Лінкі ўнівэрсальнага доступу

logo-print

Навіны 17 студзеня 2000 г.


Аляксандар Лукашук

Рэзалюцыя Парлямэнцкай Асамблеі Арганізацыі Бясьпекі і Супрацоўніцтва ў Эўропе ў справе Беларусі ў мінулую пятніцу не была ўхваленая, паколькі супраць выступілі прадстаўнікі чатырох краінаў – Расеі, Арменіі, Кіргізіі і Казахстану. Пасьля заканчэньня паседжаньня наш карэспандэнт у Вэне Аляксандар Лукашук папрасіў пракамэнтаваць ягоныя вынікі ўдзельнікаў беларускай дэлегацыі – старшыню Вярхоўнага Савету Сямёна Шарэцкага і ягонага намесьніка Анатоля Лябедзьку.

(Шарэцкі: ) "Я станоўча адношуся да той рэзалюцыі, якую падрыхтаваў Севярын са сваёй групай. І канешне, каб яна была прынятая, ды яшчэ з папраўкай славака, то гэта нас бы зусім задавальняла".

Прадстаўнік Славаччыны выступіў з наступнай папраўкай: "АБСЭ папярэджвае ўрад Беларусі аб тым, што вынікі выбараў ня будуць прызнаныя ў выпадку, калі сур'ёзны дэмакратычны дэфіцыт, які зараз існуе ў краіне і які і стаў прычынай палітычнага і канстытуцыйнага крызіса, ня будзе неадкладна ўхілены".

(Лукашук: ) "Спадар Лябедзька, сёньня вы вельмі важную заўвагу зрабілі, задаўшы пытаньне – а куды менавіта будуць гэтыя выбары? Як у гэтай сувязі, з пункту гледжаньня такога падыходу, вам падаецца, ці мае сэнс абмеркаваньне працэсу, калі вынік загадзя ня мае сэнсу?"

(Лябедзька: ) "Самае страшнае, калі наогул пра праблему не вядзецца дыскусія. Таму наш прыезд і ўдзел у дыскусіі – гэта ўжо станоўчы фактар. Па-другое, на самой справе мы ня ставім пытаньне, што павінна быць першачарговым – ці мы павінны вызначыцца, куды будуць выбары, ці засяроджваць увагу толькі на саміх выбарах. На наш погляд, у першую чаргу мы павінны вызначыць, што гэта будзе за структура – ці гэта будзе рэальны парлямэнт, які грунтуецца на прынцыпе падзелу ўладаў, ці гэта будзе вельмі дрэнная копія нават не парлямэнту, а нейкай дзівоснай структуры, якая сёньня існуе. Гэта – прынцыповае пытаньне. І калі мы на яго сёньня не адкажам, дык праводзіць выбары, нават паводле дэмакратычных свабодных правілаў, – гэта не вырашэньне пытаньня Беларусі".

(Лукашук: ) "Спадар Шарэцкі, як бы вы пракамэнтавалі гэтую сытуацыю? Гэта пытаньне – канстытуцыйнае зноў".

(Шарэцкі: ) "Ну ў нас зноў на гэты конт няма разыходжаньняў са спадаром Лябедзькам. Сапраўды, перш за ўсё трэба высьветліць, у які парлямэнт будуць праходзіць выбары. Могуць быць свабодныя дэмакратычныя выбары, але калі яны будуць праходзіць у той парлямэнт, які сёньня зьяўляецца кішэнным у спадара Лукашэнкі, дык навошта тыя выбары? Яны ж нават на кропельку не прасунуць справу дэмакратыі ў Беларусі. Самі па сабе яны ж нічога ня значаць, калі яны не заканчваюцца тым, што Беларусь будзе вернутая на дэмакратычны шлях разьвіцьця. Для гэтага, я пагаджаюся тут са спадаром Лябедзькам, нам трэба вырашыць спачатку, які будзе парлямэнт, якія будуць ягоныя функцыі. Тады ўжо другое пытаньне – як будуць праводзіцца выбары ў гэты парлямэнт".

(Лукашук: ) "Пакуль мы бачым, што гэтае пытаньне не абмяркоўваецца. Ва ўсялякім выпадку, пад час маёй размовы з Севярынам, той сказаў, што ён гэтае пытаньне ня лічыць галоўным, ён лічыць галоўным працяг дыялёгу. У гэтай сувязі яшчэ адно пытаньне да вас, спадар Лябедзька. Севярын, выступаючы сёньня, зрабіў асаблівы акцэнт на ролю, якую ў дэмакратызацыі Беларусі можа адыграць Расея. Як бы вы пракамэнтавалі і ягоны падыход, і рэакцыю расейскага боку?"

