) "Ну, я думаю, што калі-небудзь будзе, калі будзе ў нас сапраўдны прэзыдэнт, урад і ўсё астатняе".

(Малады чалавек: ) "Павінна быць штосьці сваё, штосьці роднае, дзеля чаго варта жыць, варта змагацца, шанаваць сваю радзіму, сваю зямлю".

Гэтак казалі мінакі на сталічнай плошчы Незалежнасьці.


XS
SM
MD
LG