Лінкі ўнівэрсальнага доступу

УЛАДЫ КАМБОДЖЫ БУДУЦЬ РАСЬСЬЛЕДАВАЦЬ ЗЛАЧЫНСТВЫ РЭЖЫМУ ПОЛ ПОТА


Мікола Іваноў, Прага

Ад 1975 да 1979 год рэжым Пол Пота зьнішчыў амаль 1,7 млн. чалавек. Гісторыя гэтай камуністычнай дыктатуры – адна з найбольш чорных старонак гісторыі Камбоджы.

Пастанова парлямэнту не прадугледжвае перадачу камуністычных злачынцаў-пол-потаўцаў у Міжнародны Гааскі трыбунал, як гэта зроблена з былым прэзыдэнтам Югаславіі Слабаданам Мілошавічам. Іх будуць судзіць на месцы ў камбаджыйскай сталіцы Пном Пень. У склад суду трыбуналу будуць уваходзіць як камбаджыйскія судзьдзі, так і судзьдзі, прызначаныя ААН.

Кітайская Народная Рэспубліка, якая ў свой час была галоўным хаўрусьнікам рэжыму Пол Пота, не аднойчы давала зразумець, што яна наложыць вета на кожную рэзалюцыю Рады Бясьпекі, якая б прадугледжвала стварэньне Міжнароднага трыбуналу ў справе Камбоджы.

На працягу двух гадоў экспэрты ААН і прадстаўнікі камбаджыйскага ўраду прэм’ер-міністра Гун Сена працавалі над структурай новага суду. І вось праца закончаная, але некаторыя юрысты ААН і прадстаўнікі міжнародных праваабарончых арганізацыяў лічаць, што распрацаваная структура не адпавядае міжнародным стандартам.

Камбаджыйскія судзьдзі (толькі сямёра зь іх перажылі пол-потаўскую крывавую лазьню), піша брытанскі часопіс ECONOMIST маюць слабую юрыдычную падрыхтоўку. Яны слаба ведаюць міжнароднае права і вызначаюцца адсутнасьцю незалежнасьці. У складзе судоў трыбуналу яны будуць мець перавагу тры да двух, а ў складзе апэляцыйнага суду перавагу чатыры да трох судзьдзяў.

У Статуце гэтых судоў, аднак, гаворыцца, што дзеля таго, каб кожная судовая пастанова была дзейснай, за яе павінен прагаласаваць хаця б адзін міжнародны судзьдзя.

Закон аб Міжнародным трыбунале расьследваньня злачынстваў рэжыму Пол Пота яшчэ павінен быць зацьверджаны сэнатам і падпісаны каралём Нарадомам Сіанукам.

Прэм’ер-міністр Гун Сен, былы вайсковы афіцэр, які ўзначаліў супраціў рэжыму Пол Пота ў 1977 годзе. Ён ніколі не прабачыў ААН тое, што яна на працягу 80-х гадоў прытрымлівалася афіцыйнага прызнаньня Пол Пота, калі ён і шмат іншых яшчэ ў той час заклікалі да стварэньня трыбуналу.

Два высокапастаўленыя прадстаўнікі рэжыму Пол Пота ўжо знаходзяцца за кратамі, яшчэ шасьцёра, хаця і знаходзяцца на свабодзе, (уключна з былым пол-потаўскім міністрам зам. справаў Енг Сары) могуць быць арыштаваныя ў любы момант.

Парадаксальна, але кароль Нарадом Сіанук амністыяваў Енг Сарына у справе генацыду, але засталіся іншыя абвінавачваньні.

Стварэньне Міжнароднага трыбуналу для Камбоджы можа быць прыкладам для іншых краінаў. Ужо цяпер абмяркоўваюцца пляны трыбуналу для Сьера Леоне. Для саміх жа камбаджыйцаў трыбунал – гэта, бясспрэчна, апошні і найлепшы шанец ажыцьцяўленьня правасудзьдзя, падсумоўваецца ў камэнтары брытанскага штотыднёвіка ECONOMIST
XS
SM
MD
LG