(Лябедзька: ) "Ён мае рацыю, калі гаворыць пра асаблівую ролю Расеі. Расея – сусед з магутным уплывам на Беларусь, прычым і палітычным, і эканамічным. Фактычна, дзякуючы Расеі і ўтрымліваецца сёньня беларускі рэжым. Каб не было фінансавых датацыяў, і каб Расея не выконвала ролю адваката на міжнародным узроўні, дык рэжым Лукашэнкі даўно стаў бы гісторыяй. Таму з Расеяй, я тут пагаджаюся, трэба працаваць. Я думаю, што той прадстаўнік, які сёньня выступаў, гэта, ўсё ж такі – ня ўся Расея, так скажам. Гэта такі тыповы падыход левых, левацкіх сілаў, інакш кажучы, чырвоных, якія глядзяць на Беларусь, як на ўскраіну. А мы будзем шукаць такіх людзей, якія пагодзяцца зь намі, што дя Расеі сёньня лепш мець незалежную, сувэрэнную, дэмакратычную, прагназуемую Беларусь, чым вось такое ўтварэньне ў складзе Расейскай Фэдэрацыі і з такой непрадказальнай фігурай, як былы прэзыдэнт Беларусі Аляксандар Лукашэнка".

(Лукашук: ) "Спадар Шарэцкі! Сёньня прадстаўнікі Расеі і Кіргізіі выступілі з папановай даць слова Канаплёву, які таксама прыляцеў сюды. Скажыце, у неафіцыйных умовах, вы сустракаліся з Канаплёвым?"

(Шарэцкі: ) "Ну так, Канаплёў падыходзіў да нас, павітаўся, пагаварыў, сказаў, што ён вельмі заклапочаны, што ён у кішэнным парлямэнце там, і, маўляў, для нас гэта вельмі кепска. Ён меў на ўвазе сябе. Я думаю, каб яму было кепска, дык ён бы вызначыўся ў 96 годзе. Той, хто лічыў, што гэта парлямэнт кішэнны, той туды не пайшоў, каб быць у кішэні ў Лукашэнкі. А ён жа пайшоў. Што гэта за парлямэнт, калі ён нават алоўкаў сваіх ня мае?.."

(Лябедзька: ) "Я станоўча ацэньваю прысутнасьць Канаплёва. Хай у яго няма статуса, хай у яго не было і магчымасьці выступіць, хаця яны ўжо гэта: Мы атрымалі паперу зь міністэрства замежных справаў, дзе сказана, што яны перадаюць у дадатак да вступа Канаплёва яшчэ матэрыялы. Яшчэ самога выступу не было, а яны ўжо плянавалі, што будзе такі выступ. Але ягоная прысутнасьць, яна – станоўчая, бо ён прысутнічаў пры гэтай дыскусіі. І ён ня можа ня бачыць, што іх пункт гледжаньня, іх пазыцыя – у падаўляючай меншасьці. Калі з 55 краін трлоькі 4 выказваюцца ў падтрымку пазыцыі Лукашэнкі, то гэта – параза. І, натуральна, трэба зразумець, што ніхто не прызнае ў Эўропе, калі гэтыя выбары пойдуць па сцэнары Лукашэнкі. Ну і тут няма пытаньняў. Лукашэнка можа езьдзіць у Казахстан, у Кіргізстан, у Арменію – гэта якраз тыя краіны, прадстаўнікі якіх падтрымалі іх. Але гэта не азначае, што не йснуе міжнароднай ізаляцыі. Якраз для іх самае галоўнае – пазыцыя эўрапейскіх краінаў, пазыцыя Злучаных Штатаў Амэрыкі. А тут пазыцыя на сёньняшні дзень вельмі прынцыповая. Таму я думаю, што ён таксама павязе пэўныя ўражаньні і будзе дакладаць свайму патрону, што сытуацыя – не бліскучая".

(Шарэцкі: ) "Беларусь – эўрапейская краіна, ўсё ж такі. А ніводная эўрапейская дзяржава не падтрымала прапанову Расеі. Гэта ўсё – вы ж ведаеце – зь якіх рэгіёнаў, хто і па якіх прычынах падтрымаў. Тая ж Кіргізія, той жа Казахстан і тая ж Арменія. А мы ўсё ж такі – я яшчэ раз хачу засяродзіць увагу – эўрапейская краіна, і Эўропа падтрымвае Вярхорўны Савет, Эўропа падтрымвае той варыянт выбараў, які прывядзе да нейкіх станоўчых вынікаў па вяртаньні Беларусі на дэмакратычны шлях разьвіцьця".

Гутарыў

XS
SM
MD
LG