Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Назіраецца ператок рублёвых дэпазытаў у валютныя. Ці сапраўды сярод насельніцтва зьявіліся панічныя настроі? У чым прычыны хваляваньняў? Як гэта паўплывае на эканамічную палітыку ўладаў?

Удзельнікі: прафэсар Барыс Жаліба і экспэрт Беларускага эканамічнага дасьледча-адукацыйнага цэнтру Зьміцер Крук.
У чым прычыны хваляваньняў на валютным рынку?

Валер Карбалевіч: «Інфармацыя пра тое, што насельніцтва пераводзіць рублёвыя дэпазыты ў валютныя, зьявілася некалькі дзён таму. Цяпер яе пацьвердзіла старшыня праўленьня Нацбанку Ермакова. Таксама зьявілася паведамленьне, што ў Гомелі мелі месца перабоі з валютай. Людзі сталі менш прадаваць, больш купляць валюту. Што адбываецца на валютным рынку?»

Барыс Жаліба

Барыс Жаліба

Барыс Жаліба: «Насельніцтва перажывае сындром мінулагодняга валютнага крызісу. Таму палохаецца ад ваганьняў курсу рубля. Але тут ёсьць і рацыянальныя чыньнікі. Шмат укладчыкаў клалі грошы на кароткія рублёвыя дэпазыты, якія былі выгаднымі. Тэрмін іх дзеяньня скончыўся. Таму, гледзячы на тое, што стаўка рэфінансаваньня зьніжаецца, яны пераарыентуюцца на валютныя ўклады. А іншыя глядзяць на гэта і панікуюць. Акрамя таго, з пачаткам адпускнога пэрыяду людзі больш купляюць валюты, каб зьезьдзіць на адпачынак за мяжу. Гэта таксама ўплывае на гэты працэс. Але, думаю, праз тыдзень курс даляра зьнізіцца».

Зьміцер Крук

Зьміцер Крук

Зьміцер Крук: «Для ўзмацненьня даляра ёсьць шэраг фундамэнтальных фактараў. Гэта, па-першае, узмацненьне даляра на ўсясьветных рынках адносна эўра, японскай іены цягам апошніх некалькі тыдняў. Па-другое, аплатны балянс за сакавік і красавік быў дэфіцытны. І гэта адбілася на ўнутраным валютным рынку.

А сярод насельніцтва існуюць не панічныя настроі, а інфляцыйныя і дэвальвацыйныя чаканьні, як вынік леташняга крызісу. Таму любая дрэнная навіна ўплывае на паводзіны насельніцтва. Праблема ў тым, што не існуе лёгкага шляху пераадоленьня гэтых чаканьняў. Дзеля гэтага Нацбанку патрабуюцца празрыстыя працэдуры па барацьбе з інфляцыяй. Але ён робіць акцэнт толькі на стаўку рэфінансаваньня. На мой погляд, гэта другасная мера, якая павінна падмацоўваць больш канцэптуальныя рашэньні».
Як гэта паўплывае на эканамічную палітыку ўладаў?

Карбалевіч: «Сапраўды, адным з вынікаў мінулагодняга крызісу стала рэзкае ўзрастаньне псыхалягічнага чыньніка на валютным рынку. І, напрыклад, калі Лукашэнка кажа, што пад канец году сярэдні заробак у краіне будзе 500 даляраў, то шмат хто можа пабегчы ў банк і здымаць свае грошы. Бо людзі маюць добры досьвед, чым скончылася мінулым разам штучнае падвышэньне заробку да 500 даляраў».

Жаліба: «Так, адна з высноў мінулагодняга крызісу палягае ў тым, што людзі сталі больш уважліва сачыць за навінамі на валютным рынку. Калі абменны курс рубля адносна даляра падае на 200–300 рублёў, мае калегі, знаёмыя пытаюцца ў мяне, што рабіць, ці купляць даляры, ці здымаць рублёвыя ўклады і інш.

Думаю, вялікіх прычын для трывогі няма. У Нацбанку адносна дастатковыя валютныя рэзэрвы — каля 8 млрд. даляраў. Таму ён у стане рабіць кропкавыя інтэрвэнцыі на біржы, каб згладзіць вялікія ваганьні курсу. Вось падчас свайго візыту Пуцін зрабіў падарунак, і хутка паступіць чарговы транш крэдыту ад Антыкрызіснага фонду ЭўрАзЭС у памеры 440 млн даляраў. А восеньню будзе яшчэ адзін транш. Таксама трэба адзначыць, што летнімі месяцамі інфляцыя зьніжаецца, бо садавіна і гародніна таньнее. Таму для панікі няма прычын. А Нацбанку трэба больш актыўна тлумачыць насельніцтву сваю палітыку».

Крук: «У гэтых умовах зьніжаецца аўтаномнасьць манэтарнай палітыкі. Вялікай праблемай становіцца праблема далярызацыі эканомікі. Патрэбна дэдалярызацыя эканомікі. Але не з дапамогай забароны разьлікаў у валюце ў адносінах паміж фізычнымі асобамі. Трэба стварыць стымулы, каб юрыдычныя і фізычныя асобы рабілі ашчаджэньні ў нацыянальнай валюце. Для гэтага патрэбны давер да манэтарнай палітыкі ўладаў. Трэба, каб Нацбанк ня проста дэкляраваў барацьбу з інфляцыяй, а прапанаваў падрабязны сцэнар дасягненьня гэтай мэты».

Жаліба: «Зьніжэньне ўсясьветных цэнаў на нафту прывяло да зьніжэньня курсу і расейскага, і беларускага рубля. Бо асноўны экспартны тавар Беларусі — нафтапрадукты».
  • 16x9 Image

    Валер Карбалевіч

    Нарадзіўся ў 1955 годзе. Скончыў гістфак БДУ, кандыдат гістарычных навук, дацэнт. Палітычны аглядальнік «Радыё Свабода».

     

     

XS
SM
MD
LG