Лінкі ўнівэрсальнага доступу

ПРАБЛЕМЫ ЖЫТЛА Ў БЕЛАРУСІ І Ў СУСЕДНІХ КРАІНАХ


Сяргей Навумчык, Прага

(Навумчык: ) “Пасьля ежы ды вопраткі жыльлё – найбольшая жыцьцёвая неабходнасьць. І адразу хацеў бы сказаць, што нідзе, ні ў якой краіне сьвету, жыльлё не бывае танным.

Выключэньне, магчыма, уяўляюць плямёны Палінэзіі ці Паўднёвай Афрыкі, дзе клімат і традыцыі вырашылі праблему як з жыльлём, гэтак і з адзеньнем. Аднак мы гаворым пра Эўропу, а ў цывілізаваных месцах жыльлё дарагое. І з гэтага правіла няма выключэньняў. Розьніца толькі ў тым – у якой ступені жыльлё даступнае.

Пра жыльлёвую сытуацыю ў Беларусі. Ля мікрафону Ганна Соўсь.

(Соўсь: ) “Уласная кватэра, як у савецкія часы, так і цяпер, зьяўляляецца для шараговага беларуса найвялікшай каштоўнасьцю. Малады чалавек з уласнай кватэрай адразу ж становіцца годным кавалерам, жанчына сярэдняга ўзросту з кватэрай адразу мае болей шанцаў адшукаць мужа-прымака. Пэнсіянэры, якія маюць вялікую кватэру, могуць прадаць яе з прыбыткам і забясьпечыць сябе больш-менш сытую старасьць. Але ж з-за той жа кватэры яны могуць стаць ахвярамі махляроў ды злачынцаў.

Цікава адсачыць эвалюцыю коштаў на кватэры. На мяжы васьмідзесятых і дзевяностых па ўсясьветных крытэрыях кватэры ў Беларусі былі вельмі танныя – усяго за 2-3 тысячы даляраў можна было набыць прыстойную кватэру ў цэнтры Менску. У сярэдзіне дзевяностых сытуацыя зьмянілася – кошты кватэраў значна падвысіліся. За добрую кватэру ў цэнтры можна было заплаціць да 100 тысячаў даляраў. Цяпер кошты на кватэры ў Менску зьнізіліся – людзі зьбяднелі, бізнэсоўцаў паменела. Напрыклад, трохпакаёвую кватэру ў панэльным доме на ўскрайку цяпер можна набыць за 12-15 тысячаў даляраў, у цэнтры – за 20-25 тысячаў. У сярэднім кошт аднаго квадратнага мэтру складае ад 250 даляраў, а ў элітных пабудовах – 400-500 даляраў.

Апошнім часам назіраецца цікавая тэндэнцыя – паступова ў цэнтар перабіраюцца жыць заможныя людзі, людзі з меншым прыбыткам селяцца ў спальных раёнах на ўскрайку.

З савецкіх часоў у Беларусі захавалася чарга на кватэры. Цяпер, паводле міністэрства архітэктуры і будаўніцтва, у ёй стаяць 700 тысячаў беларускія сем’яў. Але чакаць паляпшэньня сваіх жыльёвых умоваў большасьці зь іх давядзецца яшчэ вельмі доўга. Калі летась на дзяржаўныя сродкі было пабудавана 1,2 мільёны квадратных мэтраў жыльля, то сёлета плянуецца толькі 700 тысячаў.

Каб не марнаваць час у доўгім чаканьні бясплатнай кватэры ад дзяржавы, варта ўступіць у будаўнічы каапэратыў, што і робяць многія беларусы. Апошнім часам жыльля ў Беларусі будуецца даволі многа, але 90 адсоткаў будаўніцтва – на камэрцыйнай аснове. Існуюць маладзёвыя крэдыты на будаўніцтва жыльля, але ўзяць іх даволі складана – патрэбная пэўная пратэкцыя. Да таго ж апошнім часам Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва распрацавала праект, у адпаведнасьці зь якім плянуецца павялічыць мінімальны падаходны падатак з усіх працуючых з 9 да 13 адсоткаў, каб гэтую розьніцу накіроўваць на жыльлёвае будаўніцтва. Гэткім чынам дзяржава плянуе вырашыць жыльлёвую праблему за кошт усіх працуючых беларусаў.

Акрамя маладзёвых існуюць і звычайцныя крэдыты на будаўніцтва жыльля, але і іх атрымаць даволі складана. Няма ў Беларусі і ўсясьветнай практыкі, у адпаведнасьці зь якой сям’я часткова аплочвае кошт кватэры, засяляецца ў яе, а потым паступова выплочвае астатнюю суму. Калісьці гэткі прынцып дакляравала будаўнічая кампанія “Рацыянальны дом”, але ў яе не атрымалася рэалізаваць яго. Кампанія проста будавала дамы і прадавала кватэры.

Значная частка беларусаў, асабліва моладзь, аддаюць перавагу арэндзе кватэраў. Цяпер найбольшым попытам карыстаюцца аднапакаёвыя кватэры – штомесяц за іх трэба плаціць ад 30 да 60 даляраў. Найменшым попытам карыстаюцца трох і чатырохпакаёвыя кватэры. Паводле беларускага заканадаўства, гаспадары кватэраў абавязаныя плаціць немалыя падаткі за тое, што здаюць свае кватэры ў арэнду. Каб пазьбегчы залішніх выдаткаў многія здаюць кватэры без рэгістрацыі ды кантрактаў, таму часта ўзьнікаюць розныя канфлікты, якія потым немагчыма вырашыць у судовым парадку.

Што да якасьці беларускага жільля, то паводле дадзеных міністэрства архітэктуры і будаўніцтва, цяпер каля 100 мільёнаў квадратных мэтраў жыльля тэрмінова патрабуюць капітальнага рамонту. Да таго ж 5 мільёнаў чалавек, а гэта палова насельніцтва Беларусі, ня здольныя ў поўным памеры плаціць за ўтрыманьне свайго жыльля”.

(Цалкам тэкст перадачы зьмешчаны ў адпаведным разьдзеле сайту)
XS
SM
MD
LG